CASHARKA 63
NABI YOONAA
“Markaasaa dadkii Nineweh Ilaah rumaysteen.” — Yoonaa 3:5
UJEEDDO
In la muujiyo naxariista Ilaah oo gaadhaysa xataa dadka quruumaha, iyo sida Yoonaa u bartay inuu adeeco oo uu fahmo toobadda iyo naxariista Ilaah.
SOO KOOBID
Yoonaa wuxuu nabi ka ahaa Israa’iil, laakiin Ilaah wuxuu u diray Nineweh, caasimaddii Ashuur, si uu dadka uga digo xumaantooda. Yoonaa wuu cararay, laakiin Ilaah wuxuu ku soo celiyey hawshii loo diray. Markii Nineweh maqashay digniinta, dadku way toobad keeneen, Ilaahna wuu u naxariistay. Qoraalka muhiimka ahi waa Yoonaa 1–4, waxaana Ciise dhacdada Yoonaha u adeegsaday calaamad la xidhiidha dhimashadiisa iyo sarakiciddiisa.
YOONAA WUXUU KA CARARAA AMARKII ILAAH: Yoonaa 1:1–3
Eraygii RABBIGA ayaa Yoonaha u yimid isagoo leh inuu Nineweh tago oo ka qayliyo xumaanteeda. Nineweh waxay ahayd magaalo weyn oo Ashuur leedahay. Ashuur waxay caan ku ahayd awood dagaal, Israa’iilna way ka cabsanaysay.
Yoonaa halkii uu Nineweh u tegi lahaa wuxuu u baxay Yaafaa, halkaas oo uu ka helay markab Tarshiish u socda. Kitaabku si cad ayuu u sheegay inuu isku dayayey inuu “RABBIGA hortiisa ka cararo.” Cutubka 4 wuxuu muujinayaa inuu ogaa in Ilaah naxariis badan yahay oo uu ka baqayey in Nineweh toobad keento oo la cafiyo. Sidaas darteed diidistiisu waxay ahayd isku day uu rabitaankiisa uga hormarinayo amarka Ilaah.
ILAAH WUXUU SOO DIRAA DUUFAAN WEYN: Yoonaa 1:4–16
Ilaah wuxuu badda ku soo diray dabayl weyn, markabkiina wuxuu ku dhowaaday inuu burburo. Badmaaxiintu way baqeen, mid walbana ilaahiisii ayuu u qayliyey, alaabtiina badda ayay ku tuureen. Yoonaanse hoosta markabka ayuu ku hurday.
Markii saami la tuuray, Yoonaha ayuu ku dhacay. Wuxuu qirtay inuu ka cararayo RABBIGA, Ilaaha samada ee sameeyey badda iyo berriga. Markii duufaantu sii xoogaysatay wuxuu u sheegay inay badda ku tuuraan. Badmaaxiintu marka hore way isku dayeen inay berriga gaadhaan, laakiin way kari waayeen. Iyagoo RABBIGA baryaya ayay Yoonaha badda ku tuureen, baddiina way degtay. Raggu RABBIGA ayay ka cabsadeen oo allabari bay u bixiyeen.
KALLUUN WEYN IYO TOOBAD: Yoonaa 1:17–2:10
RABBIGU wuxuu diyaariyey kalluun weyn inuu Yoonaha liqo, Yoonana wuxuu calooshiisa ku jiray saddex maalmood iyo saddex habeen. Halkaas ayuu Ilaah ku baryay, isagoo qirtay inuu badbaadintu RABBIGA ka timaaddo.
Markuu Yoonaa isu hoosaysiiyey oo diyaar u noqday inuu adeeco, RABBIGU kalluunkii ayuu amray, wuxuuna Yoonaha ku tufay berriga. Ilaah wuxuu siiyey fursad kale; Eraygii RABBIGA ayaa mar labaad u yimid isagoo leh inuu Nineweh tago.
NINEWEH WAY TOOBAD KEENTAA: Yoonaa 3
Yoonaa wuxuu galay Nineweh isagoo ku dhawaaqaya digniinta Ilaah: afartan maalmood dabadeed magaalada waa la rogi doonaa. Dadkii Nineweh “Ilaah bay rumaysteen.” Waxay muujiyeen murugo iyo toobad, boqorkuna wuxuu dadka ku boorriyey inay si xoog leh Ilaah ugu qayliyaan oo ay ka noqdaan jidadkooda sharka ah iyo dulmiga.
Ilaah markuu arkay inay ka noqdeen jidkoodii sharka ahaa, masiibadii uu uga digay ma uusan keenin. Tani waxay muujinaysaa ujeeddada digniinta Ilaah: inuu dadka ku yeedho toobad, ma aha inuu ku farxo halaaggooda.
YOONAA WUXUU BARTAA NAXARIISTA ILAAH: Yoonaa 4
Yoonaa wuu ka cadhooday in Nineweh la cafiyo. Wuxuu qirtay inuu hore u ogaa in Ilaah yahay “naxariis badan oo raxmad leh, cadho u gaabiya, naxariis badanna leh.” Ilaah wuxuu Yoonaha baray inuusan naxariista Ilaah ku koobnayn Israa’iil oo keliya.
Casharku waa mid muhiim ah: Ilaah wuxuu doonayaa in dadka toobad keenaan. Sida Butros markii dambe bartay, qof kasta oo Ilaah ka cabsada oo xaqnimo sameeya, quruun kasta ha ka yimaadee, isaga waa laga aqbalaa (Falimaha Rasuullada 10:34–35).
CALAAMADDA YOONAA: Matayos 12:38–41
Ciise wuxuu Yoonaha u adeegsaday calaamad ku saabsan waxa isaga ku dhici doona. Sida Yoonaa saddex maalmood iyo saddex habeen ugu jiray kalluunka weyn, sidaas ayuu Wiilka Aadanuhu “qalbiga dhulka” ugu jiri lahaa. Ciise wuu dhintay oo la aasay, dabadeed Ilaah baa ka sara kiciyey kuwii dhintay.
Yoonaha laftiisu si dhab ah uguma uusan dhiman kalluunka dhexdiisa; isbarbardhiggu wuxuu ku saabsan yahay muddada iyo soo bixitaanka. Ciise se dhab ayuu u dhintay, dabadeed waa la sara kiciyey oo waxaa la siiyey nolol aan dhammaanayn. Isagu waa midhaha ugu horreeya ee sarakicidda dhimasho-la’aanta, kuwa isaga lehna waxaa la sara kicin doonaa markuu soo noqdo (1 Korintos 15:20–23).
CASHARKA INOO AH
Toobaddu ma aha keliya in qofku ka xumaado wixii uu sameeyey; waa inuu fikraddiisa iyo jidkiisa beddelo oo Ilaah u soo noqdo. Yoonaa waa inuu toobad keenaa, dadka Nineweh-na sidaas oo kale.
Falimaha Rasuullada 2:38 waxay isku xidhaysaa toobad iyo baabtiis magaca Ciise Masiix. Ilaah naxariistiisu waa weyn tahay, laakiin wuxuu inaga doonayaa inaan hadalkiisa rumaysanno oo si dhab ah uga soo noqono dembiga.
SU’AALO
Su’aalo gaagaaban
1. Nineweh dalkee ayay ka tirsanaanaysay?
2. Maxay ahayd farriintii Ilaah Yoonaha siiyey?
3. Muxuu Yoonaa halkii Nineweh aadilahaa sameeyey?
4. Muxuu Yoonaa samaynayey markii duufaantu xoogaysatay?
5. Sidee badmaaxiintu ku ogaadeen in dhibku Yoonaha la xidhiidho?
6. Yoonaa Ilaahgee ayuu sheegay inuu caabudo?
7. Muxuu badmaaxiinta ku yidhi inay sameeyaan?
8. Maxay sameeyeen ka hor intaanay badda ku tuurin?
9. Maxaa dhacay markii Yoonaha badda lagu tuuray?
10. Sidee Ilaah Yoonaha u badbaadiyey?
11. Xaggee ayuu Yoonaa tegay markii uu berriga yimid?
12. Maxay dadka Nineweh sameeyeen markii ay digniinta maqleen?
Su’aalo faahfaahsan
1. Muxuu Yoonaa uga cararay hawshii Ilaah, maxaase uu sameeyey?
2. Sharax duufaantii, badmaaxiintii iyo sida Yoonaha berriga ugu soo noqday.
3. Sharax sida Nineweh uga jawaabtay farriintii Yoonaha.
Su’aalo dheeraad ah
1. Maxay toobaddu dhab ahaan ka dhigan tahay?
2. Maxay sheekadu ina baraysaa cidda naxariista Ilaah gaadhi karto?
3. Sidee Ciise u adeegsaday Yoonaha calaamad ku saabsan dhimashadiisa iyo sarakiciddiisa?