227. PETRO ANAMTANGAZA KRISTO ALIYEFUFUKA WAKATI WA PENTEKOSTE
"Watu wote wa Israeli wanapaswa kufahamu kwa hakika kwamba huyo Yesu mliyemsulubisha ninyi, ndiye huyo ambaye Mungu amemfanya kuwa Bwana na Kristo."
Ilikuwa wakati wa Pentekoste katika mwaka ambao Kristo alikufa ambapo ushuhuda wa kitume wa ukweli wa Mungu ulianza. Bwana alikuwa amewaagiza mitume wake kuanza mahubiri yao huko Yerusalemu (Matendo 1:8), na hotuba ya mtume Petro, katika matumizi yake ya maandiko ya manabii, iliweka mfano wa ushuhuda wa uaminifu baadaye. Luka anarekodi kifungu kifupi tu cha anwani ya Petro. Hotuba halisi yenyewe bila shaka ingechukua muda mrefu zaidi kutoa kuliko kusoma.
Katika somo hili tutaona jinsi mitume kumi na wawili walipokea nguvu ya Roho Mtakatifu kulingana na ahadi ya Kristo. Tutafundishwa pia hoja zenye nguvu za kimaandiko kutoka kwa ufafanuzi wa Petro wa rekodi ya Agano la Kale kama uthibitisho wa hitaji la Yesu kufa na kufufuliwa tena.
Matendo 2
PENTEKOSTE — SIKUKUU YA YAHWEH (mstari wa 1)
Kulingana na amri ya Bwana Yesu Kristo, mitume kumi na wawili walikuwa wakisubiri kwa hamu siku ya Pentekoste. Ilikuwa desturi ya kila Myahudi mwaminifu chini ya Sheria ya Musa, kuhesabu kwa uangalifu sana siku baada ya siku, kuanzia Sabato baada ya Pasaka hadi siku 50 (kutoka Pentekoste ya Kiyunani — hamsini) zilihesabiwa na sikukuu kuu ya Pentekoste ikafika (tazama Law. 23:15).
Siku hizo hamsini zilikuwa muhimu sana kwa Israeli. Wangekumbuka kile kilichotokea wakati wa siku hamsini kutoka Kutoka hadi walipofika Sinai ambapo walipokea Sheria na badala ya kikundi kisicho na nidhamu cha watumwa wa Kiebrania huko wakawa taifa — taifa maalum na Mungu kama Mfalme wao.
Sasa ilikuwa miaka 1500 baadaye wakati maelfu ya wengi wa mahujaji wa Kiyahudi walishinikiza kuingia Yerusalemu kutoka sehemu zote za ulimwengu uliojulikana wakati huo. Malazi yote yangejazwa na jiji lingejaa mahujaji na waabudu wenye msisimko. Huu ungekuwa wakati mzuri kwa mitume kuwaathiri watu katika kuhubiri Injili. Mitume walijiunga na kusanyiko la waumini na siku "ilipofika kikamilifu" wote walikuwepo, "Wote walikuwa na umoja mahali pamoja".
KUMWAGWA KWA ROHO MTAKATIFU (mistari 2-4).
Ghafla wale waliokuwa wakisubiri walishangazwa na kitu kisicho cha kawaida. "Sauti kutoka mbinguni kama upepo mkali unaovuma ambao uliijaza nyumba yote waliyokuwa wameketi” (mstari wa 2). Kigiriki kinasoma kihalisi "sauti kutoka mbinguni kama upepo mkali uliochukuliwa." Lakini hakukuwa na upepo, tu sauti ya upepo ambayo ilisikika kila mahali, lakini iliwekwa mahali pamoja.
Kisha wanafunzi walipokuwa wakingojea bila pumzi, waliona muonekano wa moto uliogawanyika katika ndimi kumi na mbili "na ukaketi juu ya kila mmoja wao" ukionyesha kwamba Mungu alikuwa amewapa kibali chake na alikuwa amewatenganisha kwa kazi kuu ambayo ilikuwa imeanza katika Kristo.
"Walianza kuzungumza na (wazushi wa Kigiriki - tofauti) lugha" (Kigiriki glossa — lugha cp. Marko 16:17). Walianza kuzungumza kwa lugha ambazo hawakuwahi kujifunza, na bila juhudi za ufahamu, walijikuta wakiweza kuzungumza na wageni kwa lugha zao za asili ukweli mkubwa wa maandiko.
MWITIKIO WA WATU (mistari 5-13).
Mahujaji walikuwa wametiririka kwenda Yerusalemu kutoka duniani kote. Walikuwa "watu wacha Mungu kutoka kila taifa" yaani, walikuwa Wayahudi wanaomcha Mungu kutoka nchi zinazowazunguka. Luka anataja nchi zote (mst. 9-11), mahujaji wanaotoka Kaskazini, Kusini, Mashariki na Magharibi mwa Yerusalemu. Ulikuwa umati uliochanganyika sana ambao walikuja Yerusalemu kwa nchi kavu na baharini.
Habari za mahubiri ya mitume hivi karibuni ziliwavutia waabudu wa hekalu asubuhi na mapema. Wanaume, wanawake na watoto walikuja wakikimbia kutoka kila mahali, ila tu baada ya kufika wakagundua maajabu makubwa — wanaume kumi na wawili wakifafanua Neno la Mungu kwa akili katika lugha tofauti.
Wasikilizaji "wote walishangaa na kushangaa" na kwa msisimko wakajadiliana wao kwa wao maana ya yote. Ilikuwa wazi kwamba mitume walikuwa Wagalilaya — lafudhi yao ilifunua hili — na hiyo ilikuwa maajabu mengine, kwani Galilaya ilikuwa eneo ambalo halikujulikana kwa elimu au barua. Lakini sio tu wazungumzaji hawa waliweza kuzungumza kwa lugha nyingi tofauti, ujumbe wao ulikuwa ukielezea kazi za ajabu za Mungu.
Mahujaji hawakujua nini cha kufanya kwa kile walichokiona na kusikia, walishangaa kabisa. Ukweli ulikuwa hakika — maana yake haikuwa na uhakika. Watu wengine walidhihaki na kusema, "Watu hawa wamejaa divai mpya" (mstari wa 13).
PETRO ANAMTANGAZA KRISTO ALIYEFUFUKA (mistari 14-36).
Petro alisimama kama mwakilishi wa mitume kumi na wawili kuzungumza na kusanyiko kubwa na kuwaomba wasikilize kwa makini, kwani kile atakachosema kingekuwa cha umuhimu mkubwa.
Shtaka la ulevi lilikuwa la uwongo wazi kwani ilikuwa saa tatu tu ya siku (saa 9 asubuhi), moja ya masaa matatu ya kila siku ya maombi (taz. 3:1), na isingekuwa rahisi kwa Wayahudi kuvuruga maombi yao mazito.
Kulikuwa na maelezo mengine ambayo wangeweza kufikiria vizuri. Nabii Yoeli alikuwa ametaja wakati ujao ambapo Yehova angemimina Roho wake juu ya wote wenye mwili na wengi katika Israeli wangetabiri na kuona maono (Yoeli 2:28-29). Yoeli alizungumza juu ya wakati wa mageuzi ya kitaifa. Mwitikio wa kweli utamwongoza mtu kwenye ukombozi: "Yeyote atakayeliitia jina la Bwana ataokolewa" (Yoeli 2:32).
Je, wadhihaki wangesema kwamba wale wanaotabiriwa na Roho Mtakatifu wa Mungu walikuwa wamelewa? Petro alikuwa akiwaonyesha kwamba:
- Walikuwa wakisikiliza maneno ya Mungu (Matendo 2:17-18)
- Hukumu ililifunika taifa (mst. 19-20).
- Kulikuwa na tumaini la ukombozi wa kibinafsi (mstari wa 21).
Kwa hivyo hadhira ya Petro ilikuwa imeshuhudia utimilifu wa ajabu lakini sio kabisa wa unabii wa Yoeli, kwani kuna sehemu za unabii huu ambazo bado hazijatimizwa wakati wa kuja kwa pili kwa Kristo. Lakini lilikuwa onyo kali kwa taifa la siku za Petro kwamba hukumu zilikuwa zinakuja. Na bado kama watu binafsi wale walioelewa wangeokolewa.
USHUHUDA WA MIUJIZA (mistari 22-23).
Wakati Petro alipomaliza kumfafanua Yoeli, wadhihaki walinyamazishwa. Kisha Petro alizungumza na wote kuhusu Yesu wa Nazareti ambaye alikuwa amesulubiwa miezi miwili iliyopita. Mungu alikuwa amemkubali Yesu katika:
- Miujiza - nguvu, matendo yenye nguvu.
- Maajabu - hisia zinazohisiwa na wale ambao waliona uponyaji huo
- Ishara zinazoonyesha mamlaka ya kimungu nyuma ya Yesu
USHUHUDA WA UFUFUO (mstari wa 24).
Mungu ambaye alikubali maisha ya Yesu Kristo pia alihitaji kifo chake (Isa. 53:10). Lakini ukweli kwamba Mungu alihitaji kifo cha Yesu haukuondoa hatia ya wauaji wake. Wayahudi walikuwa wameungana na Warumi kumuua Mwana wa Mungu.
Mungu aliitikia utii kamili wa Mwanawe kwa kumfufua kutoka kwa wafu. Kwa sababu ya haki yake, kaburi halikuweza kumshikilia. Hadithi za askari waliopewa rushwa kwa kudai kwamba wanafunzi walikuwa wameiba mwili wake hazikuwa za kweli kabisa.
USHUHUDA WA MAISHA MATAKATIFU (mistari 25-28).
Sababu ya Mungu kumfufua Yesu kutoka kwa kifo ni kwa sababu haikuwezekana angeweza kuishikilia. Petro ananukuu kutoka Zaburi kuonyesha kwamba Mungu hangeruhusu mwili wa Yesu, kuoza na kurudi mavumbini, lakini atamrudisha hai. Ujumbe wa Zaburi ulikuwa kuonyesha kwamba kifo hakitakuwa kikwazo cha kudumu kati ya Mungu na Mtakatifu wake. Kulikuwa na usumbufu tu (siku 3 kaburini) katika ushirika uliofurahiwa kati ya Baba na Mwana.
UZAO WA KWELI WA DAUDI (mistari 29-36).
Zaburi 16 ilionekana kumrejelea Daudi, kwamba angeishi kwa kupatana na Mungu na hataruhusiwa kubaki kaburini na kuoza. Lakini inazungumzia kweli juu ya Yesu. Kila mtu alijua kaburi la Daudi lilikuwa wapi na mifupa yake ingeweza kuzalishwa ili kuthibitisha kwamba hakuwa "amepaa kwenda mbinguni". Daudi alisema katika Zaburi 110:1, akizungumza juu ya Yesu, kwamba hatakuwa tu Masihi aliyefufuliwa lakini atapaa mbinguni hadi wakati uliowekwa wa kuja kwake mara ya pili.
Kisha Petro akamaliza matamshi yake (mstari wa 36) kuonyesha kwamba Israeli wote lazima wajue aliyesulubiwa alikuwa:
- Kristo au Mpakwa Mafuta wa Psa. 2:2-7 na 2 Sam. 7:12-16.
- Bwana, au Mtawala wa Zaburi 110:1.
- Yesu - mmoja wa Psa. 16:8-11 ambaye kuinuliwa kwake kwenye mkono wa kulia wa Mungu kulikuwa kumesababisha baraka zilizotolewa sasa kwa mwanadamu.
MWITIKIO WA UMMA (mstari wa 37).
Maneno ya Petro yalikuwa yamepenya mioyo yao yenye hatia. Watu "walichomwa mioyoni mwao", na wakauliza "tufanye nini?"
JIBU LA PETRO (mistari 38-40).
- Walipaswa kutubu-ili kubadilika na kubadilisha mawazo ambayo yalikuwa yamesababisha kumsulubisha Bwana wao. Hii ingewaandaa kwa tendo la kwanza la utii — ubatizo.
- Walipaswa kubatizwa — kuonyesha kwamba mwili (asili ya kibinadamu) haukuwa na faida yoyote na ulihitaji kuzikwa kwa mfano, ili uweze kuinuka kwa upya wa maisha (Rum. 6:3-6).
- Wangepokea zawadi ya Roho Mtakatifu na kushiriki katika faida ambazo zilitokana na utoaji wake. Hii ilikuwa ahadi iliyofungwa kwa kipindi hicho.
Kwa maneno mengine mengi, Petro aliwatia moyo wasikilizaji wake kujiokoa kutoka kwa kizazi hicho kisicho na ujanja (kilichopotoka). Kulikuwa na haja wakati huo, kama ilivyo sasa, ya wao kujitenga na kizazi ambacho kilikuwa kikielekea maafa. Hukumu hiyo ilikuja mwaka 70 B.K. Ulimwengu wa leo bado lazima ukabiliane na hukumu za Har-Magedoni.
KARNE YA KWANZA ECCLESIA (mistari 41-47).
Kwa mioyo ya hiari, ikihuzunishwa kwa kile kilichokuwa kimefanywa kwa Masihi wao, watu walizingatia sana himizo la mwisho la Petro. Matokeo yalikuwa bora. Takriban watu 3,000 walibatizwa kwa jina la Yesu Kristo. Kwa hivyo eklezia ya kwanza ilianzishwa na wakaimarishana na "wakaendelea kwa uthabiti katika mafundisho ya mitume, ushirika, kuumega mkate na sala" (mstari wa 42). Matokeo ya mwisho ya hotuba ya Petro ya Pentekoste ilikuwa ecclesia inayopanuka haraka, "Bwana aliongeza kwa ecclesia kila siku kama vile inavyopaswa kuokolewa" (mstari wa 47).
MASOMO KWA AJILI YETU:
Maagizo ya Petro kwa wasikilizaji wake bado yanatumika leo. Tutapokea wokovu ikiwa tu tutafuata maagizo tuliyopewa na Mungu. Petro kwa kweli anatuambia, kwa:
- "Tubu" - yaani, kubadilisha mawazo, au kusikitika kwa makosa ya zamani, lakini pia inahusisha mabadiliko ya hatua kwa yale yatakayompendeza Mungu. Mtazamo huu unapohusishwa na uelewa wa Ukweli utasababisha kuwa:
- "Kubatizwa"- yaani, onyesho la hadharani la hamu yetu ya kupokea msamaha wa dhambi. Tunaamini hii itatolewa kwa utambulisho wetu, katika mazishi ya mfano, na kifo cha Kristo. Kisha tutainuka kutoka kwenye maji ya ubatizo kwenda kwenye maisha mapya, tukiacha njia ya zamani ya maisha nyuma. Kisha tutakuwa na ushirika wa wengine ambao:
- "Endelea"-kwa uthabiti katika mafundisho ya mitume, ushirika, katika kuumega mkate na katika maombi. Eklezia ya siku za Petro na ya siku zetu zina shauku moja, ambayo ni kumsifu Mungu kwa furaha na haki ya moyo, akitoa utumishi wa moyo wote kwa Mungu na Kristo.
MAKTABA YA MAREJELEO:
"Story of the Bible" (H. P. Mansfield) — Vol. 13, pp. 11-22
MASWALI YA AYA:
- Mitume walipokeaje nguvu ya Roho Mtakatifu?
- Petro alithibitishaje ufufuo wa Kristo kutoka Zaburi 16?
- Wasikilizaji wa Petro siku ya Pentekoste waliitikiaje maneno yake, na aliwaagiza wafanye nini?
MASWALI YA INSHA:
- Eleza kumwagwa kwa Roho Mtakatifu siku ya Pentekoste. Eleza jinsi Petro siku ya Pentekoste, alivyothibitisha kifo, mazishi, ufufuo na kurudi kwa Yesu Kristo kutoka katika Maandiko ya Agano la Kale.