KWAS DIN LITTAFI MAI TSARKI TA WASIKU NA CHRISTADELPHIANS
DARASI NA 3
Littafi Mai Tsarki: Jagoranmu
KARATU • ZABURA 119:1–40
Littafin da yake yin babban ikirari
Littafi Mai Tsarki ba ya gabatar da kansa a matsayin tarin ra'ayoyin mutane kawai. Yana cewa Kalmar Allah ce, saboda haka tana magana da ikon Mahalicci.
Ikirarin Littafi Mai Tsarki
“Dukan Nassi an ba shi ta hurawar Allah.” 2 Timoti 3:16 • fassara mai aminci daga rubutun KJV |
Kalmar “hurawa” tana ɗauke da ra'ayin cewa saƙon ya fito daga Allah. Littafi Mai Tsarki yana gabatar da marubutansa a matsayin mutanen da Allah ya jagoranta su rubuta saƙonsa. Sau da yawa annabawan Tsohon Alkawari suna fara da kalmomi kamar, “Haka UBANGIJI ya ce.”
Idan Littafi Mai Tsarki littafin mutum kawai ne, za a iya ɗaukar saƙonsa a matsayin ra'ayi guda cikin ra'ayoyi da yawa. Amma idan saƙon Allah ne ga maza da mata, to karantawa, fahimta da amsa masa suna da muhimmanci ƙwarai.
Ta yaya muka san Littafi Mai Tsarki gaskiya ne?
Wannan kwas zai koma ga wannan tambaya sau da yawa. A nan muna fara da wasu irin shaidu da Christadelphians suke ganin suna goyon bayan ikirarin Littafi Mai Tsarki cewa Kalmar Allah ce.
1. Haihuwar Yesu
Matiyu 2 ya rubuta masu hikima suna tambayar Hirudus, “Ina ne aka haifi Sarkin Yahudawa?” Hirudus ya tambayi manyan firistoci inda aka annabta haihuwar mai mulkin, suka amsa “A Baitalami ta Yahudiya”. Sun iya amsawa domin annabi Mika ya ambaci Baitalami tun ƙarni da yawa kafin haka (Mika 5:2; Matiyu 2:2,5–6).
2. Mutuwar Yesu
Zabura 22 tana da bayanai da Sabon Alkawari ya haɗa da mutuwar Yesu. Aya ta 16 ta ce, “sun huda hannuwana da ƙafafuna”, aya ta 18 kuma ta ce, “Suna raba rigunana a tsakaninsu, suna jefa ƙuri'a a kan tufafina.” Yohanna 19:23–24 ya rubuta sojoji suna raba tufafin Yesu suna kuma jefa ƙuri'a.
Me ya sa wannan abin lura ne “An rubuta Zabura 22 tun kafin zamanin Yesu. Christadelphians suna ganin daidaituwar Zaburar da labarin Linjila a matsayin shaida mai ƙarfi ta annabci.” |
3. Manyan abubuwan da aka faɗa tun da wuri
Ishaya 13:19–20 ya annabta faduwar Babila. A lokacin Ishaya, Babila birni ne mai shahara da ƙarfi. Daga baya ta lalace. Christadelphians suna ganin wannan da sauran annabce-annabce da suka cika a matsayin shaida cewa Littafi Mai Tsarki yana magana da sani fiye da tunanin mutum kawai.
Binciken kayan tarihi da Littafi Mai Tsarki
Binciken kayan tarihi ya tabbatar da yanayin tarihi na mutane da wurare da yawa da Littafi Mai Tsarki ya ambata. Wurare kamar Ai, Ashkelon, Betel, Beth-shemesh, Gibeah, Hazor, Jericho, Lachish, Megiddo, Samariya da Shekem duk wurare ne da masana tarihi suka sani. Ragowar biranen dā suna nuna cewa Littafi Mai Tsarki yana magana game da wurare na gaske.
An kiyaye rubutun
Daga cikin Dead Sea Scrolls da aka gano daga shekara ta 1947 akwai tsohuwar kwafin littafin Ishaya. Tana kusan shekaru dubu biyu, amma rubutunta yana da kama sosai da rubutun Ibrananci da ake amfani da shi wajen fassara Tsohon Alkawari na zamani. Wannan muhimmin shaida ne cewa an kiyaye rubutun Littafi Mai Tsarki da kulawa.
Saƙon da ya ratsa ƙarni “Tsoffin rubuce-rubuce suna ba mu damar kwatanta tsoffin kwafi da rubutun da muke da shi yau. Babban saƙon bai ɓace ba kuma ba a maye gurbinsa ba.” |
Yesu ya karɓi bayanan Tsohon Alkawari
MUTUM KO ABU | NASSI |
Adamu da Hauwa'u | Matiyu 19:4–5 |
Nuhu da Ambaliya | Luka 17:26–27 |
Lutu da matarsa | Luka 17:29–32 |
Ibrahim, Ishaku da Yakubu | Matiyu 8:11 |
Dawuda da Sulemanu | Matiyu 12:3,42 |
Yunusa da babban kifi | Matiyu 12:40 |
Sabon Alkawari kuma yana rubuta cewa Allah ya tashe Yesu daga matattu bayan kwana uku. Ga Christadelphians, tashin Yesu daga matattu yana tsakiyar ikon Yesu da bege na Kirista.
Littafi Mai Tsarki ya fuskanci ƙalubale sau da yawa
Masu sukar Littafi Mai Tsarki da yawa sun yi ƙoƙarin ƙaryata shi. Christadelphians suna gaskata cewa duk da ƙarni na suka da bincike, manyan ikirarinsa da saƙonsa ba su rushe ba. Wannan shi ya sa muke ƙarfafa ɗalibai su binciki Littafi Mai Tsarki da kansu.
KA SANI?
GASKIYA | BAYANI |
An rubuta Littafi Mai Tsarki tsawon ƙarni masu yawa. | Marubutansa sun haɗa da makiyaya, sarakuna, masunta, likita da mai yin tantuna. |
Yana da littattafai 66. | 39 a Tsohon Alkawari, 27 a Sabon Alkawari. |
Littattafai da yawa suna ba da labari guda mai ci gaba. | Labari ne na manufar Allah da maza da mata. |
Kusan dukan marubutan mutane Yahudawa ne. | Babban ɓangare yana rubuta hulɗar Allah da Yahudawa. |
Takaitaccen jagora zuwa Littafi Mai Tsarki
TSOHON ALKAWARI
LITTAFAI | ABIN DA SUKA ƘUNSA |
Farawa | Farkon duniya da hulɗar Allah da mutane na farko, zuwa iyalin Ibrahim. |
Fitowa–Kubawar Shari'a | Yadda Allah ya fito da Isra'ila daga Masar, ya ba su dokarsa, ya shirya su shiga Kan'ana. |
Yoshuwa–Esta | Tarihin Yahudawa a ƙasa, zaman gudun hijira da komawa. |
Ayuba–Waƙar Sulemanu | Waƙoƙi, ibada, hikima da tunani game da rayuwa tare da Allah. |
Ishaya–Malakai | Annabawa: kira zuwa biyayya, gargadi, alkawura da annabce-annabce game da Isra'ila, al'ummai da manufar Allah. |
SABON ALKAWARI
LITTAFAI | ABIN DA SUKA ƘUNSA |
Matiyu–Yohanna | Labarai huɗu na rayuwa, koyarwa, mutuwa da tashin Yesu Almasihu. |
Ayyukan Manzanni | Girman ecclesias na ƙarni na farko da wa'azin Bishara bayan tashin Yesu. |
Romawa–Yahuda | Wasikun manzanni da wasu marubuta da aka hure domin koyarwa, ƙarfafawa da gyarawa. |
Wahayin Yahaya | Littafin annabci da aka bayar ta wurin Yesu Almasihu game da abubuwan da za su kai ga cikar manufar Allah. |
Akwai wasu rubuce-rubucen wahayi daga Allah?
Addinai da yawa suna da rubuce-rubucen da suke ɗauka masu tsarki. Musulmai, alal misali, suna da Alƙur'ani, kuma Church of Jesus Christ of Latter-day Saints tana amfani da Book of Mormon. Wasu rubuce-rubucen addini suna da koyarwa mai hikima, amma suna kuma da koyarwar da ta bambanta da Littafi Mai Tsarki.
Christadelphians suna gaskata cewa Allah ba ya ba da wahayi masu saɓa wa juna. Saboda haka wannan kwas yana tafiya ne da tabbacin cewa Littafi Mai Tsarki kaɗai shi ne Kalmar Allah da aka hure, kuma rubuce-rubuce na baya dole a gwada su da shi, ba a ɗora su a matsayin wata madaidaiciyar tushen ikon Allah ba.
Littafi Mai Tsarki—jagoran rayuwa
Littafi Mai Tsarki ba tarihin baya kaɗai ba ne. Yana bayyana matsalar zunubi, manufar Allah ta wurin Ɗansa Yesu Almasihu, da bege na rai madawwami. Yana ba da misalan maza da mata masu aminci, kuskuren da za mu koya daga gare su, da ƙa'idodin rayuwar yau da kullum.
A ƙarshe
Kalma mai rai “Abu ne mai ban mamaki cewa Allah ya ba maza da mata littafin da za su iya saninsa ta wurinsa, su fahimci manufarsa kuma su koyi yadda yake son su rayu. Bai kamata Littafi Mai Tsarki ya kasance a rufe a kan shelf ba; jagora ne da za a karanta da kulawa, a kai a kai, da addu'a.” |
Littafi Mai Tsarki yana gaya mana dalilin da Allah ya yi duniya, yadda ya yi aiki da mutane a tarihi, da inda manufarsa take nufa. Yana nuna cikar Bishara da lokacin da manufar Allah za ta cika duniya. Saboda haka Christadelphians suna ganin karatun Littafi Mai Tsarki kullum muhimmin ɓangare ne na almajiranci.
TAƘAITAWA
1 | Littafi Mai Tsarki na musamman ne. Yana ikirarin zama Kalmar Allah ga maza da mata. | 4 | Akwai shaidu da za a bincika. Annabci, tarihi, binciken kayan tarihi da tsoffin rubuce-rubuce suna sa a binciki ikirarin Littafi Mai Tsarki da muhimmanci. |
2 | Yana ba da bege. Saƙonsa yana tsakiyar manufar Allah na ba da rai ta wurin Yesu Almasihu. | 5 | Yana ba da labari guda mai ci gaba. Daga halitta zuwa gaba, yana bayyana hulɗar Allah da mutane da manufarsa ga duniya. |
3 | Yesu ya karɓi Nassosi. Linjiloli suna nuna yana ɗaukar Tsohon Alkawari da iko. | 6 | Jagora ne ga rayuwa. Yana kira gare mu mu fahimta kuma mu aikata abin da ya koyar. |
Ayoyin da za a karanta
Zabura 1 • Zabura 22 • 2 Timoti 3
KA HADDACE • 2 TIMOTI 3:16–17 “Dukan Nassi an ba shi ta hurawar Allah, kuma yana da amfani ga koyarwa, ga tsautawa, ga gyarawa, ga horarwa cikin adalci; domin mutumin Allah ya zama cikakke, shiryayye sosai ga kowane kyakkyawan aiki.” 2 Timoti 3:16–17 • fassara mai aminci daga rubutun KJV |
Christadelphian Bible Mission • Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England
CHRISTADELPHIAN BIBLE MISSION