Ẹ̀KỌ́ BÍBÉLÌ LẸ́TÀ ÀWỌN CHRISTADELPHIAN
Ẹ̀KỌ́ 29
Àwọn Ẹ̀mí Èṣù (Demons) àti Sátánì
KÍKA • MÁTÍÙ 8:14–34
Ka àwọn ọ̀rọ̀ Bíbélì nínú àyíká wọn
King James Version lo àwọn ọ̀rọ̀ bí “devils”, “devil” àti “Satan” ní ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Wọn kò túmọ̀ gbogbo ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ kan náà. Ẹ̀kọ́ yìí ń wo èdè demon àti ọ̀rọ̀ “Sátánì”; Ẹ̀kọ́ 30 yóò wo “the devil” àti ẹ̀ṣẹ̀ jinlẹ̀ sí i.
Àwọn ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ló wà
Gẹ̀ẹ́sì àtijọ́ KJV lè mú koko yìí dàbí ohun tó nira ju bó ṣe rí lọ. Nínú àwọn àyọkà nípa àwọn ènìyàn tí a sọ pé “possessed with devils”, ọ̀rọ̀ Gíríìkì sábà jẹ́ ti ẹgbẹ́ ọ̀rọ̀ demon. Ní ibòmíràn “the devil” sábà túmọ̀ Gíríìkì diabolos, ẹni apanilórúkọ tàbí olùfisùn. “Satan” sì wá láti ọ̀rọ̀ tó túmọ̀ sí alatako tàbí ọ̀tá.
GBÓLÓHÙN KJV | Ọ̀RỌ̀ ÌPILẸ̀ | ÌTUMỌ̀ ÌPILẸ̀ |
|---|---|---|
“devil(s)” nínú àyọkà demon | Gíríìkì daimonion / àwọn fọ́ọ̀mù tó jọ | Demon; àwọn ìtumọ̀ òde-òní sábà ń lo “demon(s)”. |
“the devil” | Gíríìkì diabolos | Apanilórúkọ, olùfisùn; Ẹ̀kọ́ 30 yóò wo e jinlẹ̀ sí i. |
“Satan” | Hébérù satan / Gíríìkì satanas | Alatako, ọ̀tá. |
“evil spirit” | Gbólóhùn Bíbélì mìíràn | Kì í ṣe ìtumọ̀ mìíràn lasan fún daimonion. |
Jesu, demons àti àìsàn
Àwọn Ìhìn Rere ṣàpèjúwe Jesu tí ó ń wo àwọn ènìyàn tí ó ní onírúurú ìṣòro sàn. Àwọn kan ni a pè ní aláìsàn; àwọn mìíràn ni a ṣàpèjúwe pẹ̀lú èdè pé demon wọ́n. Àwọn Christadelphian lóye èdè demon yìí gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti ṣàpèjúwe ìṣòro ènìyàn tòótọ́, kì í ṣe ẹ̀rí pé àwọn ẹ̀dá ibi alágbára ju ènìyàn lọ ń gbé inú wọn.
“Nígbà tí alẹ́ dé, wọ́n mú ọ̀pọ̀ àwọn tí demon ń jẹ́ wá sọ́dọ̀ rẹ̀: ó sì lé àwọn ẹ̀mí náà jáde pẹ̀lú ọ̀rọ̀ rẹ̀, ó sì wo gbogbo àwọn aláìsàn sàn: kí ohun tí Aísáyà wòlíì sọ lè ṣẹ pé, Òun fúnra rẹ̀ gba ailera wa, ó sì ru àìsàn wa.” Mátíù 8:16–17 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Mátíù mọ̀ọ́mọ̀ so lílé àwọn ẹ̀mí jáde pọ̀ mọ́ wíwo àìsàn sàn, ó sì so méjèèjì mọ́ ọ̀rọ̀ Aísáyà nípa “ailera wa” àti “àìsàn wa”. Èyí jẹ́ ìdí pàtàkì fún bí àwọn Christadelphian ṣe lóye àwọn àyọkà wọ̀nyí.
Ìtàn àwọn aláìsàn Gadarene
Ní apá tó kàn nínú orí kan náà, Mátíù kọ nípa wíwo ọkùnrin méjì tí a ṣàpèjúwe pé “possessed with devils” sàn (Mátíù 8:28–34). Èdè náà lágbára, ṣùgbọ́n òtítọ́ àárín gbùngbùn kedere: Jesu ní àṣẹ láti mú àwọn ènìyàn tí ẹlòmíràn kò lè ràn lọ́wọ́ padà bọ̀ sí ìlera. Òtítọ́ ìwòsàn náà kò nílò kí a gbà pé àwọn demon alágbára ju ènìyàn lọ ń tako Ọlọ́run.
Demons àti ìjọsìn èké
Bíbélì tún lo èdè demon ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn oriṣa èké àti ìbọ̀rìṣà àwọn orílẹ̀-èdè. Sáàmù 106 kọ́kọ́ sọ pé Israẹli sin àwọn òrìṣà àwọn orílẹ̀-èdè, lẹ́yìn náà ó ṣàpèjúwe àwọn ìrúbọ burúkú tí ó bá ìjọsìn èké náà lọ.
“Wọ́n sì sin àwọn òrìṣà wọn: èyí sì di idẹkùn fún wọn. Bẹ́ẹ̀ ni wọ́n fi àwọn ọmọkùnrin wọn àti àwọn ọmọbìnrin wọn rúbọ sí àwọn devils.” Sáàmù 106:36–37 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Ọ̀rọ̀ Hébérù tí a túmọ̀ sí “devils” nínú ẹsẹ̀ 37 kì í ṣe ọ̀rọ̀ Gíríìkì tí a lò nínú Májẹ̀mú Tuntun, ṣùgbọ́n àyíká náà so èdè náà mọ́ ìbọ̀rìṣà kedere. Àwọn oriṣa èké kò jẹ́ alatako gidi tó dọ́gba pẹ̀lú Ọlọ́run tòótọ́; a ń dá Israẹli lẹ́bi nítorí yíyí kúrò lọ́dọ̀ OLUWA sí ìjọsìn òrìṣà.
Pọ́ọ̀lù lo èdè tó jọ
Pọ́ọ̀lù sọ kókó tó jọ nínú 1 Kọ́ríńtì 10. Ó béèrè ohun tí òrìṣà jẹ́ ní tòótọ́, ní ibòmíràn nínú lẹ́tà kan náà ó sì sọ pé “òrìṣà kò jẹ́ nǹkan nínú ayé” (1 Kọ́ríńtì 8:4). Síbẹ̀ ó kìlọ̀ fún àwọn onígbàgbọ́ kí wọ́n má ṣe kópa nínú ìrúbọ àwọn keferi.
“Ṣùgbọ́n mo sọ pé, àwọn ohun tí àwọn Keferi ń rúbọ, wọ́n ń rú wọn sí àwọn devils, kì í ṣe sí Ọlọ́run: èmi kò sì fẹ́ kí ẹ ní ìdàpọ̀ pẹ̀lú àwọn devils.” 1 Kọ́ríńtì 10:20 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Ìparí Christadelphian Ìwé Mímọ́ dá ìjọsìn demon àti ìbọ̀rìṣà lẹ́bi láì fi dandan pé ká gbà pé àwọn oriṣa keferi jẹ́ agbára alágbára ju ènìyàn lọ tí ń bá Ọlọ́run jà. Ọlọ́run kan ṣoṣo ni ó wà, a sì gbọ́dọ̀ kọ ìjọsìn èké. |
Kí ni “Sátánì” túmọ̀ sí?
Ọ̀rọ̀ Hébérù satan túmọ̀ sí alatako tàbí ọ̀tá. Bíbélì Gẹ̀ẹ́sì nígbà mìíràn túmọ̀ rẹ̀ karí gẹ́gẹ́ bí “adversary”, èyí sì ràn wá lọ́wọ́ láti rí bí a ṣe ń lò ó.
ÀYỌKÀ | TA NI ALATAKO? |
|---|---|
1 Àwọn Ọba 11:14 | Hadadi ará Edomu ni a gbé dìde gẹ́gẹ́ bí alatako Sólómọ́nì. |
1 Àwọn Ọba 11:23,25 | Resoni di alatako mìíràn sí Sólómọ́nì àti Israẹli. |
Nọ́mbà 22:22 | Áńgẹ́lì OLUWA dúró ní ọ̀nà Balaamu “gẹ́gẹ́ bí alatako rẹ̀”. |
Mátíù 16:23 | Jesu pe Pétérù ní “Sátánì” nígbà tí Pétérù tako ọ̀nà tí Ọlọ́run yàn fún un. |
Àwọn àpẹẹrẹ wọ̀nyí fi hàn pé ọ̀rọ̀ náà fúnra rẹ̀ kì í ṣe orúkọ ẹ̀dá ibi alágbára kan pàtó. Ó ṣàpèjúwe ìtakò. Àyíká ni yóò sọ ẹni tí alatako náà jẹ́ àti bóyá ìtakò rẹ̀ dára tàbí búburú.
Áńgẹ́lì kan lè jẹ́ alatako
Nọ́mbà 22 ṣe pàtàkì gan-an. Balaamu lọ ní ìrìn-àjò rẹ̀, áńgẹ́lì OLUWA sì dúró ní ọ̀nà “gẹ́gẹ́ bí alatako rẹ̀”. Áńgẹ́lì náà ń ṣe ìfẹ́ Ọlọ́run. Ní Hébérù, ọ̀rọ̀ kan náà tí a sábà túmọ̀ sí “Satan” ni a lò níbí fún áńgẹ́lì Ọlọ́run olóòótọ́.
“Ìbínú Ọlọ́run sì rú nítorí ó lọ: áńgẹ́lì OLUWA sì dúró ní ọ̀nà gẹ́gẹ́ bí alatako rẹ̀.” Nọ́mbà 22:22 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Nítorí náà alatako lè ń ṣe ohun tí kò tọ́ tàbí ohun tí ó tọ́. Ọ̀rọ̀ náà sọ pé ẹnìkan ń tako ẹlòmíràn; àyọkà náà ló sọ ìdí.
Pétérù di alatako Jesu
Nígbà tí Jesu ṣàlàyé pé ó gbọ́dọ̀ lọ sí Jerusalẹmu, jìyà, kí a sì pa á, Pétérù gbìyànjú láti yí i padà kúrò ní ọ̀nà yẹn. Jesu dá a lóhùn pẹ̀lú ọ̀rọ̀ líle:
“Lọ sẹ́yìn mi, Sátánì: ìwọ jẹ́ ìkọ̀sẹ̀ sí mi: nítorí ìwọ kò ronú àwọn ohun tí í ṣe ti Ọlọ́run, bí kò ṣe àwọn ohun tí í ṣe ti ènìyàn.” Mátíù 16:23 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Pétérù kò yí padà di ẹ̀dá alágbára ju ènìyàn lọ. Ó ti di alatako nítorí, ní àkókò yẹn, ìrònú ènìyàn rẹ̀ tako ète Ọlọ́run. Èyí jẹ́ àpẹẹrẹ kedere ti “Sátánì” tí a lò gẹ́gẹ́ bí ìtumọ̀ rẹ̀: alatako.
Anania àti ojúṣe ọkàn
Ìṣe 5 ṣàpèjúwe ẹ̀ṣẹ̀ Anania. Pétérù kọ́kọ́ béèrè pé, “kí ló dé tí Sátánì fi kún ọkàn rẹ láti purọ́ sí Ẹ̀mí Mímọ́?” lẹ́yìn náà ó béèrè, “kí ló dé tí ìwọ fi loyún ohun yìí nínú ọkàn rẹ?” (Ìṣe 5:3–4).
Bí àwọn Christadelphian ṣe ka a A lóye gbólóhùn méjèèjì papọ̀: Anania ní ojúṣe fún ẹ̀tàn tí ó rò nínú ọkàn ara rẹ̀. “Sátánì” ṣàpèjúwe ìtakò ìrònú ẹlẹ́ṣẹ̀ sí Ọlọ́run; àyọkà náà kò dá Anania láre nípa fífi ojúṣe rẹ̀ lé olùdánwò alágbára kan lórí. |
Ibo ni ìdánwò ti ń wá?
Ọ̀nà yìí ti kíkà “Sátánì” bá ìtẹnumọ́ Bíbélì lórí ojúṣe ara ẹni mu. Jákọ́bù sọ pé a dán ènìyàn wò nígbà tí ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ara rẹ̀ fà á, tí ó sì tan án jẹ (Jákọ́bù 1:14). Ẹ̀kọ́ tó tẹ̀lé yóò wo èdè Bíbélì nípa “the devil” àti agbára ẹ̀ṣẹ̀ jinlẹ̀ sí i.
Ta ni “Lucifer”?
Aísáyà 14:12 ni a sábà ń fa yọ bí ẹni pé “Lucifer” jẹ́ orúkọ ara ẹni ti áńgẹ́lì kan tó ṣubú. Ṣùgbọ́n orí náà fúnra rẹ̀ sọ ẹni tí a ń bá sọ̀rọ̀. Ẹsẹ̀ 4 ṣí òwe tàbí orin ẹ̀gàn “lòdì sí ọba Bábílónì”. Lẹ́yìn náà èdè ewì ṣàpèjúwe ìṣubú àgbàyanu ti olórí tó gbéraga.
“Báwo ni ìwọ ṣe ṣubú láti ọ̀run, ìwọ Lucifer, ọmọ òwúrọ̀! báwo ni a ṣe gé ọ lulẹ̀ sí ilẹ̀, ìwọ tí ó sọ àwọn orílẹ̀-èdè di aláìlera!” Aísáyà 14:12 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Èdè ewì “ṣubú láti ọ̀run” ṣàpèjúwe ìparun agbára tí a ti gbé ga. Ẹsẹ̀ 16 tún jẹ́ kí àyíká ènìyàn kedere nígbà tí àwọn oluwo béèrè pé, “Ṣé ọkùnrin yìí ni ẹni tí ó mú ayé wárìrì, tí ó mì àwọn ìjọba?” Nítorí náà àwọn Christadelphian lóye Aísáyà 14 gẹ́gẹ́ bí àsọtẹ́lẹ̀ lòdì sí ọba Bábílónì, kì í ṣe ìtàn áńgẹ́lì ọlọ̀tẹ̀.
Kí ni nípa “ọba Tairi”?
Ìsíkíẹ́lì 28 tún ní èdè ewì tí a gbé ga: Edeni, òkúta iyebíye, cherub àti òkè mímọ́ Ọlọ́run. Nígbà míì a máa ń lò àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí fún ẹ̀kọ́ devil alágbára. Ṣùgbọ́n àyọkà náà fúnra rẹ̀ ṣí orin ẹkún náà “lórí ọba Tairi”.
“Ọmọ ènìyàn, gbé orin ẹkún kalẹ̀ lórí ọba Tairi, kí o sì wí fún un pé, Báyìí ni Olúwa ỌLỌ́RUN wí.” Ìsíkíẹ́lì 28:12 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Ìtumọ̀ Christadelphian ni pé Ìsíkíẹ́lì ń lo èdè àwòrán ọlọ́rọ̀ láti ṣàpèjúwe ipo àǹfààní àti ìbàjẹ́ lẹ́yìn náà ti olórí ènìyàn. Kókó pàtó tí wòlíì sọ ni ọba Tairi.
Ka àyíká, má ṣe ya gbolohun kan sọ́tọ̀ Àwọn ọ̀rọ̀ bí “ọ̀run”, “cherub”, “Edeni”, “Lucifer” àti “Sátánì” lè dun bí ohun àgbàyanu tí a bá yọ wọn kúrò nínú àyíká. Máa ka gbogbo orí, mọ ẹni tí a ń bá sọ̀rọ̀, ohun tí a ń ṣàpèjúwe, àti bóyá èdè náà jẹ́ gidi, ewì tàbí àpẹẹrẹ. |
Kò sí agbára tó dọ́gba pẹ̀lú Ọlọ́run
Bíbélì ń fi OLUWA hàn ní gbogbo ìgbà gẹ́gẹ́ bí Ọba gbogbo. Àwọn olórí ènìyàn lè gbéraga, ẹ̀sìn èké lè tako òtítọ́, ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ẹlẹ́ṣẹ̀ sì lè tako Ọlọ́run nínú ọkàn wa; ṣùgbọ́n Ìwé Mímọ́ kò fi Ọlọ́run hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ń pín àgbáyé pẹ̀lú agbára ibi olómìnira tí ó dọ́gba pẹ̀lú Rẹ̀.
Kí ló ṣẹlẹ̀ ní Edeni?
Jẹ́nẹ́sísì 3 kọ nípa ejò kan tí ó sọ̀rọ̀ sí Éfà tí ó sì tako àṣẹ Ọlọ́run. Éfà fetí sí i, ó fẹ́ èso tí a kà léèwọ̀, ó sì jẹ; Ádámù náà jẹ. Nígbà tí Ọlọ́run bi wọ́n léèrè, Ádámù dá obìnrin lẹ́bi, Éfà sì dá ejò lẹ́bi.
“Obìnrin tí ìwọ fi fún mi láti wà pẹ̀lú mi, òun ló fún mi ní èso igi náà, èmi sì jẹ.” Jẹ́nẹ́sísì 3:12 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
“Ejò tàn mí jẹ, èmi sì jẹ.” Jẹ́nẹ́sísì 3:13 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
Jẹ́nẹ́sísì fi ojúṣe sí Ádámù àti Éfà fún àìgbọràn wọn. Orí náà kò mú Sátánì alágbára kan wá gẹ́gẹ́ bí ohun kikọ míì lẹ́yìn ejò. Ejò mú ìdánwò wá, ṣùgbọ́n Ádámù àti Éfà yan láti ṣàìgbọràn.
Bíbélì ní ibòmíràn sọ pé ẹranko mìíràn sọ̀rọ̀ nígbà tí OLUWA ṣí ẹnu kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ Balaamu (Nọ́mbà 22:28). Kókó pàtàkì ní Edeni kì í ṣe ìrònú àròsọ nípa bí ejò ṣe sọ̀rọ̀, ṣùgbọ́n ìdáhùn ènìyàn sí àṣẹ Ọlọ́run.
Ẹ̀kọ́ fún wa
Àwa ènìyàn sábà fẹ́ fi ẹ̀bi lé ẹlòmíràn. Ìwé Mímọ́ dípò bẹ́ẹ̀ ń pè wá láti mọ ojúṣe ara wa. Ẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a bá ṣiyèméjì ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, tí a jẹ́ kí ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ṣàkóso, tí a sì yan ọ̀nà ara wa dípò ọ̀nà Rẹ̀.
Lílóye èdè “demon” àti “Sátánì” nínú àyíká Bíbélì rẹ̀ ń ràn wá lọ́wọ́ láti dojú kọ ìṣòro gidi: ìjọsìn èké, ìtakò ènìyàn sí Ọlọ́run, àti àwọn ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ẹlẹ́ṣẹ̀ tí ó ń dìde nínú wa. Ẹ̀kọ́ tó tẹ̀lé yóò tẹ̀síwájú nípa “the devil” àti ẹ̀ṣẹ̀.
ÀKÓTÁN
1. KJV lo àwọn ọ̀rọ̀ ọ̀tọ̀. “Devils” nínú àyọkà demon, “the devil” àti “Sátánì” kò túmọ̀ gbogbo ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ kan náà.
2. Èdè demon ni a so mọ́ ìṣòro ènìyàn àti ìjọsìn èké. Àwọn Christadelphian kò lóye àwọn demon Bíbélì gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ibi alágbára olómìnira.
3. “Sátánì” túmọ̀ sí alatako tàbí ọ̀tá. Ó lè ṣàpèjúwe alatako ènìyàn àti, nínú Nọ́mbà 22, áńgẹ́lì olóòótọ́ tí ó dúró lòdì sí Balaamu.
4. Aísáyà 14 àti Ìsíkíẹ́lì 28 ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn olórí ènìyàn. Èdè ewì wọn ní àyíká kàn ọba Bábílónì àti ọba Tairi.
5. Jẹ́nẹ́sísì fi ojúṣe ẹ̀ṣẹ̀ sí Ádámù àti Éfà. Ìtàn náà ṣàpèjúwe ejò àti àìgbọràn ènìyàn; kò mú Sátánì alágbára kan wá lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà.
Àwọn orí láti ka
Mátíù 16:21–28 • Nọ́mbà 22 • Aísáyà 14 • Ìsíkíẹ́lì 28
KỌ́ SÍ ỌKÀN • MÁTÍÙ 8:16–17
“Nígbà tí alẹ́ dé, wọ́n mú ọ̀pọ̀ àwọn tí demon ń jẹ́ wá sọ́dọ̀ rẹ̀: ó sì lé àwọn ẹ̀mí náà jáde pẹ̀lú ọ̀rọ̀ rẹ̀, ó sì wo gbogbo àwọn aláìsàn sàn: kí ohun tí Aísáyà wòlíì sọ lè ṣẹ pé, Òun fúnra rẹ̀ gba ailera wa, ó sì ru àìsàn wa.” MÁTÍÙ 8:16–17 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV |
CHRISTADELPHIAN BIBLE MISSION • Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England