SOMO 014
JAMAA YA ISRAELI KATIKA MISRI
“Mungu alinipeleka mbele yenu ... kuhifadhi maisha yenu kwa wokovu mkuu.” — Mwanzo 45:5, 7
SHABAHA Kuonyesha jinsi Mungu alivyotumia Yusufu kuokoa familia ya Yakobo, kuleta upatanisho kati ya ndugu, na kuendelea kutimiza ahadi zake.
MUHTASARI Njaa ilimlazimisha Yakobo kumruhusu Benyamini aende Misri. Yusufu aliwapima ndugu zake kwa kuweka kikombe chake katika gunia la Benyamini. Yuda alipojitolea kubaki mtumwa badala ya Benyamini, Yusufu akaona mabadiliko makubwa katika ndugu zake na akajitambulisha. Akawasamehe na kueleza kwamba Mungu alikuwa ametumia matukio hayo kuhifadhi maisha. Yakobo na familia yake wakahamia Misri, wakaishi Gosheni. Baadaye Yakobo na Yusufu walikufa wakiwa bado wanaamini ahadi ya Mungu kuhusu nchi ya Kanaani.
SAFARI YA PILI PAMOJA NA BENYAMINI: MWANZO 43
Njaa ilipoendelea, chakula walicholeta Misri kikaisha. Yuda alimwahidi Yakobo kwamba atawajibika kwa usalama wa Benyamini, na mwishowe Yakobo akakubali aende pamoja nao. Walirudi Misri na zawadi pamoja na fedha zaidi. Yusufu alipomwona Benyamini aliwaandalia chakula nyumbani kwake. Ndugu wakaketishwa kwa mpangilio wa umri, jambo lililowashangaza, na sehemu ya Benyamini ilikuwa mara tano ya sehemu za wengine.
KIKOMBE KATIKA GUNIA LA BENYAMINI: MWANZO 44
Yusufu akaagiza magunia yao yajazwe nafaka, fedha zirudishwe, na kikombe chake cha fedha kiwekwe katika gunia la Benyamini. Walipoondoka, msimamizi aliwafuata na kikombe kikapatikana kwa Benyamini. Ndugu wote wakarudi mjini. Yuda akatoa ombi refu na la kugusa moyo, akieleza huzuni ambayo kumpoteza Benyamini ingemletea baba yao. Akajitolea yeye mwenyewe kubaki mtumwa badala ya Benyamini. Hii ilikuwa tofauti kubwa na miaka ya nyuma walipomuuza Yusufu.
YUSUFU ANAJITAMBULISHA: MWANZO 45:1–15
Yusufu hakuweza kujizuia tena. Akawaamuru Wamisri watoke chumbani, akalia kwa sauti na kusema, “Mimi ni Yusufu; baba yangu angali hai?” Ndugu zake wakaogopa. Yusufu hakutafuta kisasi. Akasema wasihuzunike kwa sababu ya kumuuza, “maana Mungu alinipeleka mbele yenu, kuhifadhi maisha.” Hakusema kwamba tendo lao baya lilikuwa jema; badala yake aliona kwamba Mungu alikuwa na uwezo wa kuleta wokovu licha ya ubaya wao.
YAKOBO ANAKUJA MISRI: MWANZO 45:16–46:34
Farao akaruhusu familia ile ihamie Misri. Yusufu akawapa magari na chakula kwa safari. Walipomwambia Yakobo kwamba Yusufu bado yu hai na anatawala Misri, mwanzoni moyo wake ukazimia kwa kutokuamini; alipoona magari akahuishwa. Akiwa njiani alisimama Beer-sheba na kumtolea Mungu dhabihu. Mungu akamwambia asiogope kushuka Misri, kwa sababu huko angemfanya kuwa taifa kubwa na baadaye angemrudisha.
GOSHENI: MWANZO 46:28–47:12
Yusufu alikutana na baba yake Gosheni na wakakumbatiana kwa furaha. Baadhi ya ndugu zake wakaeleza kwa Farao kwamba wao ni wachungaji, na Farao akawaruhusu waishi katika nchi ya Gosheni, eneo lililofaa kwa mifugo. Maandiko hayahitaji kuongeza maelezo ya kijiografia yasiyotajwa ili kupata fundisho. Jambo kuu ni kwamba Mungu aliwapatia mahali pa kuishi na chakula wakati wa njaa.
KIFO CHA YAKOBO: MWANZO 47:28–50:14
Yakobo aliishi Misri miaka kumi na saba na akafa akiwa na miaka 147. Kabla ya kufa alimtaka Yusufu aahidi asimzike Misri, bali katika kaburi la mababa zake huko Kanaani. Baada ya kuwabariki wanawe, Yakobo akafa. Yusufu akatimiza ombi lake na mwili wa Yakobo ukapelekwa Kanaani na kuzikwa katika pango la Makpela, alilonunua Abrahamu.
KIFO CHA YUSUFU: MWANZO 50:15–26
Baada ya Yakobo kufa, ndugu zake waliogopa kwamba Yusufu angewalipiza kisasi. Yusufu akawafariji: “Ninyi mlinikusudia mabaya; bali Mungu aliyakusudia kuwa mema, ili itokee kama ilivyo leo, kuokoa watu wengi hai” (Mwanzo 50:20). Yusufu aliishi mpaka miaka 110. Kabla ya kufa alisema kwamba Mungu bila shaka angewajia na kuwatoa Misri kwenda nchi aliyowaapia Ibrahimu, Isaka na Yakobo. Akaomba mifupa yake ibebwe wakati huo. Waebrania 11:22 hutaja jambo hili kama tendo la imani.
FUNDISHO KWETU
Msamaha wa Yusufu haukufuta ukweli kwamba ndugu zake walikuwa wamefanya dhambi. Aliweza kusamehe kwa sababu alimwona Mungu akifanya kazi juu ya matendo ya wanadamu. Pia alikufa bila kupokea utimilifu wa ahadi ya nchi, lakini aliamini kwamba Mungu angeitimiza. Imani ya kweli inaweza kuangalia zaidi ya maisha ya sasa hadi ufufuo na Ufalme wa Mungu.
MAELEZO YA NYONGEZA
Kuna mlinganisho wa kuvutia kati ya Yusufu ambaye hakutambuliwa na ndugu zake mwanzoni na kazi ya Kristo kwa Israeli. Hata hivyo, ni busara kutenganisha mlinganisho wa kufundishia na unabii wa moja kwa moja. Tunapaswa kujenga mafundisho makuu juu ya vifungu vinavyoyasema wazi, kama Warumi 11 kuhusu kusudi la Mungu kwa Israeli.
MASWALI
Majibu mafupi
1. Ni nani aliyemwahidi Yakobo kumrudisha Benyamini salama?
2. Ndugu walishangazwa na jambo gani walipoketishwa mezani?
3. Benyamini alipata sehemu ya chakula mara ngapi kuliko wengine?
4. Kikombe cha Yusufu kilipatikana katika gunia la nani?
5. Yuda alijitolea kufanya nini badala ya Benyamini?
6. Yusufu alisema nini alipowajulisha ndugu zake yeye ni nani?
7. Yusufu alielezaje kusudi la Mungu katika yale yaliyompata?
8. Yakobo alisimama wapi kumwabudu Mungu akiwa njiani kwenda Misri?
9. Familia ya Yakobo iliishi sehemu gani ya Misri?
10. Yakobo alikuwa na miaka mingapi alipokufa?
Majibu ya kina
11. Eleza jinsi tabia ya Yuda ilivyobadilika tangu kuuza Yusufu hadi tukio la Benyamini.
12. Eleza tofauti kati ya kusema Mungu alitumia ubaya wa ndugu na kusema ubaya wao ulikuwa mzuri.
13. Kwa nini Yakobo alitaka kuzikwa Kanaani?
Majibu ya nyongeza
14. Ni maagizo gani Yusufu alitoa kuhusu mifupa yake, na Waebrania 11:22 inaliona jambo hilo vipi?
15. Msamaha wa Yusufu unatufundisha nini kuhusu imani na upatanisho?