SOMO 086 • MFANO WA MPANZI

“Tazama, mpanzi alitoka kwenda kupanda.” — Mathayo 13:3

Mathayo 13:1–23; Marko 4:1–20; Luka 8:4–15

SHABAHA

Kuonyesha jinsi Yesu alivyotumia mfano wa mpanzi kufundisha watu namna tofauti ambazo Neno la Mungu hupokelewa. Yesu alikuwa karibu na Bahari ya Galilaya, na umati mkubwa ukakusanyika. Akaingia katika mashua na kuwafundisha watu waliokuwa ufukweni. Mifano yake ilitumia mambo ya kawaida ya maisha ili wale waliokuwa tayari kusikiliza wafikiri kwa makini na kuelewa mafundisho ya Ufalme wa Mungu.

MPANZI ALITOKA KWENDA KUPANDA

Katika siku za Biblia mkulima alitawanya mbegu kwa mkono katika shamba lake. Yesu alisema kwamba baadhi ya mbegu zilianguka kando ya njia, mahali palipokuwa pagumu; ndege wakaja wakazila. Nyingine zilianguka penye mwamba wenye udongo mchache. Zikaota haraka, lakini kwa sababu hazikuwa na mizizi ya kina, jua lilipozidi zikanyauka. Nyingine zilianguka kati ya miiba; miiba ikakua na kuzisonga. Lakini nyingine zilianguka katika udongo mzuri, zikakua na kuzaa sana.

Yesu akasema, “Aliye na masikio ya kusikia, na asikie.” Hakuwa akizungumzia kilimo tu. Alitaka kila msikilizaji ajiulize: Neno la Mungu linafanya nini moyoni mwangu?

MFANO UNAELEZWA — Marko 4:13–20; Luka 8:11–15

Yesu mwenyewe alieleza kwamba mbegu ni Neno la Mungu. Mpanzi anapanda Neno. Yesu alikuwa mpanzi mkuu katika huduma yake, na baadaye wanafunzi wake waliendelea kuhubiri ujumbe huo. Aina nne za udongo zinaonyesha namna mbalimbali ambazo watu huisikia na kuipokea Injili.

KANDO YA NJIA

Mbegu iliyo kando ya njia haiingii ndani ya udongo. Vivyo hivyo, mtu anaweza kusikia Neno la Mungu lakini asiliweke moyoni wala asilielewe. Katika Mathayo 13:19 Yesu anasema kwamba “yule mwovu” hulinyakua neno lililopandwa moyoni; Marko anatumia jina “Shetani” na Luka “Ibilisi”. Katika mfano huu msisitizo ni juu ya uadui unaoliondoa Neno kabla halijatia mizizi. Maneno hayo hayahitaji kufanywa kuwa fundisho la malaika aliyeanguka; yanatuelekeza kwa nguvu ya dhambi, upinzani na mawazo yanayopinga Neno la Mungu. Tunapaswa kulisikiliza kwa makini ili lisipotee.

PENYE MWAMBA

Wengine hulipokea Neno kwa furaha, lakini halipati mizizi ya kina. Wakati shida, mateso au majaribu yanapokuja kwa sababu ya Neno, hujikwaa na kurudi nyuma. Imani ya kweli inahitaji zaidi ya shauku ya mwanzo; inahitaji kujifunza, kusali, kuvumilia na kuendelea kumtii Mungu hata wakati mambo si rahisi.

KATIKA MIIBA

Mbegu nyingine hukua, lakini miiba huiyonga. Yesu alieleza miiba kuwa mahangaiko ya dunia, udanganyifu wa mali na tamaa za vitu vingine. Mambo hayo yanaweza kujaza akili kiasi kwamba Neno la Mungu halizai matunda. Siyo kwamba kazi, shule, familia au mali ni vibaya kwa vyenyewe; tatizo hutokea vinapochukua nafasi ya kwanza na kuisukuma nje imani yetu.

UDONGO MZURI

Udongo mzuri ni wale wanaolisikia Neno, wanalielewa, wanalishika kwa moyo mwema na kuvumilia mpaka wazalishe matunda. Matunda hayo yanaonekana katika imani, utii, huruma, usafi wa mwenendo na kazi njema. Neno la Mungu halikusudiwi kubaki kichwani tu; linapaswa kutubadilisha.

FUNDISHO KWETU

Kila mmoja wetu anapaswa kujiuliza ni udongo wa aina gani. Hatulazimiki kubaki na moyo mgumu au uliosongwa na mahangaiko. Tunaweza kuusikiliza ujumbe wa Mungu, kuufikiria, kuomba msaada wake na kuondoa mambo yanayozuia ukuaji wa imani. Yakobo 1:22 inasema tuwe watendaji wa Neno, wala si wasikiaji tu.

Tumaini linalotangazwa katika Injili ni Ufalme wa Mungu ambao Yesu Kristo atausimamisha duniani atakaporudi. Neno hilo likitia mizizi ndani yetu, litatusaidia kuendelea kwa uaminifu huku tukisubiri kurudi kwake.

MAELEZO YA NYONGEZA

Wanafunzi walimwuliza Yesu kwa nini alikuwa akizungumza kwa mifano. Yesu akaonyesha kwamba mifano ilitenganisha wale waliokuwa tayari kutafuta na kuelewa na wale waliokuwa wamefunga masikio na macho yao kwa ujumbe wa Mungu (Mathayo 13:10–17). Hakuwa akiwazuia watu waaminifu kuelewa; aliwataka wafikiri, waulize na kutafuta kwa unyenyekevu.

Katika mfano huu Biblia yenyewe ndiyo inayotupa maana kuu: mbegu ni Neno la Mungu, na udongo ni namna watu wanavyolipokea. Tunapaswa kuwa waangalifu tusibuni maana za ziada kwa kila jambo dogo ambalo Yesu hakulieleza.

MASWALI

Majibu Mafupi

1. Mpanzi alifanya nini na mbegu zake?

2. Nini kilitokea kwa mbegu iliyoanguka kando ya njia?

3. Kwa nini mbegu penye mwamba ilinyauka?

4. Nini kilitokea kwa mbegu iliyoota kati ya miiba?

5. Mbegu katika mfano huu inawakilisha nini?

6. Udongo mzuri unawakilisha watu wa aina gani?

7. Ni mambo gani yanaweza kulisonga Neno la Mungu maishani mwetu?

8. Tunapaswa kufanya nini ili Neno lizae matunda ndani yetu?

Majibu ya Kina

9. Simulia mfano wa mpanzi na ueleze maana ya aina nne za udongo.

10. Kwa nini kupokea Neno kwa furaha mwanzoni pekee hakutoshi?

11. Yesu alimaanisha nini aliposema, “Aliye na masikio ya kusikia, na asikie”?

Majibu ya Nyongeza

12. Kwa nini Yesu alitumia mifano, na wanafunzi wake walipaswa kufanya nini ili waelewe?

13. Katika maelezo ya Yesu, maneno “yule mwovu”, “Shetani” na “Ibilisi” yanafanya kazi gani katika mfano huu?