Boqortooyadaadu Ha Timaado
AKHRISKA • 1 TAARIIKHDA 29
Tukasho loogu baryayo Boqortooyada Ilaah
Markii Ciise xertiisa baray inay tukadaan, wuxuu u sheegay inay baryaan in Boqortooyada Ilaah timaado iyo in doonista Ilaah dhulka lagu sameeyo. Casharkani wuxuu weydiinayaa waxa tukashadaasi ka dhigan tahay iyo halka Boqortooyada la ballanqaaday ay ahaan doonto.
“Boqortooyadaadu ha timaado. Doonistaada dhulka ha lagu yeelo sida samada loogu yeelo.”
Luukos 11:2 • King James Version
Maxaan u tukanaynaa?
Dad badan waxay yaqaannaan erayada “Boqortooyadaadu ha timaado”, laakiin waa muhiim inaan fahanno waxay ka dhigan yihiin. Tukashadu waxay horay u eegaysaa waqti doonista Ilaah dhulka loogu samayn doono si qumman sida samada loogu sameeyo. Sidaas darteed Boqortooyada uu Ciise xertiisa baray inay u tukadaan waxay ku xiran tahay ujeeddada Ilaah ee dhulkan.
Boqortooyo waxay leedahay taliye, dad iyo dhul. Baybalku wuxuu muujinayaa in Ilaah dalka Israa'iil, gaar ahaan Yeruusaalem, u doortay inay meel dhexe ku yeeshaan ujeeddadiisa.
Dal iyo magaalo loogu talagalay Boqortooyada
Yeruusaalem waa caasimadda Israa'iil. Baybalku sidoo kale wuxuu horay u tilmaamayaa waqti ay yeelan doonto door aad uga weyn, iyadoo Rabbi Ciise Masiix Boqor ahaan u talinayo. Ciise laftiisu Yeruusaalem wuxuu ku tilmaamay “magaalada Boqorka weyn”:
“Laakiin waxaan idinku leeyahay, Ha dhaaranina haba yaraatee; samada ha ku dhaaranina, waayo waa carshiga Ilaah; dhulkana ha ku dhaaranina, waayo waa meeshuu cagaha saaro; Yeruusaalemna ha ku dhaaranina, waayo waa magaalada Boqorka weyn.”
Matayos 5:34–35 • King James Version
Ciise wuxuu adeegsanayay luqadda Sabuurradii 48. Axdiga Hore iyo Axdiga Cusub way wada socdaan, qayb Qorniinka ka mid ahina si joogto ah ayay qayb kale u sharaxdaa:
“Meel qurux badan, farxadda dhulka oo dhan, waa Buur Siyoon, dhinacyada woqooyi, magaalada Boqorka weyn.”
Sabuurradii 48:2 • King James Version
Buur Siyoon waa qayb ka mid ah Yeruusaalem. Sabuurradii 2 sidoo kale si wax sii sheegid ah ayuu uga hadlayaa Boqorka Ilaah:
“Haddana Boqorkayga waxaan dul dhigay buurtayda quduuska ah ee Siyoon.”
Sabuurradii 2:6 • King James Version
Yeruusaalem ujeeddada Ilaah dhexdeeda
Ilaah wuxuu yiri, “Laakiin Yeruusaalem ayaan doortay, si magacaygu halkaas u joogo” (2 Taariikhda 6:6). Ishacyaah 62:1–7 iyo Ishacyaah 65:17–25 sidoo kale waxay nagu martiqaadaan inaan ka fikirno Yeruusaalem ujeeddada mustaqbalka ee Ilaah.
Mar hore waxaa dhulka ka jiray Boqortooyo Ilaah
Fikradda Boqortooyada Ilaah ee dhulka ma aha mid cusub. Axdiga Hore Boqortooyada Israa'iil waxaa looga hadlay inay Ilaah leedahay. Akhriska casharkan, Daa'uud Ilaah ayuu ammaanay oo yiri:
“Boqortooyadu adigaa leh, Rabbiyow, adiguna madax ayaad ka sarreysaa dhammaan.”
1 Taariikhda 29:11 • King James Version
Isla cutubkaas wuxuu sharxayaa Sulaymaan oo Daa'uud beddelay:
“Markaas Sulaymaan wuxuu ku fadhiistay carshigii Rabbiga isagoo boqor ah halkii Daa'uud aabbihiis, wuuna barwaaqoobay; Israa'iil oo dhammuna way addeeceen.”
1 Taariikhda 29:23 • King James Version
Daa'uud iyo Sulaymaan waxay Yeruusaalem kaga talinayeen Boqortooyada Israa'iil, haddana carshiga waxaa lagu tilmaamay “carshiga Rabbiga”. Boqorradu waxay masuul ka ahaayeen inay Ilaah u taliyaan oo sharcigiisa waafaqaan.
DHULKA — Ilaah ayaa dalka siiyey Israa'iil, quruuntana halkaas ku aasaasay.
YERUUSAALEM — Ilaah wuxuu Yeruusaalem u doortay magaalada la xiriirta magaciisa iyo carshiga boqortooyada.
SHARCIGA — Ilaah wuxuu Israa'iil siiyey sharciyo ay quruuntu ku maamulanto.
BOQORKA — Boqorku wuxuu ku talinayay awoodda Ilaah hoosteeda, isaga ayaana kula xisaabtami jiray.
Boqortooyada Ilaah waa la afgembiyey
Boqorba boqor ayuu Yeruusaalem ka talin jiray. Qaar waxay isku dayeen inay Ilaah si daacad ah ugu adeegaan; kuwo kalena quruunta dembi daran ayay u horseedeen. Ugu dambayn Boqortooyada Yahuudah waxay noqotay mid sidaas u musuqmaasuqday ilaa Ilaah soo afjaray silsiladdii boqorrada Yeruusaalem.
Yexesqeel wuxuu la hadlay taliyihii xumaa ee wakhtigiisa, wuxuuna ku dhawaaqay in taajka laga qaadi doono. Laakiin wax sii sheegiddu halkaas kuma dhammaan:
“Waan afgembiyi doonaa, afgembiyi doonaa, afgembiyi doonaa; mana jiri doonto ilaa uu yimaado kii xaqa u lahaa, isagaana siin doonaa.”
Yexesqeel 21:27 • King James Version
Carshigu wuxuu ahaan lahaa mid aan lahayn boqor Daa'uud ka soo farcamay oo xaq u leh ilaa uu yimaado kan Ilaah siin doono. Tani waxay dhalinaysaa su'aal Baybal oo muhiim ah: yaa ah dhaxal-sugaha la ballanqaaday?
“Kii xaqa u lahaa”
Axdiga Cusub ayaa su'aasha ka jawaabaya. Markii malaa'igtu Maryan la hadashay ka hor dhalashadii Ciise, waxay tiri:
“Wuxuu noqon doonaa mid weyn, waxaana loogu yeedhi doonaa Wiilka Kan ugu Sarreeya; Rabbi Ilaahna wuxuu siin doonaa carshigii aabbihiis Daa'uud; wuxuuna reer Yacquub u talin doonaa weligiis, Boqortooyadiisuna dhammaad ma yeelan doonto.”
Luukos 1:32–33 • King James Version
Ciise waa Boqorka la ballanqaaday. Waa Wiilka Ilaah, wuxuuna ka tirsan yahay farcanka Daa'uud. Carshiga loo ballanqaaday waa carshiga Daa'uud, Baybalkuna si joogto ah ayuu carshigaas ula xiriiriyaa Yeruusaalem iyo dhulka.
Saddex qodob oo la xusuusto
Ciise dhulka ayuu ku talin doonaa. Carshigiisu waa carshiga Daa'uud. Yeruusaalem waxay noqon doontaa xarunta boqortooyada ee Boqortooyada Ilaah ee dib loo soo celiyey.
“Laakiin sida runta ah ee aan u noolahay, dhulka oo dhan waxaa ka buuxsami doona ammaanta Rabbiga.”
Tirintii 14:21 • King James Version
Ilaah mar hore ayuu samada ka taliyaa, laakiin ujeeddadiisa la muujiyey waa in ammaantiisu dhulka buuxiso. Soo noqoshada Ciise ayaa udub-dhexaad u ah ujeeddadaas.
Ciise wuxuu wacdiyey Boqortooyada
Intii dacwaddiisu socotay Ciise ma diidin inuu Boqor yahay. Markii Bilaatos wax ka weydiiyey boqornimadiisa, Ciise wuxuu ku jawaabay, “Adigu waxaad tidhi inaan Boqor ahay” (Yooxanaa 18:37). Qoraalkii korkiisa la saaray wuxuu ku tilmaamay “CIISE BOQORKA YUHUUDDA” (Matayos 27:37).
Wacdintiisa qudheedu marar badan waxay udub-dhexaad u ahayd Boqortooyada Ilaah:
“Dabadeed wuxuu dhex maray magaalo kasta iyo tuulo kasta, isagoo wacdiyaya oo muujinaya warka wanaagsan ee Boqortooyada Ilaah.”
Luukos 8:1 • King James Version
Sidaas darteed Injiilku wuxuu si dhow ula xiriiraa Boqortooyada imanaysa. Ciise wuxuu u soo noqonayaa inuu xukunka Ilaah si muuqata dhulka ugu soo celiyo oo uu u taliyo sidii Boqorkii la ballanqaaday.
Jadwalka Boqortooyada ee Baybalka
DAA'UUD IYO SULAYMAAN — Carshigu Yeruusaalem ayuu yaallay. Boqortooyada Israa'iil waxaa loogu yeedhay Boqortooyada Ilaah; Daa'uud iyo Sulaymaan waxay ku taliyeen carshiga Rabbiga.
AFGEMBIGII KA DIB — Boqor Daa'uud ka soo farcamay ma talin. Yexesqeel 21:27 wuxuu leeyahay carshiga la afgembiyey sidaas ayuu ahaan doonaa “ilaa uu yimaado kii xaqa u lahaa”.
MUSTAQBALKA — Ciise wuxuu ku fadhiisan doonaa carshiga Daa'uud. Luukos 1:32–33 wuxuu ballanqaadayaa in Ilaah Ciise siin doono carshiga Daa'uud, Boqortooyadiisuna aanay dhammaan doonin.
Boqortooyada iyo annaga
Boqortooyada dib loo soo celin doono kuma koobnaan doonto dalka Israa'iil. Baybalku Yeruusaalem wuxuu u soo bandhigayaa xarunteeda, laakiin xukunka Masiixu wuxuu ku fidi doonaa dhulka oo dhan. Sidaas darteed tukashada “Boqortooyadaadu ha timaado” dhammaanteen way ina khusaysaa.
Rajada Injiilku ma aha oo keliya inaan ogaano halka Boqorku ka talin doono. Waa inaan isaga naga aqbalo oo aan wadaagno barakooyinka Boqortooyadiisa. Ciise wuxuu soo dhaweynta kuwa aaminka ah ku sharxay erayadan:
“Kaalaya, kuwiinna Aabbahay barakeeyeyow, dhaxla Boqortooyada laydiin diyaariyey tan iyo aasaaskii dunida.”
Matayos 25:34 • King James Version
Ballanqaadkaasi wuxuu tukashada siinayaa macne qofeed. Marka aan baryeyno in Boqortooyada Ilaah timaado, waxaan sidoo kale baryeynaa maalinta Masiixu talin doono, doonista Ilaah dhulka oo dhan lagu samayn doono, ragga iyo dumarka aaminka ahina ay wadaagi doonaan barakooyinka Boqortooyadaas.
SOO KOOBID
Sida Baybalku isu waafaqayo
1. Boqortooyada Ilaah dhulka ayay ku saabsan tahay. Ciise wuxuu xertiisa baray inay baryaan in doonista Ilaah dhulka lagu sameeyo iyo in Boqortooyadiisu timaado.
2. Yeruusaalem meel gaar ah ayay ku leedahay ujeeddada Ilaah. Qorniinku Yeruusaalem wuxuu ku tilmaamaa magaalada Boqorka weyn, Siyoonna wuxuu ku xiriiriyaa taliyaha Ilaah doortay.
3. Boqortooyo Ilaah hore ayay u jirtay. Boqortooyada Israa'iil waxay ahayd Boqortooyada Ilaah, Daa'uud iyo Sulaymaanna waxay Yeruusaalem kaga taliyeen carshiga Rabbiga.
4. Boqortooyada waa la afgembiyey. Caasinimo joogto ah awgeed boqortooyadii Daa'uud waa laga qaaday, laakiin Ilaah wuxuu ballanqaaday in maalin carshiga la siin doono dhaxal-sugaha xaqa u leh.
5. Ciise waa dhaxal-sugahaas. Luukos 1 wuxuu ballanqaadayaa in Ilaah Ciise siin doono carshiga aabbihiis Daa'uud, Boqortooyadiisuna dhammaad ma yeelan doonto.
6. Masiixu wuxuu ka talin doonaa dhulka oo dhan. Yeruusaalem waxay noqon doontaa xarunta, laakiin ujeeddada Ilaah waa in ammaantiisa iyo xukunkiisu gaaraan quruumaha oo dhan.
7. Boqortooyadu waa rajo qofeed. Xerta aaminka ahi waxay maqli karaan Boqorka oo ugu yeedhaya inay dhaxlaan Boqortooyada loo diyaariyey.
Cutubyo la akhriyo
Bilowgii 22 • Galatiya 3
XAFID • MUUJINTII 11:15
“Malaa'igtii toddobaadna way afuuftay; codad waaweyn ayaa samada ka yeedhay, iyagoo leh, Boqortooyooyinka dunidu waxay noqdeen Boqortooyooyinka Rabbigeenna iyo Masiixiisa; isaguna weligiis iyo weligiis ayuu talin doonaa.”
Muujintii 11:15 • King James Version
Christadelphian Bible Mission
Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England