CASHARKA 16
MUUSE IYO GEEDKII GUBANAYEY
“Haddaba kaalay, waxaan kuu diri doonaa Faraacoon, inaad dadkayga reer Israa’iil Masar ka soo saartid.” — Baxniintii 3:10
UJEEDDO
In la arko sida Ilaah Muuse ugu yeedhay shaqada samatabbixinta Israa’iil, ugu muujiyey magaciisa iyo ujeeddadiisa, una xaqiijiyey inuu isaga la jiri doono.
SOO KOOBID
Muuse afartan sannadood ayuu Madyan adhijir ka ahaa. Noloshaas deggan waxay ka dambaysay afartankii sannadood ee uu Masar ku koray. Markii uu 80 jir ahaa, Ilaah wuxuu u yeedhay inuu ku noqdo Masar oo Faraacoon hortiisa istaago.
Qoraallada muhiimka ah: Baxniintii 3–4; Falimaha Rasuullada 7:30–35.
GEEDKII GUBANAYEY: Baxniintii 3:1–6
Muuse wuxuu adhigii Yetro u kaxeeyey agagaarka Xoreeb, “buurta Ilaah.” Halkaas wuxuu arkay geed qodxo leh oo dab qabsaday laakiin aan guban oo dhammaanayn. Markuu u soo dhowaaday si uu u arko, malaa’igtii RABBIGA ayaa dabka dhexdiisa uga muuqatay (Baxniintii 3:2).
Cod ayaa ku yidhi, “Muuse, Muuse!” Dabadeed: “Halkan ha u soo dhowaan; kabaha cagahaaga ka siib, waayo meesha aad taagan tahay waa dhul quduus ah” (aayadda 5). Muuse wejigiisa ayuu qariyey, isagoo ka baqay inuu eego.
Falimaha Rasuullada 7:30–32 wuxuu si cad u tilmaamayaa malaa’igtii geedka dhexdiisa. Sida Baybalka meelo badan ka muuqata, malaa’igta Ilaah waxay ku hadli kartaa magaca iyo awoodda Ilaah, iyadoo farriintiisa wadata.
ILAAH WUXUU MUUSE U DIRAA FARAACOON: Baxniintii 3:7–12
Ilaah wuxuu sheegay inuu arkay dhibaatada dadkiisa Masar oo uu maqlay qayladooda. Wuxuu doonayay inuu ka samatabbixiyo addoonsiga oo u geeyo dalkii uu awowayaashood u ballanqaaday.
Muuse ayaa loo sheegay: “Kaalay hadda, oo waxaan kuu diri doonaa Faraacoon.” Afartan sannadood ka hor Muuse wuxuu u malaynayay inuu diyaar u ahaa samatabbixinta, laakiin hadda wuxuu yidhi, “Yaan ahay anigu inaan Faraacoon u tago?” (Baxniintii 3:11).
Ilaah wuxuu ugu jawaabay: “Hubaal waan kula jiri doonaa.” Calaamadda waxay ahayd in marka dadku Masar ka soo baxaan ay Ilaah buurtaas ku caabudi doonaan. Muuse ma ahayn inuu ku kalsoonaado kartidiisa; wuxuu ku tiirsanaan lahaa Ilaah.
MAGACA ILAAH: Baxniintii 3:13–15
Muuse wuxuu weydiiyey waxa uu reer Israa’iil ugu jawaabo haddii ay yidhaahdaan, “Magaciisu waa maxay?” Ilaah wuxuu ku yidhi, “EHYEH ASHER EHYEH,” oo loo tarjumi karo “Waxaan ahay kan aan ahay” ama “Waxaan ahaan doonaa kan aan ahaan doono.” Dabadeed wuxuu isu aqoonsaday YHWH, Ilaahii Ibraahim, Isxaaq iyo Yacquub.
Magaca YHWH wuxuu la xidhiidhaa falka Cibraaniga ah ee “noqosho/ahaansho.” Tarjumaadaha badan waxay magaca ku muujiyaan “RABBIGA” oo xarfo waaweyn ah. Christadelphians waxay muddo dheer ku adkeeyeen in magaca iyo weedha Baxniintii 3:14 ay tilmaamayaan Ilaah jira oo ujeeddadiisa fulinaya, isagoo dad u samaynaya magaciisa iyo ammaantiisa. Waa in la kala saaraa macnaha qoraalka Cibraaniga ah iyo sharaxaadaha dheeraadka ah ee laga bixiyo.
AMARRO DHEERAAD AH: Baxniintii 3:16–22
Muuse waxaa loo sheegay inuu odayaasha Israa’iil isu keeno oo u sheego in Ilaah soo booqday oo uu ka soo saari doono dhibaatada Masar. Dabadeed Muuse iyo odayaashu waxay Faraacoon ka codsan doonaan inay cidlada u baxaan si ay RABBIGA u caabudaan.
Ilaah wuxuu hore u sheegay in boqorka Masar uusan si fudud u oggolaan doonin. Sidaas darteed Ilaah wuxuu “gacantiisa fidin” doonaa oo Masar ku dhufan doonaa yaabab, dabadeed Faraacoon wuu sii dayn doonaa.
SADDEX CALAAMADOOD IYO HAARUUN: Baxniintii 4:1–17, 27–31
Muuse wuxuu ka baqay in dadka aysan rumaysan. Ilaah wuxuu siiyey calaamado: ushiisu waxay isu beddeshay abeeso dabadeed mar kale ul; gacantiisu waxay noqotay baras u eg dabadeed way bogsatay; haddii loo baahdana biyaha Niil ee dhulka lagu shubo waxay isu beddeli lahaayeen dhiig.
Muuse wuxuu kaloo sheegay inuusan hadal ku fiicnayn. Ilaah wuxuu ku yidhi, “Anigu afkaagaan la jiri doonaa, oo waxaan ku bari doonaa waxaad ku hadli doonto” (Baxniintii 4:12). Haaruun walaalkiis ayaa loo magacaabay inuu la hadlo dadka oo ka caawiyo.
Muuse iyo Haaruun markay Israa’iil ku noqdeen, odayaasha ayay isu keeneen. Haaruun wuxuu dadka u sheegay hadalladii Ilaah, calaamadihiina waa la sameeyey. Dadku way rumaysteen oo Ilaah bay caabudeen markii ay maqleen inuu dhibkooda arkay.
CASHARKA INOO AH
Muuse markii geedka u soo dhowaaday waxaa la baray ixtiraam iyo quduusnimo. Ilaah ma aha qof bani-aadam ah oo caadi ah; isaga waa quduus. Akhriska Baybalka, salaadda iyo caabudista waa in lagu sameeyaa xushmad iyo qalbi hoosaysa.
Maanta codka geedka gubanaya ma maqalno, laakiin waxaan haysannaa Erayga Ilaah. Markaan si joogto ah u akhrino oo ka fikirno, waxaan baranaynaa dabeecaddiisa, ballamihiisa iyo waxa uu naga rabo.
Muuse wuxuu bartay inuusan awooddiisa ku filnayn. Ilaah wuxuu awood u leeyahay inuu adeegsan karo dad jilicsan marka ay rumaysad iyo addeecid muujiyaan.
FAAHFAAHIN DHEERAAD AH
Tirintii 14:21 Ilaah wuxuu sheegay in dhulka oo dhan ammaantiisa ka buuxsami doono. Tani waa mawduuc weyn oo ku socda Baybalka: Ilaah wuxuu doonayaa dad isaga yaqaan oo dabeecaddiisa ka tarjumaya, ugu dambaynna boqortooyadiisa iyo ammaantiisu dhulka buuxiyaan.
Waa inaanan ku xidhin ujeeddadan taariikh adag oo 6,000 sannadood ah, maadaama Qorniinku uusan halkan bixin taariikh xisaabeed noocaas ah. Qodobka muhiimka ahi waa in dembigu dunida dhibaato geliyey, laakiin ujeeddada Ilaah ma fashilmi doonto.
Ciise wuxuu si qumman u muujiyey dabeecadda Aabbaha. Markuu yidhi, “Kii i arkay wuxuu arkay Aabbaha” (Yooxanaa 14:9), ma uusan odhan isaga iyo Aabbuhu waa hal qof. Christadelphians waxay fahmaan Ciise inuu yahay Wiilka Ilaah, oo dabeecadda Aabbaha si buuxda u muujiyey, laakiin Ilaah Aabbaha laftiisu ka weyn yahay oo isaga soo diray.
Falimaha Rasuullada 15:14 wuxuu sheegayaa in Ilaah quruumaha ka soo qaadanayo “dad magiciisa u ah.” Kuwa Masiixa ku rumaysta, la baabtiiso oo ku adkaysta daacadnimada waxaa loo yeedhay inay qayb ka noqdaan dadkan iyo rajada Boqortooyada soo socota.
SU’AALO
Su’aalo gaagaaban
1. Muxuu Muuse qabanayey agagaarka Xoreeb?
2. Maxaa cajiib ahaa geedkii gubanayey?
3. Yaa geedka dhexdiisa uga muuqday Muuse?
4. Maxaa Muuse loogu amray inuu kabaha iska bixiyo?
5. Maxay ahayd shaqada Ilaah Muuse u diray?
6. Muuse muxuu yidhi markii loo diray Faraacoon?
7. Maxay ahayd jawaabta Ilaah ee cabsidiisa?
8. Maxay saddexda calaamadood ahaayeen?
9. Yaa loo doortay inuu Muuse hadalka ka caawiyo?
Su’aalo faahfaahsan
10. Ka warran dhacdadii geedkii gubanayey.
11. Maxay Baxniintii 3:13–15 ka baraysaa magaca Ilaah?
12. Maxay muhiim u tahay in la kala saaro Ilaah iyo malaa’igta magiciisa ku hadasha?
Su’aalo dheeraad ah
13. Sidee ayuu Tirintii 14:21 ula xidhiidhaa ujeeddada Ilaah ee dhulka?
14. Sidee Ciise u muujiyey Aabbaha isaga oo weli ah Wiilka Ilaah?
15. Sidee ayaan maanta “u maqli” karnaa farriinta Ilaah?