Machi 27
Injili zinatupa picha ya Bwana wetu Yesu kila mara akiwa safarini, akisafiri kati ya vituo viwili vikuu vya utume wake - Yerusalemu kusini, na Galilaya kaskazini. Pia, tunafahamu kuwa angalau mara moja alienda zaidi kaskazini, hadi Tiro na Sidoni, na Kaisaria Filipi. Lakini, safari zake nyingi zilikuwa kati ya Yerusalemu na Galilaya. Nyuma ya safari hizi za kimwili katika jiografia kuna kusudi kuu la huduma yake yote - kutoa maisha yake ili kuwakomboa wenye dhambi dhidi ya athari mbaya zilizotokana na dhambi zao - kifo cha milele, na kufukuzwa kutoka katika ushirika na Bwana Mungu wao. Na katika maisha yake yote ya ufahamu wa dhamiri yake alitambua kwamba maisha yake yangekuwa ya safari - si ya kijiografia, bali safari ya kusudi maishani, kuelekea vitisho vya Kalvari, na utukufu wa asubuhi ya ufufuo. Na Bwana wetu alijua kila safari ya kijiografia aliyoifanya hadi Yerusalemu ingemsogeza zaidi katika wakati mbaya atakapofanya safari hiyo kwa mara ya mwisho, kujisalimisha mikononi mwa watu waovu ambao wangeondoa maisha yake kwa njia yenye uchungu na ya kudhalilisha. Na ni injili ya Luka inayotuletea ukweli wa safari hii ya mwisho. 9:51-13:22 (:33)-17:11-18:31-19:28,41. Kifungu hicho cha kwanza kinaturudisha kwenye maneno ya kinabii kuhusu Bwana wetu yaliyoandikwa na Isaya - sura ya 50 - moja ya nyimbo 4 za Isaya. Hapa tunapata msingi wa uthabiti wa Bwana wetu katika kukabiliana na jaribu lililomngojea - ushirika wake wa karibu wa kila siku na Baba yake ambaye alimfundisha kupitia maisha yake ya maombi ya kawaida na kutafakari. Bwana wetu Yesu alipokuwa akisoma Maandiko (Agano la Kale), angefunuliwa kwake kwamba vifungu fulani - kama hiki - vilikuwa vinamhusu. Alijua mapema jinsi maisha yake yalivyopangwa; hatima yake kama mtumishi wa Bwana ambaye angelazimika kutoa uhai wake ili dhambi na kifo viweze kushindwa. Tunajua kuna nyakati ambapo Bwana wetu alifanya safari maalum kukutana na watu maalum. Mfano dhahiri zaidi wa hili ni mwanamke wa Samaria. Mwanamke wa Siro-Foinike anaweza kuwa mfano mwingine. Na ninataka kukudokezea kuhusu ziara ya Bwana huko Yeriko katika usomaji wa leo na siku nyingine. Injili ya Luka inazingatia makundi yasiyojiweza katika jamii ya Kiyahudi; anazungumzia wanawake zaidi kuliko waandishi wengine wote wa injili; pia anarejelea watoza ushuru na wenye dhambi mara nyingi zaidi kuliko watu wengine, na mara nyingi jambo hili limefanyika kwa njia ileile (5:30; 15:1). Watoza ushuru ni kundi la watu waliochukiwa na Wayahudi, kwa sababu ya uhusiano wao na mamlaka ya Kirumi iliyokuwa ikitawala. Njia ya Kirumi ya kukusanya kodi kutoka kwa Wayahudi ilikuwa kwa kuuza haki ya kukusanya kodi mbalimbali ndani ya eneo fulani la kijiografia kwa 'watoza ushuru', ambao kisha wangewatoza watu wa kawaida pesa na kuongeza faida kubwa kwao wenyewe. Ilikuwa kichocheo cha kuonyesha mabaya zaidi katika asili ya mwanadamu. Na katika Luka 19 tuna mtu anayeitwa Zakayo, ambaye hakuwa tu mtoza ushuru, lakini mbaya zaidi, alikuwa mtoza ushuru mkuu - mtu ambaye alikuwa na watoza ushuru wengine chini yake. Bila shaka tunatakiwa kuhitimisha kwamba alikuwa tajiri KWA SABABU ya taaluma yake aliyoichukia. Kwa nini ninapendekeza kwamba Yesu aende Yeriko kumtafuta mtu huyu? – kwa sababu ya sura ya 18, na mfano. Wanaume 2 walioelezwa katika mfano wamezidisha katika matendo yao kiasi kwamba mfano huo unaweza kuwa ulitegemea watu 2 halisi ambao Bwana alikuwa amewaona katika hatua fulani katika moja ya ziara zake hekaluni huko Yerusalemu. Ninaamini Bwana alienda kumtafuta Zakayo. Maelezo ya hadithi ni ya kupendeza. Tunaweza kufikiria kwa urahisi umati huko Yeriko ukifanya kila linalowezekana kumzuia Zakayo kumkaribia Yesu, wakitumia faida moja waliyokuwa nayo kuliko yeye – urefu! Kwa hiyo, inabidi atumie ubunifu na werevu – anapanda juu ya mti. Na Yesu anatembea chini yake. Mti huo ulikuwa mkuyu – au kwa usahihi zaidi mtini wa Misri. Yesu anaangalia juu, na anaona kipande cha matunda kikiwa tayari kwa kuchumwa – mtu aliye tayari kuacha maisha yake ya unyonyaji. Mtoza ushuru katika maombi yake alikuwa ameomba rehema – na sasa Yesu atamthibitishia mtu huyu kwamba anaweza kurekebishwa. Anajialika nyumbani kwa Zakayo – “lazima” aje – kama vile Yesu “lazima” apite Samaria katika Yohana 4, ingawa haikuwa lazima kijiografia kwake kupita njia hiyo maalum. Lugha ya tukio hilo inaendelea kugonga kwa nguvu – wokovu umefika nyumbani. Kilichofika nyumbani ni Bwana Yesu – mfano halisi wa “wokovu wa Mungu” ambao Luka tayari ameonyesha kuwa ni ‘motifu’ ya kumbukumbu yake ya injili (2:30; 3:6). Hadithi haisemi kuhusu mtu ambaye, kwa ghafla aliamua kupanda mti na ambaye aliongoka mara moja. Ni rahisi zaidi kuiona kama simulizi ya mtu ambaye tayari alikuwa amehitimisha kwamba njia yake ya maisha ya zamani haikuwa endelevu, na alikuwa akitafuta njia ya kuanza maisha mapya. Alikuwa kondoo aliyepotea, na mchungaji mwema akaenda kumtafuta. Baada ya kukamilisha Katika utume wake maalum, Bwana ataendelea na safari yake kuelekea Yerusalemu (mstari wa 28), bila shaka akitiwa moyo na mafanikio ya hadithi ya Zakayo. Lakini pia, atakuwa na moyo mzito akijua kwamba utume wake wa upendo na neema ungekataliwa vibaya na kikatili na viongozi wa Kiyahudi. Bwana wetu angehisi huzuni hii kwa niaba yake mwenyewe, pamoja na hofu halisi ya unyanyasaji ambao angeupata hivi karibuni. Lakini pia, angehisi huzuni hiyo kwa niaba ya kondoo wasio na mchungaji ambao sasa walikuwa wakifurahi kwa sababu walidhani kwamba matarajio ya ukombozi wao kutoka Roma yalikuwa karibu, lakini ambao ndani ya siku chache tu wangekuwa wakitafuta damu ya mfalme wao. Tunahitaji kumwona Bwana wetu kama mchanganyiko uleule wa hisia zinazokinzana kama sisi wenyewe - wenye uwezo wa furaha kubwa na huzuni kubwa. Na anapokaribia Yerusalemu kwa mara ya mwisho katika safari hii ya kusudi ambayo Luka amekuwa akituandalia tunamwona akitoa machozi - akiwa amejawa na huzuni kwa kile ambacho jiji litapata kwa sababu ya kumkataa kwao (mstari wa 41-). Na miaka 40 tu baadaye jiji hilo liliteseka sana mikononi mwa Warumi ambao waliharibu jiji hilo na kuharibu mfumo wao wa ibada uliojengwa Hekaluni. Mamia na maelfu waliangamia, na idadi kubwa waliuzwa utumwani kote katika ulimwengu wa Mediterania. Lakini, hata hadi mwisho, licha ya Bwana kujua kile kilichomngojea katika mfumo wa kukamatwa isivyo haki, majaribu kinyume cha sheria na kuuawa kikatili kwa kusulubiwa, Bwana bado alikuwa akiwafikia watu, kama mistari ya mwisho ya sura hii inavyotuonyesha. Kivuli cha msalaba kilikuwa mbele ya Bwana wetu katika maisha yake yote ya ufahamu, na hatupaswi kamwe kupuuza maumivu ambayo Bwana wetu alivumilia. Mateso na maumivu yake yalikuwa halisi sana, na ushindi wake juu ya mateso hayo haukuwahi kuepukika. Lakini, tunaweza kutiwa moyo na kile kilichomtegemeza Bwana wetu kupitia uzoefu huu wote mbaya - ilikuwa "kwa ajili ya furaha iliyowekwa mbele yake" (Waebrania 12:1-2) - furaha ya kukaa mbele ya Baba yake, furaha ya ushindi dhidi ya dhambi na kifo, furaha ya kushiriki ushindi huo na ndugu na dada zake. Na tunathibitisha kwamba tunataka kushiriki katika hilo, tukionyesha shukrani zetu binafsi na za pamoja kwamba Bwana wetu alifunga safari hiyo kwenda Yerusalemu ili tuweze kuwa na matarajio hayo mazuri yaliyoelezwa hapo awali katika Luka na Bwana wetu - 12:32.