Ilaah iyo Abuurista
AKHRISKA • BILOWGII 1; 2:1–7
Baybalku wuxuu ku bilaabmaa Ilaah oo ah Abuuraha
Bilowgii kuma bilaabmo dood lagu caddaynayo jiritaanka Ilaah. Wuxuu ku bilaabmaa weedha fudud, “Bilowgii Ilaah samada iyo dhulka ayuu abuuray.” Diiwaanka abuuristu wuxuu dunida, nolosha iyo aadanaha u soo bandhigayaa inay yihiin shuqulka ula-kaca ah ee Ilaah.
Toddobaadka abuurista
Bilowgii 1 wuxuu sharxayaa taxane nidaamsan oo Ilaah dhulka ku diyaariyey kuna buuxiyey nolol. Maalinta toddobaad way ka duwan tahay lixda maalmood ee hore: Ilaah wuu ka nastay shuqulkii uu sameeyey.
Maalinta 1 — Iftiin. Iftiin baa muuqday; maalinta iyo habeenka waa la kala saaray.
Maalinta 2 — Samada fidsan. Biyaha waa la kala qaybiyey, samada fidsanna waa la sameeyey.
Maalinta 3 — Dhulka iyo dhirta. Dhul engegan baa muuqday; caws, dhir iyo geedo miro leh baa soo baxay.
Maalinta 4 — Iftiinnada samada. Ilaah wuxuu sameeyey iftiinnada waaweyn iyo xiddigaha si ay u calaamadeeyaan maalmo, xilliyo iyo sannado.
Maalinta 5 — Nolosha badda iyo shimbiraha. Makhluuqaad nool ayaa biyaha buuxiyey, shimbiruhuna waxay ku duuleen dhulka korkiisa.
Maalinta 6 — Xayawaanka iyo aadanaha. Xayawaanka dhulka waa la sameeyey; dabadeed Ilaah wuxuu abuuray nin iyo naag.
Maalinta 7 — Ilaah wuu nastay. Ilaah wuxuu dhammeeyey shuqulkiisii, wuxuuna ka nastay shuqulkii uu sameeyey.
“Ilaahna wuxuu arkay wax kasta oo uu sameeyey, oo bal eeg, aad bay u wanaagsanaayeen.”
Bilowgii 1:31 • King James Version
Casharka Bilowgii ma aha oo keliya in dunidu jirto, laakiin waa inay leedahay Abuuraha. Joogtaynta, nidaamka iyo quruxda aan hareeraheena ku aragno waa inay nagu hoggaamiyaan inaan aqoonsanno awoodda iyo xigmadda Ilaah oo sharaf siinno.
Abuuraha iyo shuqulladiisa
Bini'aadamku wuxuu samayn karaa waxyaalo aad u yaab badan, laakiin waxaan ku shaqaynaa walxo, sharciyo iyo awood hore u jiray. Baybalku wuxuu dareenkeenna ka gudbiyaa waxqabadka bini'aadamka wuxuuna nagu jeediyaa Kan dunida lafteeda sameeyey. Laga bilaabo ubaxa ugu yar ilaa dhaqdhaqaaqa samooyinka, abuuristu waxay muujisaa nidaam, kala duwanaansho iyo qurux.
“Rabbiyow Rabbigayagow, magacaagu dhulka oo dhan aad buu ugu fiican yahay!”
Sabuurradii 8:1 • King James Version
Ilaahyo aan ilaahyo ahayn
Taariikhda oo dhan dadku marar badan waxay caabudeen waxyaalaha la abuuray halkii ay ka caabudi lahaayeen Abuuraha. Baybalku wuxuu diiwaangeliyaa caabudidda qorraxda, dayaxa, xiddigaha, sanamyada iyo waxyaalo kale oo la sameeyey, marar badanna wuu cambaareeyaa caabudiddaas. Bawlos wuxuu khaladka ku sharxayaa Rooma 1:
Abuuraha caabud, ee ha caabudin abuurista
“Waxayna ammaantii Ilaaha aan qudhmin ku beddeleen ekaanshaha sanam u eg nin qudhmaya, iyo shimbiro, iyo xayawaan afar lugood leh, iyo wax gurguurta.”
Rooma 1:23 • King James Version
Ilaahyada beenta ahi ma maqli karaan, ma hadli karaan mana badbaadin karaan. Waxaa intaas ka sii daran, sanam-caabudiddu qalbiga ayay ka leexisaa Ilaaha nool, waxayna dadka u horseedi kartaa dhaqammo si buuxda uga soo horjeeda jidadkiisa.
Sanamyada qalbiga ku jira
Yexesqeel 14:1–5 wuxuu ka hadlayaa dad “sanamyadooda qalbigooda ku qotomiyey”. Digniintaasi waxay ka gudubtaa sanamyo la xardhay. Wax kasta oo naga noqda mid ka muhiimsan Ilaah waxay nolosheenna ka qaadan karaan meel sanam ah — hantida, sumcadda, raaxada, hamiga ama xitaa qof kale.
Axdiga Cusub sidaas darteed wuxuu xerta ugu yeedhaa inay ka fogaadaan caabudid iyo dhaqammo Ilaah ka soo horjeeda:
“Ha noqonina kuwo harqood aan isle'eg ah kula jira kuwa aan rumaysnayn; waayo maxay xaqnimadu la wadaagtaa xaqdarrada? iftiinkuna muxuu gudcurka la wadaagaa?”
2 Korintos 6:14 • King James Version
Rumaystayaashii Tesaloniika waxay bixiyaan tusaalaha wanaagsan: “Ilaah bay ugu soo jeesteen sanamyadii si ay ugu adeegaan Ilaaha nool oo runta ah”, waxayna sugayeen Wiilkiisa samada ka imanaya (1 Tesaloniika 1:9–10).
Dunida Ilaah iyo masuuliyaddeenna
Dhulku weli waa dunida Ilaah, haddana damaca iyo taxaddar la'aanta bini'aadamku way dhaawici karaan. Kaymo waa la baabi'in karaa, dhul waa la xumayn karaa, hawada iyo biyahana waa la wasakhayn karaa. Rumayste waa inuusan abuurista Ilaah ula dhaqmin sidii wax aan qiimo lahayn. Waxaan Abuuraha kula xisaabtami doonnaa sida aan dunidiisa ugu noolaano.
Ujeeddada Ilaah ma fashilmi doonto
Ilaah uma oggolaan doono dembiga bini'aadamka inuu burburiyo ujeeddadiisa. Qorniinku wuxuu horay u eegayaa maalin dhulka laga buuxin doono ammaantiisa, xaqnimadana uu ku xukumi doono Rabbi Ciise Masiix.
Ilaaha Qaadirka ah
Ilaah qayb kama aha abuurista. Wuxuu jiray iyada ka hor, mana xaddidna bilowga iyo dhammaadka nolosha bini'aadamka. Sabuurradii 90 wuxuu leeyahay:
“Intaan buuraha la dhalin, ama aadan dhulka iyo dunida samayn, weligeed ilaa weligeedba adigu Ilaah baad tahay.”
Sabuurradii 90:2 • King James Version
Tani way adag tahay in maskax xaddidan si buuxda u fahanto, laakiin iimaanku wuxuu ku bilaabmaa aqbalidda in Ilaah jiro. Cibraaniyada wuxuu leeyahay qofka Ilaah u yimaadaa “waa inuu rumaystaa inuu jiro, oo uu abaalmariyo kuwa dadaalka ugu doondoona” (Cibraaniyada 11:6).
Sideen ku ogaan karnaa waxa Ilaah yahay?
Abuuristu waxay ina tusin kartaa wax ka mid ah awoodda iyo xigmadda Ilaah, laakiin nooma sheegi karto ujeeddadiisa dhulka, sababta uu aadanaha u sameeyey ama sida uu doonayo inaan u noolaanno. Taas waxaan ugu baahan nahay Eraygiisa la muujiyey, Baybalka.
Markii Ilaah dabeecaddiisa Muuse u muujiyey, wuxuu naftiisa ku sheegay mid naxariis iyo raxmad leh, dulqaad badan, wanaag iyo run badan, dembiga cafiya, haddana xukunkiisa xaq ah:
“Rabbiga, Rabbiga Ilaaha ah, naxariis badan oo raxmad leh, dulqaad badan, wanaag iyo run badan, naxariis u haya kumanyaal, xumaanta, xadgudubka iyo dembiga cafiya, oo aan si kastaba dembiilaha u bari yeelin.”
Baxniintii 34:6–7 • King James Version
Ilaah waa jacayl iyo naxariis badan, laakiin sidoo kale waa xaq oo caddaalad leh. Maadaama uu yahay Abuurahayaga, wuxuu xaq u leeyahay inuu noo sheego sida aan u noolaan lahayn, annaguna masuuliyad ayaa naga saaran inaan sharafno oo addeecno.
Bilowgii
Sharaxaad badan oo ku saabsan asalka waxyaalaha waxaa loo diyaariyaa iyadoo aan Ilaah la tixraacin. Baybalku wuxuu ka bilaabmaa saldhig ka duwan:
“Bilowgii Ilaah samada iyo dhulka ayuu abuuray.”
Bilowgii 1:1 • King James Version
Koorsadani waxay weedhan u aqbashaa inay run tahay. Diiwaanka Baybalku wuxuu dunida u soo bandhigayaa abuuris ujeeddo leh, ninka iyo naagtana inay Ilaah si ula kac ah u abuuray — ee aanay ahayn wax si kama' ah uga dhashay fursad aan hage lahayn. Bilowgii looma qorin sidii buug saynis casri ah; ujeeddadiisu waa inuu noo sheego cidda abuurtay, meesha aadanuhu kaga jiro abuurista, iyo sababta xiriirkeenna Ilaah muhiim u yahay.
“Erayga Rabbiga ayaa samooyinka lagu sameeyey; ciidankooda oo dhanna neefta afkiisa.”
Sabuurradii 33:6 • King James Version
Cutubyada hore ee Bilowgii sidoo kale waxay nagu diyaariyaan waxbaridda Baybalka ee dembiga iyo badbaadada. Bilowgii 2–3 wuxuu qorayaa sida Aadan iyo Xaawo Ilaah u caasiyeen, iyo sida dembiga iyo dhimashadu u galeen waayo-aragnimada bini'aadamka. Qorniinka intiisa kale wuxuu muujinayaa sida ujeeddada Ilaah dhibaatadan uga jawaabto Rabbi Ciise Masiix.
Waxaan qayb ka nahay abuurista Ilaah
Jawaabta saxda ah ee abuuristu ma aha amakaag keliya — waa caabudid, mahadnaq iyo addeecid. Qoraaga Sabuurradu wuxuu leeyahay:
“Kaalaya, aynu caabudno oo sujuudno; aynu Rabbiga sameeyahayaga hortiisa jilba joogsanno.”
Sabuurradii 95:6 • King James Version
Ciise wuxuu sheegay in Aabbuhu raadinayo dad isaga ku caabuda “ruux iyo run” (Yooxanaa 4:23). Ilaah wuxuu doonayaa rag iyo dumar isaga rumaysta, Eraygiisa dhegaysta, una oggolaada inuu noloshooda hago.
Kuwa sidaas sameeya waxay sugayaan fulinta ujeeddada Ilaah marka Rabbi Ciise Masiix soo noqdo. Maalintaas kuwa aaminka ahi waxay odhan doonaan:
“Bal eega, kanu waa Ilaahayaga; isaga ayaan sugaynay, wuuna ina badbaadin doonaa; kanu waa Rabbiga; isaga ayaan sugaynay, waxaynu ku farxi doonnaa oo ku rayrayn doonnaa badbaadintiisa.”
Ishacyaah 25:9 • King James Version
SOO KOOBID
Waxa casharkani muujiyey
1. Ilaah dunida ayuu abuuray. Bilowgii wuxuu dhulka, nolosha iyo aadanaha u soo bandhigayaa inay yihiin shuqulka ula-kaca ah ee Rabbi Ilaah.
2. Ilaah keliya ayaa la caabudayaa. Baybalku wuxuu cambaareeyaa caabudidda waxyaalaha la abuuray, wuxuuna ka digayaa sanamyada qalbiga ku jira.
3. Abuuristu Ilaah ayay leedahay. Nidaamka iyo quruxda dunidu waa inay nagu hoggaamiyaan inaan sharafno Abuuraha oo si masuuliyad leh ugu noolaanno dhexdeeda.
4. Baybalku wuxuu muujinayaa dabeecadda iyo ujeeddada Ilaah. Abuuristu waxay muujisaa awooddiisa, laakiin Eraygiisu wuxuu noo sheegayaa sababta uu noo sameeyey iyo sida uu doonayo inaan u noolaanno.
5. Bilowgii wuxuu nagu diyaariyaa Injiilka. Diiwaanka abuurista, caasinimada bini'aadamka, dembiga iyo dhimashadu waxay horseedaan ujeeddada badbaadinta Ilaah ee Ciise Masiix.
6. Jawaabteennu waa inay noqotaa iimaan iyo caabudid. Ilaah wuxuu ragga iyo dumarka ugu yeedhaa inay isaga doondoonaan, Eraygiisa addeecaan oo sugayaan Boqortooyadiisa imanaysa.
Aayado la akhriyo
Sabuurradii 24 • Sabuurradii 102:25–28 • Rooma 1:18–23 • Bilowgii 2:15–3:24
XAFID • CIBRAANIYADA 11:3
“Rumaysad ayaynu ku garanaynaa in dunidu Erayga Ilaah ku samaysantay, sidaas darteed waxyaalaha la arko lagama samayn waxyaalaha muuqda.”
Cibraaniyada 11:3 • King James Version
Christadelphian Bible Mission
Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England