SOMO 013
YUSUFU MTAWALA KATIKA MISRI
“Basi wewe utakuwa juu ya nyumba yangu.” — Mwanzo 41:40
SHABAHA Kuonyesha jinsi Mungu alivyomtoa Yusufu gerezani, akampa hekima ya kutafsiri ndoto za Farao, na akamtumia kuandaa wokovu wakati wa njaa.
MUHTASARI Miaka miwili baada ya mnyweshaji mkuu kurudishwa kazini, Farao aliota ndoto mbili ambazo watu wenye hekima wa Misri hawakuweza kutafsiri. Mnyweshaji akamkumbuka Yusufu. Yusufu alisisitiza kwamba jibu linatoka kwa Mungu, akatafsiri ndoto kuwa miaka saba ya wingi ikifuatiwa na miaka saba ya njaa, na akashauri mpango wa kuhifadhi nafaka. Farao akamweka Yusufu kuwa wa pili katika mamlaka. Njaa ilipoenea, ndugu zake wakaja kununua chakula na kuinama mbele yake bila kumtambua.
FARAO ANAOTA NDOTO MBILI: MWANZO 41:1–8
Baada ya miaka miwili kamili Farao aliota kwamba ng’ombe saba wanene walitoka mtoni, kisha ng’ombe saba wembamba na wabaya wakawatokea na kuwameza wale wanene. Akaota tena kwamba masuke saba mazuri na yaliyojaa yalimea katika bua moja, kisha masuke saba membamba yaliyokaushwa na upepo wa mashariki yakayameza. Asubuhi Farao akafadhaika. Akawaita waganga na wenye hekima wa Misri, lakini hakuna aliyempa tafsiri iliyomridhisha.
MNYWESHAJI ANAMKUMBUKA YUSUFU: MWANZO 41:9–16
Mnyweshaji mkuu ndipo akakumbuka yale yaliyotokea gerezani. Yusufu akaletwa haraka mbele ya Farao baada ya kujiandaa. Farao akasema amesikia kwamba Yusufu anaweza kutafsiri ndoto. Yusufu hakujitukuza; akajibu, “Si katika mimi; Mungu atampa Farao jibu la amani” (Mwanzo 41:16). Hili linaonyesha jambo la msingi katika tabia yake: alitambua chanzo cha hekima yake.
MAANA YA NDOTO: MWANZO 41:25–36
Yusufu alisema ndoto zote mbili zina ujumbe mmoja kutoka kwa Mungu. Miaka saba ya wingi mkubwa wa mazao ingekuja katika Misri, ikifuatiwa na miaka saba ya njaa kali kiasi kwamba wingi wa zamani ungesahaulika. Kurudiwa kwa ndoto kulionyesha kwamba jambo hilo lilikuwa limewekwa na Mungu na lingetokea. Yusufu akashauri Farao achague mtu mwenye busara na hekima, ateue wasimamizi, na ahifadhi sehemu ya mazao wakati wa miaka ya wingi ili watu waishi wakati wa njaa.
YUSUFU ANAINULIWA: MWANZO 41:37–57
Farao na watumishi wake waliona ushauri huo kuwa mzuri. Farao akasema, “Je! twaweza kumpata mtu kama huyu, mtu mwenye Roho ya Mungu ndani yake?” Akamweka Yusufu juu ya nyumba yake na juu ya nchi, Farao pekee akiwa mkuu kuliko yeye. Yusufu alikuwa na miaka thelathini aliposimama mbele ya Farao (Mwanzo 41:46). Katika miaka saba ya wingi alikusanya nafaka nyingi; njaa ilipoanza, ghala zikafunguliwa na watu wakaja kununua chakula.
NDUGU ZAKE WANAKUJA MISRI: MWANZO 42:1–9
Njaa ilifika Kanaani pia. Yakobo akawatuma wanawe kumi Misri kununua nafaka, lakini akamzuia Benyamini nyumbani kwa hofu ya kumpoteza. Walipofika mbele ya Yusufu “wakainama kifudifudi mbele yake” (Mwanzo 42:6). Hawakumtambua akiwa mtawala wa Misri, lakini Yusufu aliwatambua na akakumbuka ndoto zake za ujana. Baada ya miaka mingi na mateso mengi, sehemu ya kile Mungu alikuwa ameonyesha ilikuwa ikitimizwa.
YUSUFU ANAWAPIMA NDUGU ZAKE: MWANZO 42:7–24
Yusufu alizungumza nao kwa ukali na kuwashutumu kuwa wapelelezi. Alijifunza kwamba baba yake na Benyamini bado wako hai, na akadai wamlete Benyamini kuthibitisha habari yao. Ndugu hao wakaanza kuzungumza juu ya hatia yao kwa yale waliyomtendea Yusufu miaka iliyopita. Yusufu aliwasikia na akalia kwa siri. Hatimaye akamfunga Simeoni na kuwatuma wengine warudi na nafaka.
FEDHA ZINARUDISHWA: MWANZO 42:25–38
Yusufu aliagiza fedha zao zirudishwe katika magunia yao. Walipozigundua waliogopa. Walipofika Kanaani wakamweleza Yakobo yote yaliyotokea na kwamba Benyamini lazima aende nao safari ijayo. Yakobo alikataa mara ya kwanza, akisema tayari amempoteza Yusufu na sasa Simeoni hayupo; hakuwa tayari kumweka Benyamini katika hatari.
FUNDISHO KWETU
Yusufu hakujipandisha mwenyewe kutoka gerezani kwenda ikulu. Alingoja muda wa Mungu na alipokuja nafasi kubwa, alielekeza sifa kwa Mungu. Tunajifunza uaminifu katika kazi ndogo, subira wakati wa kusubiri, na unyenyekevu tunapopewa wajibu mkubwa. Mungu alikuwa akitumia matukio ambayo watu walikuwa wamekusudia kwa ubaya ili kuandaa njia ya kuokoa familia ya Israeli.
MAELEZO YA NYONGEZA
Yusufu hakuwatambua ndugu zake kwa ajili ya kulipiza kisasi cha haraka. Mfululizo wa majaribu katika Mwanzo 42–44 ulimpa nafasi kuona kama tabia zao zimebadilika, hasa katika jinsi watakavyomtendea Benyamini na baba yao. Hilo linaandaa njia ya upatanisho wa sura ya 45.
MASWALI
Majibu mafupi
1. Miaka mingapi ilipita baada ya mnyweshaji kurudishwa kazini kabla Farao hajaota ndoto zake?
2. Ndoto ya ng’ombe saba wanene na saba wembamba ilikuwa na maana gani?
3. Ndoto ya masuke saba mazuri na saba membamba ilikuwa na maana gani?
4. Yusufu alisema nani ndiye anayetoa tafsiri ya kweli?
5. Yusufu alimshauri Farao afanye nini wakati wa miaka ya wingi?
6. Yusufu alikuwa na umri gani aliposimama mbele ya Farao?
7. Ni nani aliyekuwa mkuu kuliko Yusufu katika Misri?
8. Kwa nini ndugu zake walikuja Misri?
9. Walifanya nini walipofika mbele ya Yusufu?
10. Ni ndugu gani aliyebaki nyumbani na ni nani aliyefungwa Misri?
Majibu ya kina
11. Eleza kwa nini kuinuliwa kwa Yusufu kunaonyesha unyenyekevu wake na uongozi wa Mungu.
12. Eleza jinsi ndoto za Yusufu za ujana zilianza kutimizwa katika Mwanzo 42.
13. Kwa nini Yusufu aliwapima ndugu zake badala ya kujitambulisha mara moja?
Majibu ya nyongeza
14. Ndugu walikumbuka dhambi gani walipokuwa mbele ya mtawala wa Misri?
15. Tunajifunza nini kuhusu kusubiri wakati wa Mungu kutokana na maisha ya Yusufu?