Ẹ̀KỌ́ BÍBÉLÌ LẸ́TÀ ÀWỌN CHRISTADELPHIAN
Ẹ̀KỌ́ 23
Ẹ̀ṣẹ̀ àti Àwọn Àbájáde Rẹ̀ — Apá II
KÍKA • ONÍWÀÁSÙ 3
Lẹ́yìn ikú — kí ni?
Àwọn ènìyàn ti fúnni ní ọ̀pọ̀ ìdáhùn sí ìbéèrè yìí: àtúnbí sínú ara mìíràn, ọkàn àìkú tí ń bá a lọ ní ibòmíràn, kò sí ìyè ọjọ́ iwájú rárá, tàbí àjíǹde àti ìdájọ́. Ẹ̀kọ́ yìí ń bẹ wa pé kí a dán àwọn èrò wọ̀nyí wò pẹ̀lú Bíbélì.
Kí ni Bíbélì sọ nípa ikú?
Apá I fi hàn pé Bíbélì ṣàpèjúwe ikú gẹ́gẹ́ bí òpin ìyè ènìyàn pẹ̀lú ìmọ̀. Oníwàásù sọ èyí kedere:
“Nítorí àwọn alààyè mọ̀ pé àwọn yóò kú: ṣùgbọ́n àwọn òkú kò mọ ohunkóhun, bẹ́ẹ̀ ni wọn kò ní èrè mọ́; nítorí ìrántí wọn ti di ohun ìgbàgbé. Ìfẹ́ wọn, ìkórìíra wọn àti ìlara wọn ti parí báyìí; bẹ́ẹ̀ ni wọn kò ní ipin mọ́ títí láé nínú ohunkóhun tí a ń ṣe lábẹ́ oòrùn.”
Oníwàásù 9:5–6 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Bí ikú bá jẹ́ ọ̀rọ̀ ìkẹyìn, ènìyàn kò ní ìrètí kankan kọjá ibojì. Ṣùgbọ́n Ìhìn Rere fúnni ní ìdáhùn tó yàtọ̀ gan-an: Ọlọ́run ti pèsè àjíǹde nípasẹ̀ Ọmọ Rẹ̀.
Ìlérí àjíǹde àti ìyè àìnípẹ̀kun
Jesu kìlọ̀ pé ẹ̀ṣẹ̀ ń yọrí sí ikú, ṣùgbọ́n ó tún kọ́ni pé Ọlọ́run ń fi ìyè fúnni nípasẹ̀ rẹ̀. Ọ̀rọ̀ Jòhánù 3 tí a mọ̀ dáadáa fi ìgbàlà múlẹ̀ nínú ìfẹ́ àti ète Ọlọ́run:
“Nítorí Ọlọ́run fẹ́ ayé tó bẹ́ẹ̀ tí Ó fi Ọmọ bíbí kan ṣoṣo Rẹ̀ fúnni, kí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbà á gbọ́ má bàjẹ́, ṣùgbọ́n kí ó ní ìyè àìnípẹ̀kun.”
Jòhánù 3:16 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Nítorí náà ìyè àìnípẹ̀kun jẹ́ ẹ̀bùn Ọlọ́run, kì í ṣe ohun tí ènìyàn ní nípa ẹ̀dá. Jesu léraléra so ìrètí náà mọ́ àjíǹde “ní ọjọ́ ìkẹyìn”.
“Èyí sì ni ìfẹ́ ẹni tí ó rán mi, pé gbogbo ẹni tí ó rí Ọmọ tí ó sì gbà á gbọ́ lè ní ìyè àìnípẹ̀kun: èmi yóò sì jí i dìde ní ọjọ́ ìkẹyìn.”
Jòhánù 6:40 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Ìrètí Bíbélì
Ìrètí Kristẹni kì í ṣe pé ọkàn àìkú sá kúrò nínú ara nígbà ikú. Ó jẹ́ pé Ọlọ́run yóò jí àwọn òkú dìde nípasẹ̀ Olúwa Jesu Kristi.
Àjíǹde yóò tẹ̀lé pẹ̀lú ìdájọ́
Jesu kọ́ni pé a ó pe àwọn òkú jáde kúrò nínú ibojì wọn. Ọ̀rọ̀ rẹ̀ fi àjíǹde àti ojúṣe hàn:
“Ẹ má ṣe yà á sí ohun ìyàlẹ́nu: nítorí àkókò ń bọ̀, nígbà tí gbogbo àwọn tí ó wà nínú ibojì yóò gbọ́ ohùn rẹ̀, wọn yóò sì jáde; àwọn tí wọ́n ṣe rere sí àjíǹde ìyè; àwọn tí wọ́n ṣe búburú sí àjíǹde ìdájọ́.”
Jòhánù 5:28–29 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Dáníẹ́lì ti sọ ní ọ̀nà tó jọra ní ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún ṣáájú pé “ọ̀pọ̀ àwọn tí ó sùn nínú erùpẹ̀ ilẹ̀ yóò jí”, díẹ̀ sí ìyè àìnípẹ̀kun, díẹ̀ sì sí ìtìjú (Dáníẹ́lì 12:2).
Jesu ni onídàájọ́ tí a yàn
Paulu ṣàpèjúwe ìpadà Kristi gẹ́gẹ́ bí àkókò tí ìdájọ́ yóò ṣẹlẹ̀:
“Nítorí náà mo fi ọ́ léṣẹ̀ níwájú Ọlọ́run, àti Olúwa Jesu Kristi, ẹni tí yóò dá àwọn alààyè àti àwọn òkú lẹ́jọ́ ní ìfarahàn rẹ̀ àti Ìjọba rẹ̀.”
2 Timoti 4:1 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Nínú King James Version, ọ̀rọ̀ “quick” níbí túmọ̀ sí àwọn alààyè. Nítorí náà àyọkà náà ní àwọn tí ó wà láàyè nígbà tí Kristi bá farahàn àti àwọn tí a jí dìde kúrò nínú òkú.
Èrè náà ni ìyè nínú Ìjọba Ọlọ́run
Àwọn tí Olúwa gba ni a pe láti jogún Ìjọba tí Ọlọ́run ti pèsè:
“Ẹ wá, ẹ̀yin alábùkún Baba mi, ẹ jogún ìjọba tí a pèsè fún yín láti ìpilẹ̀ ayé.”
Mátíù 25:34 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Jesu tún ṣàlàyé pé àwọn tí wọ́n gba ìyè àjíǹde kò ní tún wà lábẹ́ ikú:
“Bẹ́ẹ̀ ni wọn kò lè kú mọ́: nítorí wọ́n dọ́gba pẹ̀lú àwọn áńgẹ́lì; wọ́n sì jẹ́ ọmọ Ọlọ́run, níwọ̀n bí wọ́n ti jẹ́ ọmọ àjíǹde.”
Lúùkù 20:36 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Àjíǹde, ìdájọ́, àìkú
Ìtòlẹ́sẹẹsẹ náà ṣe pàtàkì: a jí àwọn òkú dìde, ìdájọ́ tẹ̀lé, a sì fi ìyè àìnípẹ̀kun fún àwọn tí Kristi gba. Àìkú jẹ́ èrè láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run, kì í ṣe ohun tí gbogbo ènìyàn ti ní tẹ́lẹ̀.
Kí ni “hell” túmọ̀ sí nínú King James Bible?
Ẹ̀kọ́ ìpilẹ̀ tọ́ nígbà tí ó sọ pé kí a wo ohun tí ó wà lẹ́yìn ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì “hell”. Nínú King James Version, “hell” túmọ̀ ọ̀pọ̀ ju ọ̀rọ̀ Bíbélì kan lọ. A kò gbọ́dọ̀ ka gbogbo wọn sí ohun kan náà pátápátá.
| Ọ̀RỌ̀ BÍBÉLÌ | IBI TÍ Ó TI HÀN | BÍ A ṢE LO Ó |
|---|---|---|
| Sheol | Májẹ̀mú Láéláé — Hébérù | Ipo tàbí ilẹ̀ àwọn òkú; KJV máa ń túmọ̀ rẹ̀ sí “hell” nígbà mìíràn, tàbí “grave”/“pit”. |
| Hades | Májẹ̀mú Tuntun — Gíríìkì | Ipo àwọn òkú. KJV túmọ̀ rẹ̀ sí “hell” ní àwọn ibi bí Ìṣe 2:27 àti Ìfihàn 1:18, àti “grave” ní 1 Kọrinti 15:55. |
| Gehenna | Májẹ̀mú Tuntun — Gíríìkì | Ọ̀rọ̀ mìíràn, tí ó wá láti Àfonífojì Hinnom lẹ́gbẹ̀ẹ́ Jerusalẹmu, tí Jesu lo nínú ìkìlọ̀ nípa ìdájọ́ àti ìparun Ọlọ́run. |
| Gẹ̀ẹ́sì “hell” | King James Version | Nítorí ọ̀pọ̀ ọ̀rọ̀ orísun ni a fi ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì kan náà túmọ̀, a gbọ́dọ̀ mọ ìtumọ̀ rẹ̀ láti inú àyíká. |
Sheol: agbára ibojì
Sáàmù 49 fúnni ní àpẹẹrẹ tó dáa. Ọ̀rọ̀ Hébérù ni Sheol, ṣùgbọ́n KJV túmọ̀ rẹ̀ sí “grave”:
“Ṣùgbọ́n Ọlọ́run yóò ra ọkàn mi padà kúrò nínú agbára ibojì: nítorí Ó yóò gba mi. Selah.”
Sáàmù 49:15 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Ìrètí nínú Sáàmù yìí ni ìgbàlà kúrò nínú agbára ikú. Èyí bá ẹ̀kọ́ Bíbélì tó gbooro mu pé ìyè ọjọ́ iwájú dojú kọ iṣẹ́ ìgbàlà Ọlọ́run.
Hades àti àjíǹde Kristi
Nínú Ìṣe 2, Pétérù fa ọ̀rọ̀ Sáàmù 16 yọ, ó sì fi sí Jesu. KJV lo ọ̀rọ̀ “hell” níbi tí ọ̀rọ̀ Gíríìkì jẹ́ Hades:
“Nítorí ìwọ kì yóò fi ọkàn mi sílẹ̀ nínú hell, bẹ́ẹ̀ ni ìwọ kì yóò jẹ́ kí Ẹni Mímọ́ rẹ rí ìbàjẹ́.”
Ìṣe Àwọn Aposteli 2:27 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Lẹ́yìn náà Pétérù ṣàlàyé àyọkà náà: Dáfídì “sọ nípa àjíǹde Kristi, pé a kò fi ọkàn rẹ̀ sílẹ̀ nínú hell, bẹ́ẹ̀ ni ara rẹ̀ kò rí ìbàjẹ́” (Ìṣe 2:31). Jesu kú ní tòótọ́, ṣùgbọ́n Ọlọ́run kò fi í sílẹ̀ nínú ipo ikú.
Ìparí tó péye síi
Ó rọrùn jù láti sọ pé gbogbo ibi tí ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì “hell” ti hàn túmọ̀ sí “ibojì” nìkan. KJV lo “hell” fún ọ̀pọ̀ ọ̀rọ̀ orísun. Àwọn Christadelphian lóye àwọn àyọkà wọ̀nyí ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀kọ́ Bíbélì pé àwọn òkú kò ní ìmọ̀ àti pé ìrètí ìyè ni àjíǹde.
Jesu ní àṣẹ lórí ikú àti Hades
Olúwa tí ó jí dìde sọ nípa ìṣẹ́gun rẹ̀ lórí ikú nínú Ìfihàn:
“Èmi ni ẹni tí ó wà láàyè, tí mo sì ti kú; sì kíyèsi i, mo wà láàyè títí láé, Amin; mo sì ní àwọn kọ́kọ́rọ́ hell àti ikú.”
Ìfihàn 1:18 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Àwòrán kọ́kọ́rọ́ jẹ́ àwòrán àṣẹ. A ti jí Jesu dìde kúrò nínú òkú, Ọlọ́run sì ti fún un ní agbára láti pe àwọn míì jáde kúrò nínú ibojì wọn ní àkókò tí a yàn.
Kí ni nípa “hell fire” àti Gehenna?
Máàkù 9 lo ọ̀rọ̀ Gíríìkì mìíràn — Gehenna. Jesu kìlọ̀ pé:
“Ó sàn fún ọ láti wọ inú ìyè pẹ̀lú àìpé ju kí o ní ọwọ́ méjì lọ sínú hell, sínú iná tí a kò lè pa.”
Máàkù 9:43 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Gehenna ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Àfonífojì Hinnom lẹ́gbẹ̀ẹ́ Jerusalẹmu. Májẹ̀mú Láéláé so àfonífojì náà pọ̀ mọ́ ìṣe ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀ ti fífi ọmọ rúbọ. Ọba Josiah nigbamii ba Tofeti níbẹ̀ jẹ́ kí irú ẹbọ bẹ́ẹ̀ lè dáwọ́ dúró (2 Àwọn Ọba 23:10). Àwọn wòlíì náà lo àfonífojì náà gẹ́gẹ́ bí àwòrán ìdájọ́ Ọlọ́run.
Àtúnṣe ìtàn
Àlàyé kan tí a sábà máa ń gbọ́ ni pé Àfonífojì Hinnom jẹ́ ibi idọ̀tí Jerusalẹmu tí iná ń jó ní gbogbo ìgbà ní ọjọ́ Jesu. A máa ń tún ìsọ̀rí yẹn sọ, ṣùgbọ́n ẹ̀rí àwọn ohun ìwalẹ̀ tàbí àwọn ìwé àkókò náà kò fi í múlẹ̀ dáadáa. Bíbélì fúnra rẹ̀ fún wa ní ìpilẹ̀ tó: àfonífojì náà ti di àwòrán tó lágbára fún ìdájọ́ àti ìparun.
Nítorí náà àwọn Christadelphian lóye ìkìlọ̀ Jesu nípa Gehenna gẹ́gẹ́ bí ìkìlọ̀ nípa ìdájọ́ ìkẹyìn àti ìparun, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí pé àwọn ọkàn àìkú ń jìyà pẹ̀lú ìmọ̀ títí láé. Ìkìlọ̀ náà ṣe pàtàkì gan-an nítorí kíkọ ọ̀nà Ọlọ́run ń yọrí sí pípàdánù ìyè.
Àṣàyàn náà wà láàárín ìyè àti ikú
Ìyàtọ̀ jálẹ̀ ẹ̀kọ́ yìí kì í ṣe láàárín ọ̀nà méjì ti ìwàláàyè pẹ̀lú ìmọ̀ títí láé. Ó wà láàárín pípàdánù ìyè àti gbigba ìyè àìnípẹ̀kun. Àjíǹde Jesu jẹ́ ẹ̀rí pé ikú kò gbọdọ̀ ní ìṣẹ́gun ìkẹyìn lórí àwọn tí ó jẹ́ tirẹ̀.
Ìrètí tí ń yí bí a ṣe ń gbé báyìí padà
Ẹ̀kọ́ Bíbélì nípa ikú kì í ṣe fún pípa àríyànjiyàn ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn parí nìkan. Ó fún Ìhìn Rere ní ìkánjú. Ìgbésí-ayé wa nísinsin yìí jẹ́ fún ìgbà díẹ̀, ṣùgbọ́n Ọlọ́run ń fi àjíǹde àti ìyè àìnípẹ̀kun fúnni nípasẹ̀ Jesu Kristi.
Ìrètí náà ń pè wa láti gba Ọlọ́run gbọ́, ronúpìwàdà, gba ìrìbọmi sínú Kristi, kí a sì gbé ní ìmúrasílẹ̀ fún ìpadà rẹ̀. Nítorí náà ìlérí àjíǹde jẹ́ ìtùnú àti ojuse ní àkókò kan náà.
Ìhìn pàtàkì
Ikú jẹ́ gidi, ṣùgbọ́n kò lágbára ju Ọlọ́run lọ. A ti jí Jesu dìde. Nígbà tí ó bá padà, àwọn tí ó jẹ́ tirẹ̀ lè jí dìde, bí a bá sì gba wọn ní ìdájọ́, wọ́n lè gba ìyè àìnípẹ̀kun nínú Ìjọba Ọlọ́run.
ÀKÓTÁN
1 Ikú parí ìyè ènìyàn pẹ̀lú ìmọ̀. Oníwàásù ṣàpèjúwe àwọn òkú gẹ́gẹ́ bí ẹni tí kò mọ ohunkóhun, tí wọn kò sì tún ní ipin nínú ìyè “láblẹ́ oòrùn”.
2 Ọlọ́run ń fi ìyè fúnni nípasẹ̀ Jesu. Ìyè àìnípẹ̀kun jẹ́ ẹ̀bùn Rẹ̀, tí ikú àti àjíǹde Ọmọ Rẹ̀ mú ṣeé ṣe.
3 A ó jí àwọn òkú dìde. Jesu sọ nípa àwọn tí ó wà nínú ibojì tí yóò gbọ́ ohùn rẹ̀ tí wọn yóò sì jáde.
4 Àjíǹde yóò tẹ̀lé pẹ̀lú ìdájọ́. Kristi yóò dájọ́ ní ìfarahàn rẹ̀ àti Ìjọba rẹ̀, àwọn tí a gba yóò sì gba ìyè àìnípẹ̀kun.
5 Ọ̀rọ̀ KJV “hell” túmọ̀ ọ̀pọ̀ ọ̀rọ̀ Bíbélì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. A gbọ́dọ̀ lóye Sheol, Hades àti Gehenna láti inú àyíká kọọkan.
6 Hades ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ikú àti àjíǹde. Ìṣe 2 sọ pé a kò fi Kristi sílẹ̀ nínú Hades; Ọlọ́run jí i dìde kúrò nínú òkú.
7 Gehenna jẹ́ ìkìlọ̀ nípa ìdájọ́ Ọlọ́run. Ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Àfonífojì Hinnom, àti ní ìtumọ̀ Christadelphian ó tọ́ka sí ìparun ìkẹyìn dípò ìjìyà pẹ̀lú ìmọ̀ títí láé.
Àwọn orí láti ka: Jòhánù 11:1–45 • tún 1 Kọrinti 15 ṣe àtúnyẹ̀wò
KỌ́ SÍ ỌKÀN • 1 KỌRINTI 15:22–23
“Nítorí gẹ́gẹ́ bí gbogbo ènìyàn ti ń kú nínú Adamu, bẹ́ẹ̀ ni nínú Kristi ni a ó sọ gbogbo wọn di alààyè. Ṣùgbọ́n olúkúlùkù ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ tirẹ̀: Kristi ni àkọ́so; lẹ́yìn náà àwọn tí ó jẹ́ ti Kristi ní ìpadà rẹ̀.”
1 Kọrinti 15:22–23 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Christadelphian Bible Mission • Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England
CHRISTADELPHIAN BIBLE MISSION • Ẹ̀KỌ́ 23