Ilaah Dunida Aad buu u Jeclaaday
AKHRISKA • ISHACYAAH 53
Ilaah wuxuu bixiyey jid lagaga baxo dembiga iyo dhimashada
Baybalku wuxuu sharxayaa sababta dunidu u dhibban tahay, sababta qof kasta oo bini'aadam ahi dembiga iyo dhimashadu u saameeyaan, iyo sida Ilaah — jacaylkiisa awgiis — jid badbaado ugu furay Wiilkiisa, Rabbi Ciise Masiix.
Maxaa dunida ka qaldan?
Dembi, rabshad, dagaal, cudur, gaajo, caddaalad-darro iyo silica waa waxyaalo si joogto ah uga muuqda nolosha bini'aadamka. Maadaama aan marar badan maqalno, way fududahay inaan u qaadanno inay caadi yihiin. Hase yeeshee Baybalku wuxuu naga codsanayaa inaan ka sii hoos eegno calaamadaha oo aan fahanno dhibaatada qotada dheer: aadanuhu Ilaah ayuu ka leexday.
Markii Ilaah dunida sameeyey, wuxuu ka dhigay “aad u wanaagsan”. Murugada iyo hubanti-la'aanta aan maanta aragno Qorniinku uma soo bandhigo inay yihiin ujeeddadii aadanaha loo abuuray. Baybalku wuxuu bilowga dhibaatada dib ugu raadiyaa caasinimada bini'aadamka.
Bilowgii dhibaatada
Ilaah wuxuu abuuray Aadan wuxuuna baray jidadkiisa. Aadan xorriyad ayuu siiyey iyadoo amar cad jiro. Sida aabbe jacayl leh oo addeecid filaya, Ilaah wuxuu Aadan ka rabay inuu ixtiraamo xadka uu dejiyey:
“Rabbiga Ilaah ahuna ninkii wuu amray, oo wuxuu ku yidhi, Geed kasta oo beerta ku yaal si xor ah waad uga cuni kartaa; laakiin geedka aqoonta wanaagga iyo xumaanta waa inaadan ka cunin; waayo maalintii aad ka cuntid hubaal waad dhiman doontaa.”
Bilowgii 2:16–17 • King James Version
Aadan wuu caasiyey. Dembigiisu wuxuu keenay cawaaqibtii Ilaah uga digay. Wuxuu noqday makhluuq dhimanaya, jiil kasta oo isaga ka dambeeyeyna wuxuu la wadaagay dhimashadaas, sidoo kalena dembi ayuu sameeyey.
“Haddaba sida dembigu dunida ugu soo galay nin keliya, dhimashaduna dembiga ugu timid; sidaasay dhimashadu dadka oo dhan ugu gudubtay, maxaa yeelay dhammaantood way dembaabeen.”
Rooma 5:12 • King James Version
Annagana way nagu dhacdaa
Dhibaatadu Aadan oo keliya ma aha. Ishacyaah wuxuu xaaladda bini'aadamka ku sharxayaa erayo dhammaanteen ina khuseeya:
“Dhammaanteen sidii ido ayaannu u hallawnay; midkeen kastaa jidkiisa ayuu u leexday; Rabbiguna xumaanteenna oo dhan isaga ayuu saaray.”
Ishacyaah 53:6 • King James Version
Yeremyaah wuxuu ku darayaa, “Qalbigu wax kasta wuu ka khiyaano badan yahay, aadna wuu u xun yahay; yaa garan kara?” (Yeremyaah 17:9). Bawlos sidoo kale wuxuu aqoonsaday halganka ku jira dabeecadda bini'aadamka: “Waayo waan ogahay inaan aniga dhexdayda (taas oo ah jidhkayga) wax wanaagsan ku jirin” (Rooma 7:18).
Maxaa dawo ah?
Ka hor intuusan Aadan dembaabin, wuxuu xiriir la lahaa Ilaah. Caasinimadu xiriirkaas way jebisay. Tan iyo markaas dhammaan farcankii Aadan — marka laga reebo Rabbi Ciise Masiix — way dembaabeen, dhammaantoodna waa dhimanayaan. Awoodeenna kuma beddeli karno dhimashada, mana tirtiri karno dembiyadeenna.
Dhibaatada bini'aadamka
Waxaan ku dhalannaa annagoo dhimanaya, dabadeedna dembiyadeenna ayaan ku darnaa. Haddii nafteena oo keliya naloo daayo, iskama badbaadin karno dembiga iyo dhimashada.
Nimcada Ilaah ayaa lagu badbaadaa
Ilaah aadanaha kama tegin. Jawaabtiisu waxay ka bilaabataa jacaylkiisa iyo nimcadiisa. Weedha ugu caansan ee jacaylkaas waxay ku jirtaa Yooxanaa 3:16:
“Ilaah dunida sidaas buu u jeclaaday, inuu bixiyey Wiilkiisa keliya oo dhashay, in ku alla kii isaga rumaystaa uusan lumin, laakiinse uu lahaado nolol weligeed ah.”
Yooxanaa 3:16 • King James Version
Badbaadadu ma aha wax aan kasban karno. Bawlos wuxuu qorayaa, “Nimco ayaad ku badbaaddeen rumaysadka; taasuna idinkama iman, waa hadiyadda Ilaah” (Efesos 2:8). Ilaah ayaa tallaabada ugu horreysa qaaday: Wiilkiisa ayuu bixiyey, jidka cafiska iyo noloshana wuu furay.
Laakiin nimcadu waxay u baahan tahay jawaab rumaysad ah. Rumaysadka Baybalku ma aha oo keliya in la qirto inuu Ilaah jiro; waa in Ilaah la rumaysto, Eraygiisa lagu kalsoonaado, rumaysadkaasna loo oggolaado inuu qaabeeyo waxa aan samayno.
“Rumaysadla'aanse suurtagal ma aha in isaga laga farxiyo; waayo kan Ilaah u yimaadaa waa inuu rumaystaa inuu jiro, oo uu abaalmariyo kuwa dadaalka ugu doondoona.”
Cibraaniyada 11:6 • King James Version
Ciise iyo allabariga dembiga
Ciise wuxuu ka duwanaa farac kasta oo kale oo Aadan ka yimid: weligiis ma dembaabin. Hase yeeshee wuxuu si ikhtiyaari ah ugu hoos maray dhimashada isagoo Aabbihiis addeecaya. Ishacyaah 53, oo ah akhriska casharkan, wuxuu horay u tilmaamayaa silica kan xumaanta bini'aadamka lagu saari doono.
“Dhammaanteen sidii ido ayaannu u hallawnay; midkeen kastaa jidkiisa ayuu u leexday; Rabbiguna xumaanteenna oo dhan isaga ayuu saaray.”
Ishacyaah 53:6 • King James Version
Nolosha addeecidda leh, dhimashada iyo sarakicidda Ciise, Ilaah wuxuu bixiyey saldhig dembiyada lagu cafin karo, ragga iyo dumarkuna rajada nolosha ku heli karaan. Jacaylka Ilaah ee Wiilkiisa bixiyey iyo addeecidda ikhtiyaariga ah ee Ciise waxay udub-dhexaad u yihiin Injiilka.
Qoyskee ayaad ka tirsan tahay?
Bawlos Rooma 5 wuxuu isbarbar dhigaa Aadan iyo Masiixa. Hab waxtar leh oo dooddiisa lagu fahmi karo waa in laga fikiro laba qoys. Dhalashada dabiiciga ah waxay naga dhigaysaa qoyska aadanaha ee Aadan ka soo farcamay. Aadan wuu dembaabay oo noqday mid dhimanaya, farcankiisuna dhimashada ayay wadaagaan oo dembiyadooda ayay sameeyaan. Hase yeeshee Ciise Masiix, Ilaah wuxuu bixiyaa xiriir cusub iyo rajo cusub.
AADAN DHEXDIISA
Waxaan ku dhalannaa qoyska dhimanaya ee Aadan.
Aadan wuu dembaabay, dhimashaduna waxay gashay waayo-aragnimada bini'aadamka.
Waxaan ku darnaa dembiyadeenna, iskana badbaadin karno.
Haddii aan ku sii jirno oo keliya “Aadan dhexdiisa”, dhimashadu waa dhammaadkeenna.
MASIIXA DHEXDIISA
Ilaah wuxuu nagu martiqaadaa xiriir cusub oo loo maro Ciise Masiix.
Ciise wax dembi ah ma samayn, kuwii dhintayna waa laga sara kiciyey.
Ilaah nimco ayuu cafis ku bixiyaa iyadoo rumaysad loo marayo.
Rumaysad, baabtiis iyo addeecid ayaynu Masiixa uga mid noqon karnaa oo rajadiisa nolosha la wadaagi karnaa.
Ciise wuxuu qoys cusubkan dhisi karay sababtoo ah dembi uma uu hoos gelin. Ilaah kuwii dhintay ayuu ka sara kiciyey, haddana weligiis ayuu nool yahay. Kuwa Injiilka barta, rumaysta, toobad keena oo la baabtiiso waxay isu aqoonsadaan inay Masiixa la jiraan iyo rajada isaga loo marayo.
Baabtiiska, oo koorsada dambe lagu baran doono, waa aas iyo soo-kicid astaan ah. Wuxuu calaamad u yahay isbeddel go'aan leh oo daacadnimo: qofku wuxuu u dhintaa jidkii hore ee nolosha wuxuuna Masiixa ku bilaabaa nolol cusub. Rooma 5:12, 18–21 wuxuu si faahfaahsan u sharxayaa farqiga u dhexeeya Aadan iyo Masiixa.
Isaga rumaynta
Yooxanaa 3:16 wuxuu leeyahay qof kasta oo Ciise rumaysta inuusan lumin laakiin uu lahaado nolol weligeed ah. Taasi macnaheedu ma aha inay ku filan tahay in la yiraahdo “Ciise ayaan rumaysanahay” iyadoo nolosheennu aanay isbeddelin. Rumaysad dhab ahi ficil ayuu dhalinayaa.
Rumaysadku wuxuu ku dhaqmaa waxa uu rumaysan yahay
Haddii ilmo si daran u bukoodo oo aan si dhab ah u rumaysanno in dhakhtar caawin karo, kuma ekaan lahayn inaan nidhaahno dhakhtarka ayaan ku kalsoonahay — waxaan raadin lahayn caawintiisa oo raaci lahayn daaweynta uu bixiyo. Sidaas oo kale, rumaysadka Masiixa wuxuu ka dhigan yahay inaan baranno waxa uu amro oo uga jawaabno.
Sidaas darteed Axdiga Cusub wuxuu rumaysadka ku daraa toobadkeenka, baabtiiska iyo nolol addeecid leh. Waxyaalahan kuma kasbanno badbaadada; badbaadadu weli waa hadiyadda Ilaah. Laakiin rumaysad dhab ahi Ilaah ayuu ku kalsoonaadaa ilaa uu amarkiisa ka jawaabo.
Qofka bartay oo aqbalay Injiilka, jawaabtaasi waxay ku bilaabataa baabtiis quusin buuxda oo biyo ah. Dabadeed rumaystuhu wuxuu ku dadaalaa, isagoo caawimaadda Ilaah haysta, inuu Rabbi Ciise raaco noloshiisa oo dhan.
Hadiyadda nolosha weligeed ah
Nolosha weligeed ah ee Boqortooyada Ilaah waa hadiyad. Kuwa Erayga Ilaah rumaysta oo doonaya inay addeecaan isaga waxay u tukadaan imaatinka Boqortooyadiisa waxayna sugayaan soo noqoshada Rabbi Ciise Masiix.
Marka Ciise soo noqdo, wuxuu dhisi doonaa Boqortooyada Ilaah wuxuuna ka talin doonaa carshiga Daa'uud ee Yeruusaalem. Ragga iyo dumarka aaminka ah ee uu aqbalo waxay heli doonaan dhimasho la'aan, waxayna ka qaybqaadan doonaan hawsha Boqortooyadiisa. Muujintii waxay sharxaysaa rajada ah in dhulka lagu xukumo:
“Waa lagu dilay, oo dhiiggaaga ayaad Ilaah nooga soo iibsatay qabiil kasta, af kasta, dad kasta iyo quruun kasta; Ilaahayagana waxaad nooga dhigtay boqorro iyo wadaaddo; dhulkana waannu ku talin doonnaa.”
Muujintii 5:9–10 • King James Version
Farriinta casharkani sidaas darteed waa mid dhab ah oo rajo leh. Dembiga iyo dhimashadu waa run, qof bini'aadam ahna isma badbaadin karo. Laakiin Ilaah dunida ayuu jeclaaday oo Wiilkiisa ayuu bixiyey, si kuwa rumaysta, ka jawaaba oo aaminka sii ahaada ay u helaan nolol weligeed ah.
SOO KOOBID
Waxa casharkani muujiyey
1. Dhibaatada bini'aadamku waxay leedahay xidid ruuxi ah. Baybalku dembiga iyo dhimashada wuxuu dib ugu raadiyaa caasinimadii Aadan, wuxuuna muujinayaa inaan dhammaanteen dembaabno.
2. Dhimashadu waa cawaaqibka dembiga. Aadan waxaa lagu xukumay dhimasho, farcankiisuna dhammaantood way dhimanayaan.
3. Isma badbaadin karno. Dadaalka bini'aadamku ma tirtiri karo dembiga mana ka adkaan karo dhimashada.
4. Badbaadadu waxay ka bilaabataa nimcada Ilaah. Ilaah dunida ayuu jeclaaday oo Wiilkiisa keliya ayuu bixiyey; badbaadadu waa hadiyaddiisa, ee ma aha wax aan kasbanno.
5. Jidka badbaadadu waa Ciise Masiix. Noloshiisa aan dembiga lahayn, dhimashadiisa addeecidda leh iyo sarakiciddiisu waxay suurtogeliyaan cafis iyo rajo.
6. Jawaabteennu waa rumaysad. Rumaysadka Baybalku wuxuu ka dhigan yahay in Ilaah iyo Eraygiisa la rumaysto oo lagu kalsoonaado.
7. Rumaysad dhab ahi addeecid ayuu dhalaa. Kuwa Injiilka aqbala way toobad keenaan, waa la baabtiisaa, waxayna ku dadaalaan inay Rabbi Ciise raacaan.
8. Ilaah wuxuu ballanqaadayaa nolol weligeed ah Boqortooyadiisa. Marka Ciise soo noqdo, kuwa aaminka ahi waxay la wadaagi doonaan nolosha iyo hawsha Boqortooyada dhulka.
Cutub la akhriyo
Efesos 2
XAFID • YOOXANAA 3:16
“Ilaah dunida sidaas buu u jeclaaday, inuu bixiyey Wiilkiisa keliya oo dhashay, in ku alla kii isaga rumaystaa uusan lumin, laakiinse uu lahaado nolol weligeed ah.”
Yooxanaa 3:16 • King James Version
Christadelphian Bible Mission
Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England