SOMO 136 • YAKOBO, HAKI YA MZALIWA WA KWANZA NA BARAKA
“Na mkubwa atamtumikia mdogo.” — Mwanzo 25:23
Mwanzo 25:19–34; 27; 28:1–5; Waebrania 11:20; 12:16–17; Warumi 9:10–13
SHABAHA
Kuonyesha tofauti kati ya Yakobo na Esau katika kuthamini ahadi za Mungu, na kujifunza kwamba kusudi la Mungu halihitaji udanganyifu wa mwanadamu ili litimie.
ESAU NA YAKOBO
Isaka na Rebeka walipata wana mapacha. Kabla hawajazaliwa Mungu alimwambia Rebeka kwamba mataifa mawili yangetokana nao na kwamba “mkubwa atamtumikia mdogo” (Mwanzo 25:23). Paulo baadaye anatumia uchaguzi huu katika Warumi 9 kuonyesha uhuru wa Mungu katika kutimiza kusudi lake.
Esau alizaliwa kwanza, akiwa mwekundu na mwenye nywele nyingi. Yakobo alizaliwa akishika kisigino cha Esau. Esau akawa mwindaji, mtu wa shamba; Yakobo anaelezwa katika KJV kuwa “plain man, dwelling in tents.” Neno hilo halimaanishi moja kwa moja kwamba Yakobo tayari alikuwa mtu mkamilifu wa kiroho, hivyo tusiongeze zaidi ya maandiko.
ESAU ANAUZA HAKI YA MZALIWA WA KWANZA
Siku moja Esau alirudi kutoka shambani akiwa amechoka sana na akaomba chakula cha dengu ambacho Yakobo alikuwa amepika. Yakobo akamtaka Esau amuuzie haki yake ya mzaliwa wa kwanza, na Esau akaapa na kuiuza kwa chakula.
Mwanzo 25:34 inamalizia, “hivyo Esau akaidharau haki yake ya mzaliwa wa kwanza.” Waebrania 12:16–17 inamtumia Esau kama onyo kuhusu mtu anayethamini jambo la muda kuliko baraka ya kiroho.
Katika sheria ya Musa mzaliwa wa kwanza alipokea sehemu maradufu ya urithi (Kumbukumbu la Torati 21:17). Hii inatusaidia kuelewa umuhimu wa nafasi hiyo, lakini tusifikirie kwamba kila kipengele cha sheria ya baadaye kilikuwa tayari kimewekwa kwa namna ile ile katika familia ya Isaka.
ISAKA ANATAKA KUMBARIKI ESAU
Isaka alipokuwa mzee na macho yake yamepofuka, alimwita Esau, ambaye alimpenda, na akamwomba amletee mawindo na chakula ili ambariki. Rebeka aliposikia, akapanga Yakobo ajifanye Esau.
Mungu alikuwa tayari amesema kwamba mkubwa angemtumikia mdogo. Hivyo Rebeka na Yakobo hawakuhitaji kutumia udanganyifu ili kusudi la Mungu litimie. Yakobo alimdanganya baba yake kuhusu utambulisho wake na kupata baraka iliyokusudiwa kwa Esau.
BARAKA NA MATOKEO YA UDANGANYIFU
Isaka alimbariki Yakobo kwa mafanikio, mamlaka juu ya watu na ndugu zake, na maneno yanayokumbusha ahadi kwa Ibrahimu. Esau aliporudi, Isaka akatambua kilichotokea na akasema kuhusu Yakobo, “naye atabarikiwa.”
Waebrania 11:20 inasema, “Kwa imani Isaka aliwabariki Yakobo na Esau katika habari za mambo yatakayokuwa baadaye.” Baadaye Isaka alimpa Yakobo kwa makusudi “baraka ya Ibrahimu” katika Mwanzo 28:3–4.
Esau alihuzunika na kukasirika sana, kisha akakusudia kumwua Yakobo. Rebeka akamtuma Yakobo kwa Labani. Hivyo udanganyifu haukuwa njia isiyo na gharama: ulisababisha mgawanyiko wa familia na miaka mingi ya kutengana.
FUNDISHO KWETU
Esau aliuza jambo la thamani ya muda mrefu kwa faida ya dakika chache. Hilo linatuonya tusibadilishe tumaini la Ufalme kwa tamaa ya sasa.
Yakobo alithamini baraka, lakini kutaka jambo jema hakufanyi njia mbaya kuwa sahihi. Mungu anaweza kutimiza kusudi lake bila uongo wetu. Tunapaswa kusema kweli, kungojea kwa imani na kutii.
Isaka pia alijifunza kukubali kwamba mapenzi ya Mungu ni makubwa kuliko mapendeleo ya kibinadamu. Imani ya kweli hujinyenyekeza chini ya Neno la Mungu.
MASWALI
Maswali ya Aya
1. Mungu alimwambia Rebeka nini kabla mapacha hawajazaliwa?
2. Esau alifanya kazi gani, na Yakobo aliishije?
3. Esau aliuza nini kwa chakula cha dengu?
4. Mwanzo unasemaje kuhusu mtazamo wa Esau kwa haki yake ya mzaliwa wa kwanza?
5. Rebeka na Yakobo walitumia njia gani kupata baraka?
6. Isaka alifanya nini baadaye katika Mwanzo 28:3–4?
Maswali ya Insha
7. Linganisha mtazamo wa Yakobo na Esau kuhusu baraka za Mungu.
8. Eleza kwa nini kusudi la Mungu halikuhitaji udanganyifu wa Rebeka na Yakobo ili litimie.