SOMO 128 • KUSUDI LA MUNGU LA KUMWUMBA MTU
“BWANA Mungu akamfanya mtu kwa mavumbi ya ardhi... mtu akawa nafsi hai.” — Mwanzo 2:7
Mwanzo 1:24–28; 2–3; Warumi 5:12; Mhubiri 9:5; Yakobo 1:14–15
SHABAHA
Kuonyesha jinsi Mungu alivyomwumba mwanamume na mwanamke, kusudi la kuwafanya kwa mfano wake, jaribu la Edeni, na matokeo ya dhambi na mauti.
KUUMBWA KWA MTU
Mwanzo 2:7 inasema: ‘BWANA Mungu akamfanya mtu kwa mavumbi ya ardhi, akampulizia puani pumzi ya uhai; mtu akawa nafsi hai.’ Mtu hakupokea ‘nafsi isiyokufa’; yeye mwenyewe akawa kiumbe hai baada ya Mungu kumpa pumzi ya uhai.
Mwanadamu aliumbwa kwa mfano wa Mungu (Mwanzo 1:26–27), akiwa na uwezo wa kuelewa maagizo ya Mungu, kufanya uchaguzi wa maadili na kukuza tabia inayompendeza Mungu. Hii ndiyo nafasi maalumu ambayo Mungu alimpa katika uumbaji.
HAWA ANAUMBWA
Mungu alisema si vema mtu awe peke yake. Baada ya Adamu kuwaona na kuwapa majina wanyama, hakuna aliyepatikana kuwa msaidizi wa kufanana naye. Mungu akamletea Adamu usingizi mzito, akachukua sehemu ya ubavu wake na kumfanya mwanamke.
Adamu alitambua umoja wao: ‘mfupa katika mifupa yangu, na nyama katika nyama yangu.’ Mwanzo 2:24 inaweka msingi wa ndoa: mwanamume ataambatana na mkewe nao watakuwa mwili mmoja. Yesu mwenyewe alitumia kifungu hiki katika Mathayo 19:4–6.
BUSTANI YA EDENI NA AMRI
Mungu akamweka Adamu katika bustani ya Edeni ailime na kuitunza. Miongoni mwa miti kulikuwa na mti wa uzima na mti wa ujuzi wa mema na mabaya.
Amri ilikuwa wazi: Adamu asile kutoka mti wa ujuzi wa mema na mabaya, ‘kwa maana siku utakapokula matunda ya mti huo utakufa hakika’ (Mwanzo 2:17). Utii ungeonyesha kumheshimu Mungu; uasi ungeleta hukumu ya mauti.
JARIBU LA NYOKA
Mwanzo 3 humweleza nyoka kama mnyama wa mwituni aliyekuwa mwerevu kuliko wanyama wengine. Sura hiyo haimtambulishi kama malaika aliyeanguka au kiumbe wa kiroho aitwaye Ibilisi. Nyoka alipinga Neno la Mungu kwa kusema, ‘Hamtakufa hakika.’
Hawa alidanganywa. Akaona kwamba mti wafaa kwa chakula, wapendeza macho, na watamanika kupata hekima. Hii inafanana na maelezo ya 1 Yohana 2:16 kuhusu tamaa ya mwili, tamaa ya macho na kiburi cha uzima. Adamu pia alikula, na wote wawili wakawa waasi.
DHAMBI HUTOKA NDANI
Yakobo 1:14–15 anaeleza kwamba kila mtu hujaribiwa na tamaa yake mwenyewe. Tamaa inapokubaliwa huzaa dhambi, na dhambi huleta mauti. Kwa hiyo Biblia haituhitaji kulaumu kiumbe wa ajabu wa nje kwa dhambi zetu; tunawajibika kwa uchaguzi wetu.
Yesu alishiriki asili yetu ya kibinadamu na alijaribiwa, lakini hakutenda dhambi. Katika majaribu yake alitumia Neno la Mungu na kumtii Baba yake kila wakati.
MATOKEO YA DHAMBI
Baada ya kula, Adamu na Hawa waliona aibu, wakajifunika kwa majani na wakajificha. Mungu aliwaita na kuwakabili. Adamu alimlaumu Hawa, na Hawa akamlaumu nyoka; hakuna mmoja wao aliyepaswa kuondolewa wajibu binafsi.
Nyoka alilaaniwa; Hawa aliambiwa kuhusu huzuni na matatizo katika maisha ya familia; na ardhi ililaaniwa kwa ajili ya Adamu. Hatimaye Adamu angeirudia ardhi: ‘u mavumbi wewe, nawe mavumbini utarudi’ (Mwanzo 3:19).
Warumi 5:12 inafundisha kwamba kwa mtu mmoja dhambi iliingia duniani na kwa dhambi mauti. Wanadamu wote wanashiriki hali ya kufa na pia mazingira ya ndani yanayoweza kuelekea dhambini. Hata hivyo kila mmoja anawajibika kwa dhambi zake mwenyewe.
HALI YA WAFU
Biblia inaeleza kifo kama hali ya kutokuwa na fahamu: ‘wafu hawajui neno lolote’ (Mhubiri 9:5), na katika mauti hakuna kumbukumbu ya Mungu (Zaburi 6:5). Tumaini la mwanadamu si nafsi isiyokufa inayokwenda mbinguni, bali ufufuo kutoka kwa wafu.
Kwa sababu hiyo, ahadi ya kurudi kwa Kristo na ufufuo ni sehemu muhimu ya Injili.
FUNDISHO KWETU
Adamu na Hawa walipewa Neno la Mungu wazi, lakini waliruhusu wazo jingine kulibadilisha. Nasi tunahitaji kulijaza Neno la Mungu akilini ili litusaidie tunapojaribiwa.
Dhambi ni jambo zito kwa sababu hutenganisha na Mungu na mwisho wake ni mauti. Lakini Mungu aliendelea kufunua njia ya ukombozi kupitia Yesu Kristo, ambayo itaelezwa zaidi katika somo linalofuata.
VITABU REJEA
• Elpis Israel (J. Thomas) — Part First, Chapters 2–3
• Story of the Bible (H. P. Mansfield) — Chapter 4
• The Visible Hand of God (R. Roberts) — Chapter 4
• First Principles Bible Marking Course (C.S.S.S.) — pp. 16–19, 68–74
MASWALI
Maswali ya Aya
1. Mwanadamu aliumbwaje?
2. Maana ya ‘mtu akawa nafsi hai’ ni nini?
3. Hawa aliumbwaje?
4. Amri ya Mungu katika Edeni ilikuwa nini?
5. Uongo wa nyoka ulikuwa upi?
6. Ni njia gani tatu za tamaa zinaonekana katika Mwanzo 3:6?
7. Adamu alihukumiwa kurudi wapi?
8. Biblia inafundisha nini kuhusu hali ya wafu?
Maswali ya Insha
9. Fafanua jaribu la Hawa na jinsi Yakobo 1:14–15 linavyoeleza asili ya dhambi.
10. Eleza matokeo ya uasi wa Adamu na Hawa.
11. Onyesha kwa Maandiko kwamba mwanadamu ni wa kufa na tumaini lake ni ufufuo.