CASHARKA 7
AABRAAM IYO LUUD WAY KALA TAGAAN
“Bal indhahaaga kor u qaad... dalka aad aragto oo dhan adiga iyo farcankaaga ayaan siin doonaa weligiin.” — Bilowgii 13:14–15
UJEEDDO
In la isbarbar dhigo rumaysadka Aabraam iyo doorashadii Luud, lana arko cawaaqibka ka dhasha marka muuqaalka iyo faa’iidada degdegga ahi naga horreeyaan Ilaah.
SOO KOOBID
Aabraam iyo Luud waxay Masar ka soo noqdeen iyagoo xoolo iyo hanti badan leh. Waxay teendhooyinkooda ka dhiseen agagaarka Beytel iyo Cay. Laakiin dhulku ma qaadi karin xoolahooda oo dhan, muranna wuxuu ka dhex bilowday adhijirradii labada dhinac (Bilowgii 13).
Aabraam wuxuu doonayay nabad. Wuxuu Luud siiyey inuu isagu marka hore doorto meesha uu degayo. Luud wuxuu doortay dooxada Webi Urdun ee quruxda badan, wuxuuna ugu dambayn u guuray Sodom. Doorashadan waxay u dhoweysay qoyskiisa bulsho aad u xun (Bilowgii 13:10–13; 19; 2 Butros 2:6–8).
AABRAAM IYO LUUD WAY KALA DOORTAAN: Bilowgii 13:2–12
Markii muranku kordhay, Aabraam wuxuu yidhi: “Yaanu muran naga dhex jirin... waayo walaalo ayaynu nahay.” Inkastoo Ilaah dalka Aabraam u ballanqaaday, isagu xaqiisa kuma adkaysan; Luud ayuu u oggolaaday inuu marka hore doorto.
Luud wuxuu arkay dooxada Urdun oo biyo badan leh. Wuxuu doortay dhanka bari, isagoo teendhooyinkiisa u raray meel u dhow Sodom. Waxa uu indhihiisu arkayeen waxay u ekaayeen fursad aad u wanaagsan.
Aabraam wuxuu ku haray Kancaan, isagoo ku kalsoon Ilaah. Tani waxay xusuusinaysaa ereyada Ciise: “Horta doondoona boqortooyada Ilaah iyo xaqnimadiisa” (Matayos 6:33).
LUUD IYO SODOM: Bilowgii 13:13; 18–19
Bilowgii wuxuu sheegayaa in dadka Sodom ay ahaayeen kuwo aad ugu xun RABBIGA. Luud qudhiisu wuxuu ka xumaaday hab nololeedkooda (2 Butros 2:7–8), laakiin inuu ku dhex noolaado waxay qoyskiisa gelisay khatar ruuxi ah.
Markii xukunka Ilaah soo dhowaa, laba malaa’igood ayaa Sodom yimid si ay Luud uga digaan. Luud wuxuu uga digay nimankii gabdhihiisa doonayay, laakiin waxay u qaateen hadalkiisa kaftan. Luud, xaaskiisa iyo laba gabdhood ayaa dibadda loo soo saaray.
Ilaah wuxuu Sodom iyo Gomora ku xukumay baaruud iyo dab (Bilowgii 19:24–25; 2 Butros 2:6). Qorniinku ma sheego in burburku ku yimid dhulgariir; waxa uu si cad u sheegayaa xukunkii dabka iyo baaruudda.
Waxaa lagu amray inay baxsadaan oo aanay dib u eegin. Xaaskii Luud dib ayay u eegtay, waxayna noqotay tiir cusbo ah (Bilowgii 19:26). Ciise wuxuu digniin kooban oo xoog leh ka bixiyey: “Xusuusta naagtii Luud” (Luukos 17:32).
ILAAH WUXUU AABRAAM U CELIYAA BALLANKA: Bilowgii 13:14–17
Luud markuu ka tegay dabadeed, Ilaah wuxuu Aabraam ku yidhi inuu eegto woqooyi, koonfur, bari iyo galbeed: dalka uu arkayo oo dhan isaga iyo farcankiisa ayuu siin doonaa “weligiin.”
Aabraam dhulkan si buuxda uma hantiyin intuu noolaa. Sidaas darteed ballanku wuxuu u baahan yahay sarakicid iyo nolol mustaqbal ah. Ciise, oo ah farcanka Aabraam, wuxuu soo noqon doonaa, kuwii rumaysadka lahaana wuxuu siin doonaa qayb Boqortooyada Ilaah (Galatiya 3:16, 29).
WIILKA BALLANKA — ISXAAQ: Bilowgii 17:15–21; 21:1–5
Aabraam iyo Sarray waxay ahaayeen kuwo da’ weyn, mana ay lahayn wiil wadajir ah. Haajara, addoontii Sarray, waxay Aabraam u dhashay Ismaaciil markii Aabraam 86 jir ahaa (Bilowgii 16:16). Laakiin Ilaah wuxuu caddeeyey in axdiga gaarka ahi sii mari doono wiilka Sarray dhalay.
Ilaah wuxuu magacyadooda u beddelay Ibraahim iyo Saarah. Ibraahim macnihiisu wuxuu la xidhiidhaa “aabbaha quruumo badan.” Saarah waxay dhashay Isxaaq markii Ibraahim 100 jir ahaa, iyaduna 90 jir ahayd (Bilowgii 17:17; 21:5). “Isxaaq” wuxuu la xidhiidhaa qosol.
Ilaah wuxuu yidhi axdigiisa wuxuu la adkayn doonaa Isxaaq (Bilowgii 17:19, 21). Ismaaciilna Ilaah wuu barakeeyey, laakiin khadka ballanka Masiixa wuxuu sii maray Isxaaq.
CASHARKA INOO AH
Doorashada Luud waxay ina xusuusinaysaa inaanan go’aannada ku salayn waxa ugu fudud ama ugu soo jiidashada badan. Deegaanka, saaxiibada iyo dhaqanka aan dooranno waxay saamayn karaan rumaysadkeenna iyo qoyskeenna.
Aabraam wuxuu muujiyey deeqsinimo iyo kalsooni Ilaah. Waxaan u baahan nahay inaan ballamaha Ilaah ka dhigno kuwo ka qiimo badan faa’iido degdeg ah, annagoo sugayna Boqortooyada Masiixa.
FARCANKA BALLANKA
Bilowgii 12 iyo 13 ballamuhu waxay khuseeyaan Aabraam iyo “farcankiisa.” Galatiya 3:16 wuxuu si gaar ah u tilmaamayaa Masiixa inuu yahay farcankaas ugu weyn. Matayos 1:1-na wuxuu Ciise ugu yeedhaa “wiilka Ibraahim.”
Galatiya 3:27–29 wuxuu sheegayaa in kuwa Masiixa ku baabtiisma ay Masiix huwdaan, oo haddii ay Masiixa leeyihiin ay yihiin farcanka Aabraam iyo dhaxlayaal sida ballanka. Sidaas ayaanu maanta ugu yeelan karnaa qayb ballamahaas.
SU’AALO
Su’aalo gaagaaban
1. Maxaa muran ka dhex dhaliyey adhijirrada Aabraam iyo Luud?
2. Yaa Aabraam u oggolaaday inuu marka hore dalka doorto?
3. Maxay Luud indhihiisu ka heleen dooxada Urdun?
4. Xaggee ayuu Luud ugu dambayn degay?
5. Sidee Baybalku u sharraxayaa dadka Sodom?
6. Sidee Ilaah u xukumay Sodom iyo Gomora?
7. Maxaa ku dhacay xaaskii Luud?
8. Maxaa Ilaah Aabraam ugu ballanqaaday Bilowgii 13:14–17?
9. Yaa ah farcanka gaarka ah ee Aabraam sida Galatiya 3:16?
10. Yaa ahaa wiilka ballanka ee Ibraahim iyo Saarah?
Su’aalo faahfaahsan
11. Maxaa Aabraam ku kallifay inuu Luud kala tago isagoo nabad doonaya?
12. Ka warran sida Luud iyo qoyskiisu uga badbaadeen Sodom iyo casharka laga baranayo.
13. Maxay ballanka dhulku uga baahan tahay sarakicidda Aabraam?
14. Maxay Isxaaq kaga duwanayd Ismaaciil marka laga hadlayo khadka axdiga?
Su’aalo dheeraad ah
15. Sidee doorashadii Luud inoogu digaysaa doorashooyinka nolosha maanta?
16. Sidee ayaynu uga mid noqon karnaa kuwa dhaxla ballamihii Aabraam?