SOMO 125 • PAULO AKIWA KATIKA MJI WA RUMI
“Kwa ajili ya tumaini la Israeli nimefungwa kwa mnyororo huu.” — Matendo 28:20
Matendo ya Mitume 28:16–31; Wafilipi 4:22; 2 Timotheo 4:6–8
SHABAHA
Kuonyesha jinsi Paulo alivyoendelea kuhubiri Ufalme wa Mungu na mambo yanayomhusu Yesu Kristo akiwa mfungwa Rumi, na jinsi kitabu cha Matendo kinavyofungwa huku Injili ikiendelea kusambaa.
PAULO ANAFIKA RUMI
Paulo alipofika Rumi aliruhusiwa kuishi peke yake pamoja na askari aliyemlinda. Hakuwa huru kwenda popote alipotaka, lakini hali yake ilikuwa nafuu kuliko gereza la kawaida na aliweza kuwapokea wageni.
Baada ya siku tatu aliwaita viongozi wa Wayahudi wa Rumi. Akawaeleza kwamba hakufanya jambo dhidi ya watu wake au desturi za baba, lakini baada ya kukamatwa na kuhojiwa alilazimika kukata rufani kwa Kaisari. Akasema: “Kwa ajili ya tumaini la Israeli nimefungwa kwa mnyororo huu.”
TUMAINI LA ISRAELI
“Tumaini la Israeli” lilihusisha ahadi za Mungu kwa mababa, Masihi, ufufuo wa wafu na Ufalme wa Mungu. Paulo hakufundisha kwamba tumaini limehamishwa kuwa roho zisizokufa kwenda mbinguni. Alingojea utimilifu wa ahadi katika Kristo.
Viongozi hao wakasema hawakuwa wamepokea barua za mashitaka kuhusu Paulo, lakini walitaka kusikia maoni yake kwa sababu walijua kundi la Wakristo lilipingwa sehemu nyingi.
KUANZIA ASUBUHI HADI JIONI
Siku iliyopangwa watu wengi wakaja nyumbani kwa Paulo. “Akawaeleza, akiwashuhudia habari za Ufalme wa Mungu, na kuwavuta kwa maneno ya Yesu, kwa mambo yaliyoandikwa katika Torati ya Musa na katika Manabii, tangu asubuhi hata jioni” (Matendo 28:23).
Hii inaonyesha tena mambo mawili makuu ya Injili: Ufalme wa Mungu na jina la Yesu Kristo. Paulo alitumia Maandiko kuwaonyesha jinsi ahadi za Mungu zinavyotimia katika Masihi.
WENGINE WANAAMINI, WENGINE HAWAAMINI
Baadhi yao waliamini yaliyosemwa; wengine hawakuamini. Waliposhindwa kukubaliana, Paulo akanukuu Isaya 6:9–10 kuhusu watu wanaosikia lakini hawataki kuelewa.
Hili halikuwa hukumu dhidi ya Wayahudi wote. Paulo mwenyewe alikuwa Myahudi, baadhi ya wasikilizaji waliamini, na eklesia ya kwanza ilikuwa imejaa waamini Wayahudi. Onyo lilihusu wale walioukataa ujumbe waliokuwa wameusikia.
INJILI INAENDA KWA MATAIFA
Paulo akasema: “Wokovu huu wa Mungu umepelekwa kwa Mataifa; nao watasikia” (mstari 28). Hilo liliendelea kutimiza kusudi ambalo kitabu cha Matendo kimeonyesha tangu mwanzo—Injili kwa Wayahudi na Mataifa.
Paulo alikaa miaka miwili katika nyumba aliyokodi, akiwapokea wote waliokuja kwake. Alihubiri “Ufalme wa Mungu, na kuyafundisha mambo ya Bwana Yesu Kristo, kwa ujasiri mwingi, asikatazwe na mtu” (mistari 30–31). Hapo ndipo kitabu cha Matendo kinapomalizika.
FUNDISHO KWETU
Paulo alikuwa na minyororo, lakini Neno la Mungu halikufungwa. Alitumia hali aliyokuwa nayo kufanya kazi ambayo angeweza kufanya—kuwakaribisha watu, kufundisha, kuandika na kutia moyo waamini.
Maisha yake yanatukumbusha kwamba uaminifu haupimwi kwa kuwa na mazingira rahisi. Tunapaswa kutumia nafasi tulizo nazo kumtumikia Mungu, tukitazamia kurudi kwa Kristo na Ufalme wake.
MAELEZO YA NYONGEZA
Matendo haielezi moja kwa moja kilichompata Paulo baada ya miaka hiyo miwili. Baadhi ya nyaraka za Agano Jipya zinaweza kuendana na kipindi kingine cha huduma baada ya kifungo cha kwanza, na mapokeo ya kale yanasema baadaye alifungwa tena na kuuawa Rumi. Hayo ni marekebisho ya kihistoria na mapokeo, si sehemu iliyoelezwa katika Matendo 28 yenyewe.
Wafilipi 4:22 inataja waamini “wa nyumba ya Kaisari”; haimaanishi kwamba tunaweza kuthibitisha Paulo mwenyewe aliwaongoa wote. Katika 2 Timotheo 4:6–8 Paulo anazungumza akiwa karibu na mwisho wa maisha yake: “Nimevipiga vita vilivyo vizuri, mwendo nimeumaliza, imani nimeilinda.” Tumaini lake lilikuwa taji ya haki atakayopokea “siku ile,” pamoja na wote wanaopenda kufunuliwa kwa Kristo.
MASWALI
Majibu Mafupi
1. Paulo aliruhusiwa kuishi katika hali gani alipofika Rumi?
2. Ni nani aliowaita baada ya siku tatu?
3. Alisema amefungwa kwa ajili ya tumaini gani?
4. Paulo aliwaeleza watu mambo gani tangu asubuhi hadi jioni?
5. Alitumia sehemu zipi za Maandiko kuwafundisha kuhusu Yesu?
6. Je, wote waliomsikia waliamini?
7. Paulo alisema wokovu umepelekwa kwa nani pia?
8. Paulo alikaa katika nyumba aliyokodi kwa muda gani?
9. Mistari ya mwisho ya Matendo inasema alihubiri mambo gani?
Majibu ya Kina
10. Eleza jinsi Paulo alivyohubiri akiwa mfungwa Rumi.
11. “Tumaini la Israeli” linahusiana na mambo gani katika Injili?
12. Kwa nini kukataa kwa baadhi ya wasikilizaji hakupaswi kutumiwa kulaumu Wayahudi wote?
Majibu ya Nyongeza
13. Matendo 28 inatuambia nini—na haituelezi nini—kuhusu mwisho wa maisha ya Paulo?
14. Kwa nini Wafilipi 4:22 haitoshi kuthibitisha kwamba Paulo aliwaongoa watu wote wa nyumba ya Kaisari?
15. Ni tumaini gani Paulo anaeleza katika 2 Timotheo 4:6–8?