CASHARKA 24
MACALLIMIINTII ISRAA’IIL
“Waxay Yacquub bari doonaan xukummadaada, Israa’iilna sharcigaaga.” — Kunoqoshadii 33:10
UJEEDDO
In la arko sida reer Laawi, gaar ahaan wadaaddada reer Haaruun, loogu doortay adeegga Taambuugga iyo baridda Israa’iil Sharciga Ilaah.
SOO KOOBID
Cibaadada Taambuugga iyo nolosha maalinlaha ah labaduba waxay u baahnaayeen in dadka la baro Sharciga. Ilaah wuxuu kabila Laawi u doortay adeeg gaar ah; reer Haaruun dhexdeedana waxaa laga doortay wadaaddada.
Qoraallada muhiimka ah: Baxniintii 28:1–5; Tirintii 3:5–10; 8:14–19; 18:20–32; Kunoqoshadii 33:8–10; Malaakii 2:7.
REER LAAWI — ADEEGAYAAL IYO MACALLIMIIN
Yacquub wuxuu lahaa laba iyo toban wiil oo qabiilooyinka Israa’iil ka soo farcameen. Yuusuf qayb labanlaab ah ayuu helay, sidaas darteed wiilashiisa Efrayim iyo Manaseh waxaa inta badan loo tiriyey laba qabiil. Laawi se dhul qabiil ahaan loo qaybsaday ma helin, sababtoo ah waxaa loo soocay adeegga Ilaah. Sidaas darteed tirintu mararka qaarkood waxay u muuqan kartaa laba iyo toban ama saddex iyo toban magac, iyadoo ku xiran ujeeddada liiska.
Dhacdadii weysha dahabka ah, reer Laawi waxay u soo baxeen dhinaca Muuse markii la weydiiyey, “Yaa RABBIGA raacsan?” Kunoqoshadii 33:8–10 waxay shaqadooda ku xidhaa daacadnimada Ilaah, ilaalinta axdiga, baridda xukummada iyo sharciga, iyo adeegga allabariga.
Reer Laawi waxay Taambuugga dejin jireen, qaadi jireen oo mar kale dhisi jireen sida qoysaskooda loogu qaybiyey. Waxay kaloo taageeri jireen cibaadada iyo baridda dadka.
WADAADDADA — REER HAARUUN
Qoyska Haaruun oo ka mid ahaa Laawi ayaa loo doortay wadaadnimada (Baxniintii 28:1; Tirintii 3:10). Wadaaddadu waxay qaban jireen adeegyada meelaha quduuska ah: allabaryada, ilaalinta dabka meesha allabariga, fooxa, laambadaha iyo kibista tusidda.
Malaakii 2:7 wuxuu leeyahay, “Bushimaha wadaadku waa inay aqoon dhawraan, dadkuna sharciga afkiisa ka doondoonaan.” Sidaas darteed wadaadku ma ahayn oo keliya qof xaflad qabta; wuxuu lahaa masuuliyadda baridda Erayga Ilaah.
Wadaaddada caadiga ahi waxay geli jireen Meesha Quduuska ah si ay adeegga u gutaan. Quduuska Quduusyada se kahanka sare oo keliya ayaa geli jiray, hal mar sannadkii Maalinta Kafaaraggudka.
KAHANKA SARE IYO DHARKIISA: Baxniintii 28
Haaruun wuxuu ahaa kahankii sare ee ugu horreeyey. Dharkiisa waxaa loo sameeyey “sharaf iyo qurux” (Baxniintii 28:2), waxaana ka mid ahaa khamiisyo linen ah, khamiis buluug ah, eefod, suun, laab-xir iyo duub.
Laab-xirka waxaa ku yiil laba iyo toban dhagax oo qaali ah, mid kasta magac qabiil Israa’iil ah lagu xardhay. Sidaas ayuu kahanka sare magacyada qabiilooyinka qalbigiisa ugu siday RABBIGA hortiisa (Baxniintii 28:29).
Duubka fooddiisa waxaa ku xidhnaa saxan dahab saafi ah oo ay ku qornayd “QUDUUS U AH RABBIGA” (Baxniintii 28:36). Tani waxay xusuusinaysay quduusnimada adeegga iyo baahida qofka Ilaah u adeegaya inuu isaga u go’naado.
SIDEE REER LAAWI LOO MASRUUFI JIRAY?
Reer Laawi ma helin dhul qabiil ahaan loo qaybsaday sida qabiilooyinka kale. Ilaah wuxuu ku yidhi Haaruun, “Anigu waxaan ahay qaybtaada iyo dhaxalkaaga” (Tirintii 18:20).
Tirintii 18:21 waxay sheegaysaa in toban meelood meel waxsoosaarka Israa’iil la siiyey reer Laawi beddelkii adeeggooda, reer Laawina toban meelood meel tobankooda ayay wadaaddada siin jireen (Tirintii 18:25–32).
Kunoqoshadii 14:28–29 waxay kaloo amartay in sannad kasta oo saddexaad qaybta tobnaad loo isticmaalo reer Laawi iyo dadka nugul ee deegaanka. Sidaas darteed ma saxna in la yidhaahdo reer Laawi toban meelood meel waxay heli jireen oo keliya sannadka saddexaad.
CASHARKA INOO AH
Ilaah dadkiisa wuxuu siiyey macallimiin si Eraygiisa loo fahmo. Waqti dambe wuxuu u diray nebiyo, ugu dambaynna wuxuu inagu hadlay Wiilkiisa (Cibraaniyada 1:1–2). Ciise waa macallinka ugu weyn, erayadiisana Injiilladu way inoo kaydiyeen.
Waalidiinta iyo macallimiinta rumaysadka leh waxay caawin karaan carruurta iyo dadka cusub, laakiin qof walba waa inuu Qorniinka laftiisa barto. Falimaha Rasuullada 17:11 waxay ammaantaa reer Berea oo maalin kasta Qorniinka baadhay inay hubiyaan waxa loo sheegay.
Maahmaahyadii 6:20–23 waxay ku boorrisaa carruurta inay dhegaystaan waxbaridda wanaagsan ee waalidka: amarku waa laambad, sharciguna waa iftiin.
FAAHFAAHIN DHEERAAD AH: “QUDUUS U AH RABBIGA”
Saxanka dahabka ah ee foodda kahanka sare wuxuu si muuqata u sheegay inuu Ilaah u go’an yahay. 1 Butros 1:13–16 wuxuu rumaystayaasha ku boorriyaa inay maskaxdooda diyaarshaan oo ay quduus ku noqdaan dhaqankooda, maadaama Ilaah quduus yahay.
Ciise dembi ma samayn, wuxuuna si buuxda u doonay inuu Aabbihiis raalli geliyo (Yooxanaa 8:29; Cibraaniyada 4:15). Taasi kama dhigna inuusan jirrabaad dhab ah la kulmin; Qorniinku wuxuu caddeeyaa in la jirrabay, haddana uusan dembaabin.
Yooxanaa 17:17 wuxuu leeyahay, “Runtaada ku quduus; eraygaagu waa run.” Sidaas darteed quduusnimada maanta waxaa kobciya Erayga Ilaah oo maskaxda iyo nolosha beddela.
SU’AALO
Su’aalo gaagaaban
1. Qabiilkee Ilaah u doortay adeegga Taambuugga?
2. Qoyskee Laawi dhexdiisa loo doortay wadaadnimada?
3. Maxay reer Laawi samayn jireen marka xeradu guurto?
4. Maxay ahayd waajibka waxbarid ee wadaaddadu?
5. Yaa ahaa kahankii sare ee ugu horreeyey?
6. Maxaa ku qornaa saxanka dahabka ah ee fooddiisa?
7. Imisa dhagax ayaa laab-xirka ku yiil, maxayse matalayeen?
Su’aalo faahfaahsan
8. Sidee reer Laawi loo masruufi jiray iyagoo aan haysan dhul qabiil ahaan loo qaybiyey?
9. Sharax shaqooyinka wadaaddada ee Taambuugga iyo dadka dhexdiisa.
10. Sharax dharka kahanka sare iyo qaar ka mid ah macnihiisa.
Su’aalo dheeraad ah
11. Maxay “QUDUUS U AH RABBIGA” inooga baraysaa adeegga Ilaah?
12. Sidee qofka maanta u hubin karaa in waxbaridda uu maqlo ay waafaqsan tahay Qorniinka?