SOMO 015
MUSA ANAZALIWA KUKOMBOA WANA WA ISRAELI
“Kwa imani Musa, alipozaliwa, alifichwa miezi mitatu na wazazi wake.” — Waebrania 11:23
SHABAHA Kuonyesha jinsi Mungu alivyolinda Musa tangu utoto na kumwandaa kwa hatua mbalimbali kuwa mkombozi na kiongozi wa Israeli.
MUHTASARI Baada ya Yusufu kufa, mfalme mpya wa Misri aliwaogopa Waisraeli na akawafanya watumwa. Akaamuru watoto wa kiume wa Waebrania wauawe. Wazazi wa Musa walimficha miezi mitatu, kisha mama yake akamweka katika safina ndogo kati ya matete ya mto. Binti Farao akampata, na kwa mpango wa Mungu mama yake mwenyewe akamnyonyesha. Musa alilelewa katika nyumba ya Farao lakini akachagua kuhusishwa na watu wa Mungu. Akiwa na miaka arobaini alikimbia kwenda Midiani, ambako maisha ya mchungaji yakawa sehemu nyingine ya maandalizi yake.
ISRAELI WANAKANDAMIZWA: KUTOKA 1
Wana wa Israeli waliongezeka sana nchini Misri. Akainuka mfalme mpya “asiyemjua Yusufu”. Aliogopa idadi yao na akawaweka chini ya kazi ngumu. Kadiri walivyoteswa, ndivyo walivyozidi kuongezeka. Baadaye Farao akaamuru kwamba kila mtoto wa kiume wa Waebrania atupwe mtoni. Hali hii ilikuwa ya ukatili mkubwa, lakini Mungu hakuwa amesahau ahadi zake kwa Ibrahimu, Isaka na Yakobo.
KUZALIWA NA KUOKOLEWA KWA MUSA: KUTOKA 2:1–10
Musa alizaliwa katika familia ya kabila la Lawi. Kutoka 6:20 inatupa majina ya wazazi wake: Amramu na Yokebedi. Waebrania 11:23 inasema wazazi wake walimficha kwa imani kwa miezi mitatu na hawakuogopa amri ya mfalme. Waliposhindwa kumficha zaidi, mama yake akatengeneza safina ndogo ya matete, akaipaka ili maji yasiingie, akamweka mtoto ndani na kuiweka kati ya matete kando ya mto. Dada yake akasimama kwa mbali kuona kitakachotokea.
BINTI FARAO ANAMPATA
Binti Farao alipokuja mtoni aliiona safina na akatambua mtoto huyo ni wa Waebrania. Mtoto alipolia alimhurumia. Dada yake Musa akajitokeza na kuuliza kama amtafutie mwanamke Mwebrania amnyonyeshe. Hivyo Yokebedi, mama yake mwenyewe, akaitwa na hata akalipwa kumlea mtoto. Baadaye mtoto alipoendelea kukua alipelekwa kwa binti Farao, akawa mwana wake na akaitwa Musa, “kwa sababu,” alisema, “nalimtoa majini” (Kutoka 2:10).
MUSA AKIKUA KATIKA MISRI
Matendo 7:22 inasema Musa “akafundishwa hekima yote ya Wamisri” na akawa hodari katika maneno na matendo. Hata hivyo Waebrania 11:24-26 inasisitiza kwamba alipokuwa mtu mzima alikataa kuitwa mwana wa binti Farao na akachagua kuteswa pamoja na watu wa Mungu kuliko kufurahia anasa za dhambi kwa kitambo. Maandiko hayatuambii kwa undani ni lini au kwa njia gani wazazi wake walimfundisha kila jambo, kwa hiyo hatupaswi kubuni maelezo; yaliyo wazi ni kwamba alijua yeye ni Mwisraeli na alichagua kuhusishwa na watu wake.
MUSA ANAUA MMISRI NA KUKIMBIA: KUTOKA 2:11–15; MATENDO 7:23–29
Matendo 7:23 inasema Musa alikuwa na miaka arobaini alipotaka kuwatazama ndugu zake. Alimwona Mmisri akimpiga Mwebrania, akampiga yule Mmisri hadi akafa na akamficha mchanga. Siku iliyofuata alijaribu kuwatenganisha Waebrania wawili waliokuwa wakigombana, lakini mmoja akamwambia, “Ni nani aliyekuweka kuwa mkuu na mwamuzi juu yetu?” Musa akatambua jambo lake limejulikana. Farao akataka kumuua, naye Musa akakimbia kwenda Midiani. Matendo 7:25 inaonyesha Musa alidhani ndugu zake wangeelewa kwamba Mungu angewapa wokovu kwa mkono wake, lakini hawakuelewa.
MUSA KATIKA MIDIANI: KUTOKA 2:15–22
Kando ya kisima Musa aliwatetea binti saba wa kuhani wa Midiani dhidi ya wachungaji waliowafukuza. Baba yao, anayeitwa Reueli katika Kutoka 2:18, akamkaribisha Musa nyumbani. Musa akamwoa Sipora, mmoja wa binti zake, na akawa mchungaji. Matendo 7:30 inaonyesha kwamba miaka arobaini ilipita kabla ya malaika kumtokea katika kichaka kilichowaka. Hivyo Musa alikuwa na karibu miaka themanini alipoitwa kwa kazi ya kuongoza Israeli kutoka Misri.
FUNDISHO KWETU
Mungu alimwandaa Musa kwa hatua tofauti: katika familia ya Waebrania, katika elimu ya Misri, na katika maisha ya mchungaji Midiani. Musa alitenda kwa mkono wake alipomuua Mmisri, lakini ukombozi wa Israeli haukuja wakati huo wala kwa nguvu yake binafsi. Alipaswa kujifunza kwamba Mungu ndiye anayetoa wokovu na kwamba kiongozi wa watu wa Mungu anahitaji subira, unyenyekevu na utegemezi kwa Mungu.
MAELEZO YA NYONGEZA
Maisha ya Musa yanatukumbusha kwa namna fulani kazi ya Yesu: wote waliingia katika hatari wakiwa watoto, wote waliitwa kuwaleta watu wa Mungu kutoka utumwani, na Musa baadaye anazungumzia nabii ambaye Mungu angemwinua kama yeye (Kumbukumbu la Torati 18:15; Matendo 3:22). Hapa tuna msingi wa Maandiko wa kuona uhusiano, badala ya kutengeneza mlinganisho usiosemwa na Biblia.
MASWALI
Majibu mafupi
1. Kwa nini Farao aliwaogopa wana wa Israeli?
2. Ni amri gani ya kikatili Farao alitoa kuhusu watoto wa kiume Waebrania?
3. Majina ya wazazi wa Musa yalikuwa nani?
4. Wazazi wa Musa walimficha kwa muda gani?
5. Mama yake Musa aliweka mtoto katika nini?
6. Ni nani aliyemwona Musa kati ya matete?
7. Jina Musa linahusishwa na jambo gani katika Kutoka 2:10?
8. Matendo 7:22 inasema Musa alifundishwa nini?
9. Musa alikuwa na miaka mingapi alipoenda kuwatazama ndugu zake?
10. Kwa nini Musa alikimbia Misri?
Majibu ya kina
11. Musa alikwenda nchi gani na alimwoa nani?
12. Eleza jinsi Musa alivyo'okolewa akiwa mtoto licha ya amri ya Farao.
13. Waebrania 11:24-26 inaonyesha uchaguzi gani wa imani alioufanya Musa?
Majibu ya nyongeza
14. Kwa nini si sahihi kusema Mungu alimwamuru Musa amuue yule Mmisri?
15. Ni kwa njia gani miaka ya Midiani ilimwandaa Musa kwa kazi yake ya baadaye?