CASHARKA 14
QOYSKII ISRAA’IIL OO MASAR JOOGA
“Ilaah baa halkan iga soo hormariyey si uu idiinku badbaadiyo samatabbixin weyn.” — Bilowgii 45:7
UJEEDDO
In la arko sida Ilaah Yuusuf ugu adeegsaday inuu badbaadiyo qoyska Yacquub xilligii abaarta, iyo sida rumaysadka Yuusuf iyo Yacquub ugu xidhnaa ballamihii dalka iyo sarakicidda.
SOO KOOBID
Yuusuf walaalihiis wuxuu horay ugu tijaabiyey markii ugu horreysay ee ay Masar yimaadeen. Simecoon ayuu hayay, wuxuuna dalbaday in Benyaamiin la keeno. Markii cuntadii dhammaatay, qoyska Yacquub waa khasbanaaday inuu Masar mar kale u diro.
Qoraallada muhiimka ah: Bilowgii 43–50.
SAFARKII LABAAD EE MASAR: Bilowgii 43–44
Yahuudah ayaa Yacquub ka dhaadhiciyey in Benyaamiin la raaco, isagoo naftiisa dammaanad ka dhigay inuu wiilka dib u soo celiyo. Waxay wateen hadiyado iyo lacag labanlaab ah. Yacquub wuxuu Ilaah ka baryay inuu ninkaas hortiisa naxariis siiyo.
Markay yimaadeen, Yuusuf gurigiisa ayuu casho ugu sameeyey. Walaalaha waxaa loo fadhiisiyey sida da’doodu u kala horreyso, taasoo aad uga yaabisay. Benyaamiin wuxuu helay qayb shan jibbaar ka badan kuwa kale.
Markay baxayeen, Yuusuf wuxuu amray in koobkiisa lacagta ah lagu dhex qariyo jawaanka Benyaamiin. Wax yar ka dib waa la qabtay, koobkiina halkaas ayaa laga helay. Walaaluhu dhammaantood way ku soo noqdeen Yuusuf. Yahuudah wuxuu si dheer u baryay oo xitaa isu soo bandhigay inuu addoon noqdo halkii Benyaamiin, maxaa yeelay wuxuu aabbihii u ballanqaaday inuu wiilka soo celin doono. Tani waxay muujisay isbeddel weyn marka loo eego sidii ay Yuusuf hore ugu iibiyeen.
YUUSUF WUXUU ISU SHEEGAA WALAALIHIIS: Bilowgii 45
Yuusuf dareenkiisa ma qarin karin. Wuxuu qolka ka saaray Masriyiintii kale, markaas ayuu ooyay oo yidhi: “Anigu waxaan ahay Yuusuf; aabbahay weli ma nool yahay?” Walaalihiis way argagaxeen.
Yuusuf ma uusan aargoosan. Wuxuu yidhi: “Haddaba ha murugoonina... maxaa yeelay Ilaah baa iga soo hormariyey si uu naf u badbaadiyo” (Bilowgii 45:5), iyo “si uu idiinku badbaadiyo samatabbixin weyn” (aayadda 7). Tani ma tirtirayso khaladkii walaalaha, laakiin waxay muujinaysaa in Ilaah xataa dembiga dadka dhexdiisa u shaqayn karo si uu u fuliyo ujeeddadiisa wanaagsan.
Yuusuf wuxuu amray inay aabbahood, qoysaskooda iyo xoolahooda keenaan Masar. Wuxuu u qorsheeyey inay degaan Goshen, halkaas oo uu ku quudin doono inta abaartu socoto. Markay Kancaan ku noqdeen waxay Yacquub u sheegeen: “Yuusuf weli waa nool yahay, oo dalka Masar oo dhan ayuu ka taliyaa.” Yacquub ugu dambayn wuu rumaystay oo farxad weyn ayuu helay.
YACQUUB WUXUU MASAR U SOCDAA: Bilowgii 46:1–30
Jidka Masar Yacquub wuxuu Beer-Shebac ku bixiyey allabaryo. Ilaah wuxuu habeenkii riyo ku yidhi: “Anigu waxaan ahay Ilaah... ha ka baqin inaad Masar u degto, waayo halkaas quruun weyn baan kaa dhigi doonaa” (Bilowgii 46:3).
Yuusuf gaadhigiisa ayuu u kaxaystay Goshen si uu aabbihii ula kulmo. Markuu arkay ayuu qoorta isku duubay oo aad u ooyay. Yacquub wuxuu yidhi, “Hadda waan dhiman karaa, waayo wejigaagaan arkay inaad weli nooshahay” (Bilowgii 46:30).
QOYSKA ISRAA’IIL WUXUU DEGAA GOSHEN: Bilowgii 47:1–12
Yuusuf wuxuu Faraacoon hor geeyey shan walaalihiis ah. Waxay sheegeen inay adhijirro yihiin, waxaana loo oggolaaday inay degaan Goshen, meel ku habboon xoolahooda. Faraacoon xitaa wuxuu qaar ka mid ah ku amray xoolihiisa.
Yacquub wuxuu Faraacoon hortiisa sheegay inuu ahaa 130 jir. Wuxuu Faraacoon u duceeyey. Qoyska Israa’iil wuxuu Masar dhexdeeda lahaa meel uu si gaar ah u dego. Casharka ruuxiga ahi ma aha in qowmiyado kale la quudhsado; waa inaan rumaysadka Ilaah ku ilaalinno xitaa marka aan ku dhex noolnahay dhaqan aan la wadaagin.
Dhimashadii YACQUUB: Bilowgii 47:28–31; 49–50
Yacquub wuxuu Masar ku noolaa 17 sannadood, wuxuuna dhintay isagoo 147 jir ah. Ka hor dhimashadiisa wuxuu barakeeyey wiilashiisa oo Yuusuf ka dhaariyey inuusan Masar ku aasin. Wuxuu doonayay in lagu aaso godkii Makfeela ee Kancaan, halka Ibraahim iyo Isxaaq lagu aasay.
Codsigaasi wuxuu muujiyey inuu weli ku tiirsanaa ballankii Ilaah ee dalka. Yuusuf wuxuu fuliyey rabitaankii aabbihii, waxaana Yacquub lagu aasay Kancaan.
Dhimashadii YUUSUF: Bilowgii 50:22–26
Yuusuf wuxuu noolaa 110 sannadood oo wuxuu arkay farcankiisa. Ka hor dhimashadiisa wuxuu walaalihiis ku yidhi: “Ilaah hubaal wuu idin soo booqan doonaa, oo dalkanna wuu idinka soo bixin doonaa, oo wuxuu idin geyn doonaa dalkii uu ugu dhaartay Ibraahim, Isxaaq iyo Yacquub” (Bilowgii 50:24).
Wuxuu reer Israa’iil ka dhaariyey inay lafihiisa la qaadaan marka Ilaah Masar ka soo saaro. Cibraaniyada 11:22 ayaa tani ku tilmaamaysa fal rumaysad.
CASHARKA INOO AH
Yuusuf oo sannado badan Masar ku noolaa ma uusan illoobin “rajada Israa’iil.” Wuxuu rumaysnaa ballamaha Ilaah, xitaa marka fulintooda uusan noloshiisa ku arkin.
Yacquubna dalka loo ballanqaaday ayuu ka dhintay isagoo aan si buuxda u dhaxlin. Sida Ibraahim iyo Isxaaq, wuxuu u baahan yahay sarakicid si uu ballanka weligiis u helo. Tani waxay la jaanqaadaysaa rajada ay rasuulladu ugu yeedheen “rajada ballanka” (Falimaha Rasuullada 26:6–8). Christadelphians waxay rajadan ku xidhaan soo noqoshada Ciise, sarakicidda iyo Boqortooyada Ilaah ee dhulka.
YUUSUF IYO SHAQADA MASIIXA
Sida casharkii 12, dhacdooyin qaar ayaa Yuusuf iyo Masiixa u dhexeeya isbarbardhig waxbarasho leh. Walaalihii Yuusuf markii hore ma garan, dabadeed wuu isu sheegay, waxayna ka murugoodeen wixii ay sameeyeen. Nebiyada sida Sekaryaah 12:10 waxay ka hadlaan mustaqbal la xidhiidha aqoonsiga Masiixa iyo toobadda. Waa inaan tan ka hadalnaa annagoo aan Yuhuudda maanta guud ahaan ku eedayn dhimashadii Ciise.
Rooma 11:25–27 wuxuu ka hadlayaa mustaqbalka Israa’iil iyo Badbaadiyaha Siyoon ka imanaya. Qoraalka saxda ahi waa Rooma 11:26, ee ma aha Rooma 12:26. Qorshaha Ilaah wuxuu ku dhammaanayaa naxariis, xaqnimo iyo xukunka Masiixa.
Yuusuf awooddiisa wuxuu u isticmaalay badbaadinta nolosha xilligii abaarta. Ciise Masiix markuu soo noqdo wuxuu ahaan doonaa Boqorka Ilaah doortay, oo boqortooyadiisu ku fiddo dunida (Sabuurka 72).
SU’AALO
Su’aalo gaagaaban
1. Yaa dammaanad qaaday inuu Benyaamiin si nabad ah ugu soo celin doono Yacquub?
2. Sidee Yuusuf walaalihiis ugu fadhiisiyey miiska?
3. Intee le’eg ayay qaybta Benyaamiin uga badnayd kuwa kale?
4. Yaa jawaankiisa laga helay koobkii lacagta ahaa?
5. Maxuu Yahuudah isu soo bandhigay inuu sameeyo?
6. Maxuu Yuusuf yidhi markuu isu sheegay?
7. Yuusuf ma u aargoostay walaalihiis? Maxaa uu sheegay?
8. Xaggee qoyskii Yacquub degeen Masar?
9. Halkee Yacquub lagu aasay?
10. Maxay ahayd dardaarankii Yuusuf ee ku saabsan lafihiisa?
Su’aalo faahfaahsan
11. Maxay dhacdooyinkii Benyaamiin muujinayaan in walaalihii Yuusuf is beddeleen?
12. Maxay Yuusuf walaalihiis u saamaxay isagoo haddana qiraya khaladkoodii?
13. Maxaa Goshen ugu habboonaa qoyska iyo xoolahooda?
14. Sidee ayay dhimashooyinka Yacquub iyo Yuusuf u muujiyeen rumaysadkooda ballamaha Ilaah?
Su’aalo dheeraad ah
15. Soo sheeg isbarbardhigyo taxaddar leh oo u dhexeeya Yuusuf iyo shaqada mustaqbalka ee Ciise Masiix.
16. Maxay Falimaha Rasuullada 26:6–8 ka baraysaa rajada ballanka iyo sarakicidda?