Wrested Scriptures — turjumaad Soomaali
MARKOS 10:14
“Carruurta yaryar ii oggolaada inay ii yimaadaan, hana ka celinina; waayo kuwa sidan oo kale ah ayaa boqortooyada Ilaah leh.”
MATAYOS 18:4
“Haddaba ku alla kii isu hoosaysiiya sida ilmahan yar, kaas ayaa ugu weyn boqortooyada samada.”
DHIBAATADA
Tixraacyadan waxaa loo soo xigtaa in lagu xaqiijiyo dhaqanka baahsan ee “baabtiisidda” dhallaanka. United Church of Canada waxay arrinta u dhigtaa sidan:
“... haddii Boqortooyadu carruurta yaryar leedahay, looma diidi karo baabtiiska oo ah sacrament-ka gelitaanka boqortooyadaas... Haddii xataa dadka waaweyn ee baabtiiska doonaya ay tahay inay noqdaan sida carruurta yaryar, sidee baabtiis loogu diidi karaa carruurta ay tahay inay ku daydaan?”
XALKA
1. Rushaynta dhallaanka laguma xusin qoraalkan ama meel kale oo Axdiga Cusub ah.
2. Haddii fasiraadda United Church sax ahaan lahayd, albaabbada boqortooyada waxaa laga xiri lahaa dhammaan dadka aan ahayn dhallaan la baabtiisay, waayo Ciise wuxuu yidhi: “Runtii waxaan idinku leeyahay, ku alla kii aan boqortooyada Ilaah u qaadan sida ilmo yar, geli maayo” (Markos 10:15).
3. Weedhaha “kuwa sidan oo kale ah” iyo “sida” (“like”, eeg R.S.V., Markos 10:14–15) waxay muujinayaan in Ciise samaynayo isbarbardhig. Haddii qofka weyn aanu lahayn sifooyin ilmo-u-eg, albaabbada boqortooyada waa laga xiri doonaa. Sifooyinka ilmo-u-eg waxaa Qorniinka meelo kale lagu adkeeyey: “Walaalayaalow, garashada carruur ha ka noqonina; xagga xumaanta carruur ka ahaada, laakiin garashada rag waaweyn ka ahaada” (1 Korintos 14:20); “Haddaba iska tuura xumaan oo dhan, khiyaano oo dhan, laba-wajiilenimo, xaasidnimo iyo hadal-xumo oo dhan; sida dhallaan hadda dhashay u doonaya caanaha saafiga ah ee erayga, si aad ugu kortaan” (1 Butros 2:1–2).
4. Qoraalka Matayos wax shaki ah kama reebayo ujeeddada erayada Ciise: “Haddii aydnaan noqon oo sida carruurta yaryar u noqon, boqortooyada samada geli maysaan. Haddaba ku alla kii isu hoosaysiiya sida ilmahan yar, kaas ayaa ugu weyn boqortooyada samada” (Matayos 18:3–4). Eeg aayadaha 10 iyo 14 — “kuwa yaryar” waa xerta.
5. Qoraalka Markos, Ciise xertiisa wuxuu ugu yeedhay “carruur” (Markos 10:24).
¹ “The Doctrine and Practice of Infant Baptism”, Church Membership: Doctrine and Practice in The United Church of Canada: A report presented and accepted at the Twentieth General Council in 1962 (Toronto: The Board of Evangelism and Social Service, and The Board of Christian Education, 1963), p. 25. Ujeeddo la sheegay oo warbixinta ka mid ahayd waxay ahayd inay “ka caawiso Kaniisadda faham cad oo dheeraad ah oo ku saabsan ujeeddada Ilaah iyo addeecid daacad badan oo doonistiisa ah.”
MARKOS 7:4
“Markay suuqa ka yimaadaan, haddaanay maydhan...”
LUUKOS 11:38
“Faarisigii markuu arkay, wuu yaabay inuusan cashada ka hor marka hore maydhan.”
DHIBAATADA
Maadaama erayga Giriigga ah “baptizo” aayadahan loogu turjumay “wash” iyo “washed”, waxaa lagu doodaa inaan lagu adkaysan karin in qaabka baabtiisku yahay in qofka biyaha lagu dhex geliyo.
XALKA
1. Kuwani waa labada meelood oo keliya ee A.V. uu “baptizo” ugu turjumay wax aan “baptize” ahayn. 74 meelood oo kale “baptizo” waxaa loo turjumay “baptize”.¹ Erayga Giriigga ah “rhantizo”, oo macnihiisu yahay “rushayn”, weligiis looma turjumin “baptize”.
2. Erayga “baptizo” wuxuu ka yimid “bapto”, oo macnihiisu yahay “in si buuxda dareere loogu daboolo... in si buuxda loo qoyo... taasoo sidoo kale noqon karta in midab lagu dhex rito: dhex-gelin.”²
3. Luqadda sharaxaadda baabtiisyada Kitaabka waxay si cad u tilmaamaysaa dhex-gelin. Tusaale ahaan:
a) Yooxanaa Baabtiisaha — “Yooxanaa sidoo kale wuxuu dadka ku baabtiisayay Caynoon oo Saaliim u dhow, waayo biyo badan baa halkaas yiil” (Yooxanaa 3:23).
b) Ciise — “Ciise markii la baabtiisay, isla markiiba biyihii ayuu ka soo baxay...” (Matayos 3:16).
c) Bohonkahii — “Labadooduba biyihii ayay u degeen, Filibos iyo bohonkuba; wuuna baabtiisay. Markay biyihii ka soo baxeen...” (Falimaha Rasuullada 8:38–39).
4. Baabtiiska waxaa Rooma 6:4 (cf. Kolosay 2:12) lagu barbar dhigaa aas: “Sidaas darteed baabtiiska dhimashada ayaa isaga [Ciise Masiix] nala aasay.” Sawirka dhimashada iyo aasitaanka wuxuu ku jiraa dhex-gelinta biyaha; rushaynta ama shubista kuma jiro.
¹ Erayga Giriigga ah baptismos waxaa A.V. loogu turjumay “washing” Markos 7:4,8 iyo Cibraaniyada 9:10.
² James Strong, Strong’s Exhaustive Concordance of the Bible (New York: Abingdon Press, 1965).
YOOXANAA 4:2
“Inkastoo Ciise laftiisu aanu baabtiisin, balse xertiisu baabtiisayeen.”
DHIBAATADA
Maadaama Ciise aanu isagu dadka baabtiisin, waxaa lagu doodaa in baabtiisku aanu lagama maarmaan u noqon karin badbaadada.
XALKA
1. Waa inay markiiba caddaato in gunaanadka “baabtiisku badbaadada lagama maarmaan uma aha” aanu ka dhalan weedha “Ciise laftiisu ma baabtiisin”, sababtoo ah xertiisu way baabtiisayeen.
2. Waa fikrad khaldan in baabtiisku ka qiimo yar yahay haddii xertu samayso halkii Ciise qudhiisu samayn lahaa. Yooxanaa wuxuu qoray: “Waxyaalahan dabadood Ciise iyo xertiisu waxay yimaadeen dhulka Yahuudiya; halkaas ayuu iyaga la joogay oo baabtiisayay” (Yooxanaa 3:22). Xertu waxay ahaayeen qalabka falka baabtiiska lagu fulinayey. Sidoo kale Ciise wuxuu xertiisa ku yidhi: “Kii idin aqbalaa aniguu i aqbalaa...” (Matayos 10:40). Markii dambe toddobaatankii ayuu ku yidhi: “Kii idin maqlaa aniguu i maqlaa” (Luukos 10:16).
3. Qoraallo badan ayaa bixiya amarro dadka doonaya baabtiiska (Falimaha Rasuullada 2:38; 8:38; 10:48), laakiin ma jiro amar sheegaya cidda khasab ku ah inay baabtiiska fuliso. Sheekooyinka taariikhiga ahi waxay muujinayaan in qofka dhex-gelinayey — marka la magacaabo — had iyo jeer rumayste ahaa: Filibos (Falimaha Rasuullada 8:38); Butros (10:47–48); Bawlos ama Siilas (16:31–33).
4. Baabtiisku badbaadada waa lagama maarmaan. Qoraalladan ayaa muujinaya:
a) Ciise qudhiisu wuxuu yidhi: “Dunida oo dhan taga oo injiilka u wacdiya uunka oo dhan. Kii rumaysta oo la baabtiiso waa badbaadi doonaa...” (Markos 16:15–16). Yaa awood u leh inuu amarka Ciise u yareeyo macne ah in qofku badbaadi karo baabtiis biyo la’aan?
b) “Mid kasta oo idinka mid ah ha lagu baabtiiso magaca Ciise Masiix cafiska dembiyada aawadiis...” (Falimaha Rasuullada 2:38). Tani waxay tilmaamaysaa in ilaa baabtiiska qofku aanu helin cafiska dembiyada.
c) “In alla intii Masiixa lagu baabtiisay, Masiix ayaad huwatay” (Galatiya 3:27). Sidaas darteed baabtiisku waa jidka Ilaah u qoondeeyey ee “Masiixa lagu huwado”.
d) Bawlos waxaa lagu yidhi: “Haddaba maxaad u raagaysaa? Kac oo la baabtiiso, dembiyadaadana maydh...” (Falimaha Rasuullada 22:16). Tani waxay tilmaamaysaa in, inkastoo Bawlos hore u qirtay “Maxaan sameeyaa, Rabbiyow?” (aay. 10), haddana dembiyadiisa ayuu “ku jiray” ilaa baabtiiska lagu maydhay.
e) “Dulqaadkii Ilaah wuxuu sugayey wakhtigii Nuux intii doonta la diyaarinayey, halkaas oo dad yar — siddeed naf — biyo lagu badbaadiyey. Baabtiisku, kaas oo tan u dhigma, hadda innagana wuu ina badbaadiyaa...” (1 Butros 3:20–21). Ma jiray qof ka badbaaday bannaanka doontii Nuux? Maadaama baabtiisku yahay “wax tan u dhigma”, qof ma ka badbaadi karaa bannaanka qorshaha Ilaah ee baabtiiska?
ROOMA 10:9
“Haddaad afkaaga ka qirato Rabbi Ciise, qalbigaagana ka rumaysato in Ilaah kuwii dhintay ka soo sara kiciyey, waad badbaadi doontaa.”
ROOMA 10:13
“Ku alla kii magaca Rabbiga baryaa waa badbaadi doonaa.”
DHIBAATADA
Qoraalladan waxaa ugu horrayn adeegsada Evangelicals-ka bara in waxa badbaadada loo baahan yahay oo dhan yahay in “Rabbi Ciise la aqbalo oo loo qaato Badbaadiyaha gaarka ah”. Waxaa la malaynayaa in baabtiisku yahay calaamad dibadeed oo isbeddel gudaha ah, laakiin aanu badbaadada muhiim u ahayn.
XALKA
1. Aayadahan Rooma way sax yihiin marka loo fahmo macnaha Qorniinka. Baabtiisku waa lama huraan sida caddaynta cad ee Matayos 3:15; Markos 16:16; Yooxanaa 3:5; Falimaha Rasuullada 2:38; 10:48; 22:16; 1 Butros 3:21 muujinayso.
2. Ma suuragal baa Bawlos inuu baabtiiska u arko wax aan muhiim ahayn kadib markii cutubka lixaad si xoog leh uga qoray (Rooma 6:3–5)?
3. Qof dhab ahaan ma rumayste noqon karaa isagoo diidaya mid ka mid ah amarrada Masiixa ugu cad uguna fudud xagga addeecidda?
4. Tarjumaad la oggolaan karo oo Rooma 10:13 ah waa: “Ku alla kii magaca Rabbiga isku yeedha korkiisa waa badbaadi doonaa.” Eeg Yacquub 2:7 (R.V. margin) iyo Falimaha Rasuullada 22:16, halkaas oo isla qaabka falka Giriigga ah la adeegsaday. Sidee qof magaca Rabbiga ugu yeedhi karaa korkiisa haddii aan baabtiis ahayn? (Galatiya 3:27). Isla weedha “Ku alla kii magaca Rabbiga baryaa waa badbaadi doonaa” waxaa lagu adeegsaday Falimaha Rasuullada 2:21, halkaasna kuwa “farxad ku aqbalay” erayadii Butros waxay ku xigeen baabtiis (Falimaha Rasuullada 2:40–41). Mararka qaarkood Evangelicals-ku, iyagoo doonaya inay caddeeyaan in waxbariddu aanay muhiim ahayn, waxay soo xigtaan Falimaha Rasuullada 8:37: “Waxaan rumaysanahay in Ciise Masiix yahay Wiilka Ilaah.” Qodobadan waa in la xuso:
a) Erayadani kuma jiraan qoraalka Giriigga. Waxaa ka saaray R.S.V., R.V., Rotherham’s The Emphasized Bible, N.E.B. iyo qoraalka Giriigga ee Nestle.
b) “Masiixa wacdiyid” waa weedh ballaaran. Tan waxaa muujinaya isbarbardhigga Falimaha Rasuullada 8:5 iyo 8:12. Aayadda 5: “Filibos wuxuu u degay magaalada Samaariya, wuxuuna u wacdiyey Masiixa”; aayadda 12-na wuxuu wacdiyey “waxyaalaha ku saabsan boqortooyada Ilaah iyo magaca Ciise Masiix...”
c) Xataa in la rumaysto in Ciise yahay Rabbi waxay u baahan tahay faham dabeecaddiisa iyo allabarigiisa. Sidoo kale in la rumaysto in Ilaah kuwii dhintay ka soo sara kiciyey waxay u baahan tahay faham ku saabsan naar, naf, ruux iyo ruux nooleeya.
d) Markii waxbariddo been ah iyo qalloocyo bateen iyadoo Runta qarnigii koowaad sii fidaysay, waxaa loo baahday waxbarid taban iyo mid togan labadaba (eeg tusaale 1 Korintos 15:35–36; 1 Timoteyos 1:19–20; 2 Timoteyos 2:17–18; 1 Yooxanaa 4:1–3; Tiitos 1:14).
1 KORINTOS 1:17
“Masiixu ima soo dirin inaan baabtiiso, laakiin inaan injiilka wacdiyo.”
DHIBAATADA
Qoraalkan waxaa loo soo xigtaa in lagu caddeeyo in baabtiisku aanu badbaadada lagama maarmaan u ahayn.
XALKA
1. Fasiraad sidaas ahi waxay si buuxda u qalloocinaysaa macnaha guud, waayo Bawlos wuxuu sheegay inuu baabtiisay Kirisbos, Gayos iyo reer Stefanas (aay. 14–16). Haddii “Masiixu ima soo dirin inaan baabtiiso” loo fahmo inuu mamnuucayo Bawlos inuu dadka rumaysta baabtiiso, markaas Bawlos wuxuu qorayaa cambaarayntiisa qudhiisa.
2. Macnaha guud wuxuu muujinayaa ruux koox-kooxaysi ah oo Korintos ka jiray. Dadka rumaystay waxay odhanayeen “Anigu Bawlos baan ahay”, “Anigu Abolloos baan ahay” (1 Korintos 1:12–13), laakiin Bawlos taas ma aqbalin. Sidaas ayuu mahadnaq u yidhi: “Ilaah baan ku mahadnaqayaa inaanan midkiin baabtiisin... si aanu qofna u odhan magacayga ayaa lagu baabtiisay” (aay. 14–15).
3. Qoraalkani wuxuu muujinayaa in qofka baabtiiska sameeya aan loo xidhin fadli gaar ah.¹ Bawlos qudhiisa Masiixu wuxuu ugu horreyn u diray inuu noqdo wacdiyaha Injiilka. Inuu qof ahaan baabtiiska dadka cusub fuliyey iyo in kale arrin muhiim ah ma ahayn.
4. In baabtiisku badbaadada lagama maarmaan u yahay waxaa caddeynaya Markos 16:16; Yooxanaa 3:5; 1 Butros 3:21; Galatiya 3:27; Falimaha Rasuullada 2:38; 22:16; 16:30–33.
¹ Ciise qudhiisu ma uusan baabtiisin; xertiisa ayaa sameeyey (Yooxanaa 4:2).