367. YERUSALEMU NA VIFUNGO
"Akakaza uso wake kwa uthabiti kwenda Yerusalemu"
Safari za umisionari za Paulo ziliendelea pamoja na dhiki zote zilizokuwa zikimjia. Alikuwa amehubiri Injili. Eklesia ilikuwa imeanzishwa na kuimarishwa katika ulimwengu wote uliostaarabika. Mtazamo wa wazee wa eklesia huko Efeso ungeakisi hisia za ndugu wa kweli katika sehemu zote walipokuwa wakihuzunika "kwamba hawatamwona uso wake tena" (Matendo 20:38). Kama Yesu, Paulo sasa "alikaza uso wake kuelekea Yerusalemu" (Luka 9:51). Angejitolea kwa hiari kwa ajili ya injili (Wafilipi 1:20; 2:17; 3:8; Wakolosai 1:24). Alikuwa na shindano la kukamilisha (2 Tim. 4:7; Wafilipi 2:16), na huduma ambayo Kristo alikuwa ameweka kwa ajili yake, angeitimiza (Matendo 9:15, 16). Lengo la somo hili ni kuonyesha jinsi Paulo alivyokuwa jasiri na asiye na woga kama shahidi wa Kristo.
Matendo 21, 22, 23
PAULO ANAELEKEA YERUSALEMU (Matendo 21:1-14).
Safari ya Paulo akitumia meli ilimpeleka hadi Coos, kisha Rhodes, kisha mashariki kando ya pwani ya kusini ya Likia, hadi Patara ambapo walibahatika kupata meli ambayo ingesafiri moja kwa moja hadi Foinike. Huko Tiro, Paulo alikaa na ndugu wa huko. Wakati wa safari hii, baadhi ya washiriki, kwa nguvu ya Roho Mtakatifu, walitabiri kwamba vifungo na mateso vilikuwa vinamngojea Yerusalemu (21:4). Siku saba baadaye Paulo aliondoka kwa meli hadi Acre (Ptolemais). Kutoka Acre, Paulo alisafiri kusini hadi Kaisaria, akikaa nyumbani kwa Filipo. Matatizo tena yalitabiriwa kwa Paulo, wakati huu kupitia nabii Agabo. Paulo, nabii alisema, angefungwa na Wayahudi na kukabidhiwa kwa Mataifa (21:11). Yerusalemu ikiwa karibu, hata wasafiri wenzake Paulo, ambao walikuwa wamesikia utabiri huohuo kila mara, sasa walijiunga na ombi lao na la ndugu wa huko katika kumsihi Mtume asipande kwenda Yerusalemu. Jibu la Paulo liliwafanya ndugu kusimama, kutazama na kutafakari: "Mnamaanisha nini kulia na kunivunja moyo? Kwa maana niko tayari si kufungwa tu, bali pia kufa Yerusalemu kwa ajili ya jina la Bwana Yesu" (mstari wa 13). Kanuni kuu ya maisha ya Paulo na siri ya ujasiri na azimio lake ilikuwa imani thabiti katika nguvu za Mungu na ahadi yake ya kumsaidia (Wafilipi 4:13; 2 Wakorintho 12:9, 10). Imani ya Paulo iliushinda ulimwengu (1 Yoh. 5:4, 5). Kwa heshima ndugu walijibu: "Mapenzi ya Bwana yatimizwe" (Mdo. 21:14).
MWISHOWE – YERUSALEMU (Matendo 21:15-26).
Siku tatu na kama kilomita 120 baadaye, Paulo na wenzake walikaribishwa kwa urafiki na ndugu wa Yerusalemu. Siku iliyofuata, walikutana na Yakobo na wazee wote wa eklesia kubwa (mstari wa 18; linganisha mst. 20). Paulo alitoa maelezo ya kina ya shughuli zake hasa akitaja "mambo ambayo Mungu alikuwa ameyafanya kati ya Mataifa" kupitia huduma yake. Maana katika maneno yake ilikuwa kwamba ikiwa Mungu alikuwa amewakubali Mataifa ambao hawakufuata Sheria, basi yeyote anayetaka kuilazimisha kwa Myahudi au Mataifa alifanya makosa machoni pa Mungu. Yakobo na wazee walimtukuza Mungu kwa neema Yake iliwafikia Mataifa pamoja na Wayahudi, lakini walionya kuhusu hatari zilizokuwa zikimkabili Paulo. Kulikuwa na uvumi ulioenea ukidai kwamba yeye:
- alikataa kuwalazimisha waumini wa Mataifa matakwa ya Sheria ya Musa;
- aliwazuia kikamilifu waumini Wayahudi wasiendelee kushika Sheria,
Ilhali Paulo alipinga vikali mafundisho ya Kiyahudi, hakupinga matumizi sahihi ya Sheria (linganisha Warumi 7:12; 1 Tim. 1:8; Wagalatia 3:24; 1 Wakorintho 9:20). Paulo alikubali roho ya Sheria, ambayo Sheria yake, Kristo ndiye kiini chake. Kwa hiyo, Paulo hakusita kukubali pendekezo la wazee la kuidhinisha hadharani kitendo cha waumini wanne Wayahudi ambao walikuwa wamejichukulia kiapo cha Mnadhiri (tazama Hes. 6). Kiapo hicho kilifundisha kwamba "kwa matendo ya Sheria hakuna mwenye mwili atakayehesabiwa haki" (Warumi 3:20); kwamba hata watu wakubwa na wenye haki zaidi chini ya Sheria bado walitenda dhambi na kupungukiwa na utukufu wa Mungu. Kwa hiyo, wao pia, walikuwa na haja ya ukombozi, jambo ambalo lilikubaliwa kwa kuwa walipaswa kutoa sadaka ya dhambi pamoja na wengine! (Law. 16:17). Kwa hiyo, baada ya maandalizi kukamilika, Paulo alienda zake na wale watu wanne Hekaluni.
UMATI WA HEKALU ULIO NA GHASIA (Matendo 21:27-40; 22:1-30).
Siku saba zilikuwa karibu kuisha Paulo alipotambuliwa Hekaluni na baadhi ya Wayahudi waliokuwa wakitembelea Yerusalemu kutoka Asia. Paulo alichukiwa nao, kwani walimshtaki kwa "kuwafundisha watu wote kila mahali kinyume cha watu (Wayahudi), na Sheria, na mahali hapa (Hekalu la Herold)" (mstari wa 28). Pia, walimshtaki kwa kuchafua Hekalu kwa kuwaingiza Wagiriki humo. Mji mzima ulichochewa dhidi ya Paulo na akaburutwa kutoka Hekaluni na kupigwa karibu kufa. Kwa bahati nzuri mtu fulani alikuwa amepeleka habari za ghasia kwa Kapteni wa Kirumi, Klaudio Lisia. Wayahudi walipowaona askari wa Kirumi waliacha kumpiga Paulo. Askari walipompeleka akiwa amefungwa minyororo, watu walikusanyika wakipiga kelele, "Mwondoe" (mstari wa 36), kama walivyokuwa wamefanya miaka kadhaa iliyopita (linganisha Luka 23:18). Ili kuingia kwenye ngome ilibidi wapande ngazi. Walipokuwa njiani kupanda, Paulo alizungumza na kapteni kwa Kigiriki, akiuliza kama angeweza kuzungumza na watu. Akiwa ameruhusiwa kuzungumza, Paulo, kwa ishara yake ya kawaida ya mkono, alihutubia umati kwa lugha ya Kiebrania. Alizungumzia urithi wake na malezi yake na jinsi, akiwa mwanafunzi wa Gamalieli katika Hekalu hili, alivyoelimishwa kuwa msafi kabisa. Ingawa alizaliwa Tarso huko Kilikia, bidii yake ilikuwa kubwa kiasi kwamba alikuwa amekuja Yerusalemu ili kufundishwa kikamilifu zaidi. Kwa bidii kwa ajili ya Mungu, aliwatesa wafuasi wa Yesu Kristo hata kufa. Kwa undani fulani alisimulia matukio yaliyotokea njiani kuelekea Damasko; sauti kutoka mbinguni, upofu uliohakikisha, kuongozwa kwake Damasko, na ziara ya Anania. Umati ulisikiliza kimyakimya. Aliendelea kuelezea muujiza wa upofu wake kuponywa, ubatizo wake na mabadiliko yake kamili ya maisha. Alitaja hasa mafunuo zaidi huko Yerusalemu (22:17). Mambo haya pia hayakuwa na athari mbaya kwa hadhira ya Paulo. Hata hivyo, mara tu aliposema agizo lake kutoka kwa Bwana Yesu, "Nitakutuma mbali sana kwa Mataifa" (mstari wa 21), chuki yote iliyojificha ya Wayahudi kuelekea washindi wao, kuelekea Wagiriki, na kuelekea Myahudi huyu aliyeonekana kuwa mkaidi, iliibuka. Wakitupa nguo zao na kutupa vumbi angani, wakapiga kelele, "Mwondoe mtu kama huyu duniani; maana haimpasi aishi!" (mstari wa 22-23). Hakuelewa mlipuko wa ghafula wa hasira, nahodha alimpeleka Paulo ndani ya ngome, kwa nia ya kutoa ukweli kwa mateso, desturi ya kawaida ya Kirumi na wahalifu. Lakini kwa kudai kwamba alikuwa raia wa Kirumi, hadhi ambayo alizaliwa (tofauti na nahodha aliyeinunua), Paulo alisimamisha nia yao. Kwa hiyo, hatua ya kwanza ilichukuliwa katika mlolongo wa matukio ambayo hatimaye yalisababisha Paulo kutumwa Roma. Wakitafuta shtaka dhahiri dhidi ya Paulo, Sanhedrini ilikusanyika kufanya uchunguzi rasmi.
PAUL BEFORE THE SANHEDRIN (Matendo 23:1-10).
Mbele ya Sanhedrini, Paulo alichukua hatua hiyo kwa ujasiri. Maisha yake yote, alisema, alikuwa akijua sheria za Mungu na alijitahidi kuzifuata. Akiwa amekasirika na kauli hii, Kuhani Mkuu, ambaye alitakiwa kuifuata Sheria, aliamuru Paulo apigwe kinyume cha Sheria (Kum. 25:1-2). Paulo alijibu haraka kwa kutabiri "Mungu atakupiga, wewe ukuta uliopakwa chokaa" (mstari wa 3). Yosefa anaandika kwamba Anania, Kuhani Mkuu kuanzia 47-59 BK, aliuawa baadaye, na hivyo kutimiza utabiri wa Paulo. Sehemu ya Sanhedrini iliundwa na Mafarisayo walioamini katika ufufuo na malaika, na sehemu ilikuwa ya Masadukayo waliokataa vyote viwili. Paulo aliendelea na kwa busara akawagawanya washtaki wake kwa kuwasihi Mafarisayo kwa maneno, "Mimi ni Farisayo, mwana wa Farisayo: ninahukumiwa kuhusu tumaini na ufufuo wa wafu" (mstari wa 6). Mgogoro kati ya Masadukayo na Mafarisayo ulitokea mara moja. Paulo, akiwa tena hatarini, alinyakuliwa kutoka katikati yao na walinzi na kupelekwa kwenye ngome.
KUTOKA YERUSALEMU HADI KAISARIA (Matendo 23:11-35).
Wakati wa usiku Paulo alitiwa moyo tena na Bwana akiwa amesimama karibu naye (mstari wa 11; linganisha 18:9; 22:17). Alifarijika na uhakikisho kwamba kama alivyotoa ushahidi huko Yerusalemu, vivyo hivyo lazima amshuhudie Kristo huko Roma (mstari wa 1). Chuki ya Wayahudi na kutoheshimu kwao Sheria kabisa ilionyeshwa na kiapo cha wale waliotaka kumuua Paulo (mstari wa 12), ambacho kiliidhinishwa na makuhani wakuu (mstari wa 14). Aliposikia kuhusu njama hii, Klaudio Lisia alimtuma Paulo pamoja na askari 470 usiku kucha hadi Kaisaria (mstari wa 23-24), makao makuu ya mamlaka ya Kirumi katika nchi hiyo. Ujumbe ulitumwa kwa Feliksi, gavana, ukielezea maelezo ya kesi hiyo. Ulifupisha matukio ya ghasia za Hekaluni na njama dhidi ya Paulo, lakini kwa uangalifu uliondolewa kutaja kwamba uraia wa Paulo ulifunuliwa chini ya tishio la kupigwa mijeledi! Huko Kaisaria Paulo aliwekwa kizuizini akisubiri washtaki wake wafike kutoka Yerusalemu. Maelezo haya ya kimazingira yanaonyesha jinsi Mungu anavyotumia mipango ya wanadamu kutimiza mapenzi Yake; Paulo alipaswa kuhubiri huko Roma na huu ulikuwa mwanzo wa safari yake ndefu huko. Hakukuwa na kitu ambacho wanadamu wangeweza kufanya ili kuharibu kusudi la Mungu.
SOMO KWETU:
- Mungu huwalinda watumishi wake na kuwapa nguvu katika majaribu yao.
- Tunapaswa kuwa watumishi waaminifu wa Kristo walio tayari kukubali njia yake, bila kuogopa kusema Ukweli, na kuwa na uhakika kwamba Mungu wetu atatutegemeza.
- Mkono wa Mungu unadhibiti maisha ya wanadamu, ukitimiza kusudi lake.
- Huduma yetu kwa Kristo inapaswa kuwa ya ujasiri na isiyoyumba ili jina la Mungu litukuzwe.
MAKTABA YA MAREJELEO:
"Paul the Apostle" (W. H. Boulton)—Sura ya 17, 18
"The Story of the Bible" (H. P. Mansfield)—Toleo la 14, Kurasa 60-81
"Archaeology and the New Testament" (Merrill F. Unger)—Sura ya 16
MASWALI YA AYA:
1. Kwa nini Paulo alitimiza kiapo cha Sheria ya Musa alipofika Yerusalemu?
2. Kwa nini Paulo alikamatwa Yerusalemu?
2. Paulo aligawanyaje Baraza la Sanhedrini alipokuwa Yerusalemu baada ya kukamatwa kwake?
3. Ni nini kilichomfanya Klaudio Lisia amsindikize Paulo kutoka Yerusalemu hadi Kaisaria?
4. Ni masomo gani tunayoweza kujifunza kutokana na utetezi wa Paulo wa injili kwa ujasiri na bila woga huko Yerusalemu?
MASWALI YA INSHA:
1. Jadili mambo muhimu ya hotuba ya Paulo kwa Wayahudi katika ua wa Hekalu baada ya kukamatwa na Klaudio Lisia katika ziara yake ya mwisho Yerusalemu.
2. Eleza matukio yaliyosababisha ghasia Hekaluni, na njama dhidi ya maisha ya Paulo na Wayahudi, alipokuwa Yerusalemu kwa mara ya mwisho.
3. Sheria ya Musa ilionekana sehemu gani katika maisha ya Paulo? Toa maoni kuhusu sababu ya kiapo cha Paulo na utakaso Hekaluni katika ziara yake ya mwisho Yerusalemu.