265. MUNGU ANATOA MKOMBOZI WA ISRAELI
"Kuchagua kuteseka pamoja na watu wa Mungu"
Yakobo alifurahi wakati alipokutana tena na Yusufu. Upendo wake wa mwanawe mpendwa ulijaribiwa wakati matumaini yote ya kumpata Yosefu yalionekana kupotea, lakini sasa mwisho wa maisha yake, moyo wa Yakobo walifurahi kwa mkono wa elekezi na kubariki maisha yao. Farao alikuwa radhi kwa ombi Yusufu akakubali wamiliki ardhi ya Gosheni. Familia ya Yakobo ilifanikiwa na kukua. Katika maeneo mengine ya Misri, njaa iliwazimisha watu kuuza ardhi yao na maisha yao katika utumwa chini ya Farao (Mwanzo 47:14-22).
Matukio yaligeuka kwa njia kubwa na kusikitisha watu wa Yakobo, lakini mgogoro ulitokea nje ya Israeli ili iokolowe.
Lengo la somo hili ni kuonyesha jinsi Mungu alimwinua Musa ili aokoe Israeli, watu wake wateule, na kuwaongoza nje ya Misri.
Kutoka 1 na 2: VIFO VYA YAKOBO NA YOSEFU.
Ingawa Yakobo alikufa katika Misri, yeye alikuwa na uhakika kwamba Mungu "atamwinua tena" (Mwanzo 46:4). Hii inapatikana kwa kutimiza ahadi ya awali katika ukombozi wa uzao wake, taifa la Israeli, katika Misri. Lakini utimilifu wake wa kweli kwa Yakobo utokea wakati yeye watafufuliwa kutoka kwa wafu, matumaini ambayo yeye pamoja na ile ya baba walikuwa nayo (Matendo 02:26;.. 20:34-38 linganisha Lk). Kuonyesha ukweli wa tumaini hili, Yakobo aliomba azikwe huko Hebroni na Ibrahimu na Isaka na wake zao (Mwanzo 47:29-31; 49:29-31).
Baadaye, Yusufu akafa pia, lakini si kabla ya kuhakikishia watu wake kwamba Mungu wa baba zao angewa tembelea na kuwaokoa kutoka Misri na kuwaleta katika nchi ya ahadi (50:24; linganisha 15:13 -. 16).
Yeye pia aliwacha maelekezo maalum kuhusu kuzikwa kwake. Hawakuwa wamzikea Misri, lakini wabebe mabaki yake kutoka Misri na kumzika katika nchi ya ahadi (tazama Kut 13:19;.. Josh 24:32). Yosefu kwa njia hii alionyeshai imani yake katika ahadi za Mungu. Pointi hizi mbili pekee katika maisha yake, ni maalum kutajwa katika kitabu cha Waebrania 11:22
Israeli aliitwa kubeba jeneza la Yusufu katika miaka 40 ya kuzunguka jangwani. Hii ingeonyesha imani yake katika imani na ahadi ya ufufuo wa wafu. Kizazi kile kiliangamia jagwani isipokuwa kwa Yoshua na Kalebu. Lakini Yusufu ataishi tena, pamoja na wale ambao maisha yao yataonyesha imani yake (Ebr. 11:39-40
ISRAELI UTUMWANI (Kutoka 1)
Unabii wa Yusufu wa ukombozi ulitulia kwa zaidi ya miaka 150. Katika wakati huu watu wake walipoteza maono na matumaini katika ahadi ya Bwana, ingawa walizidi kuongezeka na kufanikiwa (mstari 7).
Lakini basi "akatokea mfalme mpya wa Misri, ambaye hakumjua Yusufu" (v.8). Wafalme walio tawala Misri, katika siku za Yusufu walikuwa Wahiksosi au " Wafalme Wachungaji ". Walikuwa wa asili ya Kisemiti na wenye mtizamo wa kirafiki kwa Waisraeli. Wamisri walipopindua nasaba hii ya wafalme, Waisraeli hawakuwa na ulinzi na wakaanza kuteswa.
Wamisri waliogopa nguvu za nambari ya Waisraeli na kuamua kuwaweka kwa kazi ngumu na utumwa (vv. 9-11). Wakati hii alishindwa kuzuia idadi yao kuongezeka "waliwafanya kuwatumikia kwa nguvu zaidi." Kisha wakawateuwa wake wa Kiyahudi kuua kila mtoto wa kiume wakati wa kuzaliwa (vv. 12-16).
KUZALIWA NA MAISHA YA AWALI YA MUSA (Kutoka 2:1-10).
Katika matukio haya ya kutisha, Musa alizaliwa. Alikuwa mtoto wa tatu wa Amramu na Yokebedi wa kabila ya Lawi. Haruni na Miriam walikuwa ndugu na dada yake wakubwa. Musa alikuwa mwakilishi wa ukoo wa kizazi cha nne wa wana Israeli katika Misri ambaye Mungu alizungumza na Ibrahim (Kutoka 6:16-18; Mwa 15:16).
Wazazi wake waligundua kwamba alikuwa " mtoto maalum" (Ebr. 11:23), kwa maana alikuwa "mzuri sana" Matendo 07:20).
Kwa imani (Ebr. 11:23), Amramu na Yokebedi walimjificha Musa kwa miezi mitatu ambapo Musa aliwekwa katika safina karibu na mahali pa kuoga pa binti Farao. Miriam angeweza kumsaidia pale tu angengunduliwa. Hawakumuacha mtoto kwa kukata tamaa, lakini walikuwa wanaonyesha imani kubwa na ujasiri. Kitendo hichi cha wazazi wa Musa ni muhimu kutajwa. katika Ebr. 11:23.
Katika kukabiliana na imani yao Mungu aliingilia na kuonyesha mapenzi yake. Musa aliokolewa na kwa maoni ya Miriam, binti wa Farao alimteua Yokebedi kama muuguzi kwa mtoto wake. Katika kufanya hivyo, Musa alikuwa amebarikiwa na malezi ya upendo kutoka kwa mama yake na kwa maelekezo ya Bwana katika mikono ya mwanamke mwenye imani.
MUSA ANAFANYA UAMUZI (Ebr. 11:24-26).
Kama mwana wa binti Farao, Musa alipewa elimu na mafunzo bora akiwa Misri. Kulingana na recodi ya Josephus kwamba yeye alifanikiwa kama kiongozi wa jeshi la Misri. Musa alijiandaa kwa ajili ya maisha ya anasa tofauti, na nguvu, labda hata kuwa Farao. Lakini alijua kutoka mafundisho ya mama yake kwamba utii wake wa kiroho upo na Waisraeli. Kama wakati ulivyopita, haja ya kufanya uchaguzi ilimpata. Masuala yaliyomkabili yalikuwa utukufu na utajiri, au mateso na machungu pamoja na watu wa Mungu. Kwa imani kubwa ndani ya Mungu alichagua kuteseka pamoja na watu wake. Alijua kwamba "raha ya dhambi" katika mahakama ya Misri ilikuwa kwa msimu tu, lakini malipo ya Mungu wa baba yake ilikuwa urithi wa milele katika nchi ya ahadi (Mwanzo 13:15;. 11:24 Ebr - 26).
Katika kufanya hivi Musa aliweka mfano mzuri wote. Uamuzi huu uko mbele yetu leo. Aidha tuamue kufuata mambo ya dunia au Kristo.Itakuwa lazima kufanya uamuzi huu. Kama sisi tuna busara,kama Musa, tutajua yote ya dunia ni ya kuisha na tuchague kutembea katika Kristo tukielekea "urithi, usio na uharibifu, au hitilafu, nawa kudumu milele." (1 Pet 1:04.) .
MUSA ANAWATEMBELEA WATU WAKE (Kutoka 2:11-22).
Musa alihisi kwamba ukombozi wake wa ajabu, elimu na msimamo alikuwa unamtayarisha kwa ajili ya kazi kubwa. Stefano anatuambia kwamba ilikuwa wazi kwake kwamba Mungu angewaokoa wana wa Israeli kwa mkono wake (Mdo 7:25). Israeli, hata hivyo, alikuwa imechafuliwa na ibada ya sanamu ya Misri (Yos 24:14;. Zab 106:7), walikuwa wamepoteza imani katika ahadi na hawakujiandaa kwa ajili ya ukombozi kupitia mkono wa Musa (Mdo. 7:25).
Wakati Musa alipoona MMisri akimchapa Mwisraeli, alienda na kumwokoa kwa kulipiza kisasi, lakini akawa anakabiliwa na kifo cha Misri (Kutoka 2:11-14)! Musa alijaribu kuficha hili lakini alishtuka kugundua kwamba ilikuwa inajulikana. Kwa Kuogopa hasira ya Farao, Musa alikimbilia Midiani katika Peninsula ya Sinai (vv. 16-22). Wamidiani walikuwa wazao wa Ibrahimu na Ketura (Mwanzo 25:2).
Huko, Musa alikutana na binti saba wa Reueli (pia iitwayo Yethro), kuhani wa Midiani, ambaye alimpa ukarimu na mmoja wa binti zake aowe. Miaka yake 40 ya kwanza aliishi katika mahakama ya Misri. miaka 40 iliyofuatia alikuwa mchungaji katika kanda kali ya Mlima Sinai. Kwa kuongoza kondoo alikuwa anajifunza jinsi ya kuongoza watu. Alijifunza kumtegemea Mungu, na kuwa na subira. Wakati Musa alionekana Israeli kwa mara ya pili, miaka 40 baadaye, alikubali Mungu kumweleke. Hasira na shauku, ya Binadamu Musa hakuwa nayo.
Katika Waebrania 11:27 tunaambiwa kwamba Musa kwa imani "alihama nchi ya Misri bila kuogopa hasira ya mfalme.Hii ni kumbukumbu ya kuasi kwake na kurudi kuwakomboa wana wa Israeli kutoka kwa Farao. Neno "kuondoka kabisa ". Neno lile linaelezea madai ya nguvu ambayo Musa alitoa mbele ya Farao alipokua akitaka kila Mwisraeli na makundi yao ya kondoo na ng'ombe waruhusiwe kuondoka.
TABIA YA MUSA.
Musa alikuwa kati ya watu mashuhuri waliowahi kuishi (Kumb 34:10). Yeye anaitwa: -
1. Mtumishi wa Mungu (Zab. 105:26); linganisha na Kristo (Isa 53:11).
2. Mteule wa Mungu (Zab. 106:23); linganisha na Kristo (Isa 42:1).
3. Mtu wa Mungu (Zab. 90); linganisha na Kristo (Zab. 80:17).
4. Mchungaji wa Mungu (Zab. 77:20; 78:52); linganisha na Kristo (Ebr. 13:20).
5. Mtume wa Mungu (Kum. 34:10); linganisha na Kristo (Kumb 18:18).
6. Mpatanishi wa Mungu (Kutoka 24:2), linganisha na Kristo (1 Tim 2:05.).
7. Mkombozi wa Mungu (Kutoka 3:10); linganisha na Kristo (Gal. 4:05;. 3:17 Yohana).
8. Mtoa sheria na mtawala wa Mungu (Kum 33:4, 5); linganisha na Kristo (Yoh. 5:22; 1:49).
Ni vizuri kuweka akilini kwamba ingawa Musa alikuwa kubwa, alikuwa mtumishi (Kutoka 14:31), ambapo Yesu alikuwa Mwana juu ya nyumba ya Mungu (Ebr. 3:5-6), na kwa hiyo alikuwa mkuu zaidi.
MUSA KAMA MFANO WA KRISTO.
Maisha ya Musa ilikuwa mfano wa maisha ya Bwana Yesu (Kumb 18:15-19, cf. Matendo 3:22-26). Kama vile Farao aliwaua watoto wa kiume wakiyahudi watoto wakati wa kuzaliwa wa Musa (Kutoka 1:22), kamavile Herode alifanya wakati Yesu alizaliwa (Mathayo 2:16).
Kama vile Musa alitoroka na kukimbia, hivyo, Yesu, alipozaliwa, mama yake, alimchukua mpaka Misri (Mathayo 2:13-15). Musa aliwaongoza watu wake kutoka Misri (Kutoka 13 na 14). Hivyo, katika hali ya kiroho, Yesu anafanya hivyo (Ebr. 3). Watu wa Musa, walibatizwa katika Bahari ya Shamu (1 Kor 10:02.). Wale wanaongozwa Yesu lazima pia wabatizwe (Marko 16:16). Israeli chini ya Musa ilikuwa iwe "ufalme wa makuhani" (Kutoka 19). Chini ya Kristo, Israeli ilikuwa iwe "ukuhani wa kifalme" (1 Pet 2:09.). Chini ya Mungu, Musa alikuwa mkuu wa sheria wa Israeli (Kutoka 20). Kristo alikuwa mkuu wa sheria wa Mungu mkubwa kuliko Musa (Mathayo 5:21-28).
:Katika matukio ya maisha ya Musa tunaona muhtasari wa malengo ya Kristo. Hivyo: -
1. Musa alionekana Israeli mara mbili kama mkombozi; Bwana Yesu atafanya vilevile.
2. Mara ya kwanza Musa ilikataliwa na Israeli; na kwa namna hiyo hiyo Yesu mara ya kwanza alikataliwa.
3. Musa akakimbia hadi nchi ya mbali, Bwana alipaa mbinguni.
4. Musa akarudi kukabiliana na Misri na kuwakomboa watu wake, hivyo atafanya Bwana.
Lakini Musa kama aina, hawezi songwa kwa karibu sana. Jumla muhtasari wa kawaida uko pale - si maelezo. Kinyume na Yesu, wakati Musa kwanza alikuja kwa watu wake, elimu yake ya kiroho haikuwa imekamilika. Musa akakimbia, baada kuonekana kushindwa, lakini Yesu akapaa mbinguni katika ushindi (Matendo 01:09;. Efe 1:20, 21). Musa hakushugulika sana na kurudi, lakini Yesu anakaa upande wa kulia wa Mungu "ambapo anangoja mpaka adui zake wafanywe kama kibao chake cha kukanyangia miguu " (Ebr. 10:12, 13). Ni muhimu kutambua tofauti baina ya aina na hali halisi. Aina unaweza kutufundisha mengi, lakini lazima tuangalie kitu halisi kwa picha kamili.
MAFUNZO KWETU :
- maelekezo ya mzazi mwenye busara na mwaminifu alishinda hekima ya Wamisri wakati Musa alifanya uchaguzi wake kumtumikia Mungu na kusaidia watu wake.
- Kwa imani Musa aliweza kuona kwamba zawadi ya dunia hii ni bure, lakini ujira wa Mungu ni wa milele, na hivyo kupendelewa. (2 Kor 4:18.). Kama matumaini ya ahadi ilikuwa kubwa zaidi kuliko matarajio ya chama tawala kama Farao, ni hakika zaidi kuliko chochote tunachoweza jitahidi kupata leo.
- Ukimya na kutafakari ni muhimu kwa ajili ya uelewa wa uwiano wa njia za Mungu. Katika maeneo ya ndani ya Sinai, wakati kuwatunza kondoo, Musa aliingiwa na sifa ya huruma na uvumilivu, hivyo muhimu katika wale wanaitwa kuongoza.
MAKTABA YA KUREJELEA:
" Elpis Israel " (J. Thomas)-za 286-287
" The Ways of Providence " (R. Roberts)-Sura ya 9
" The Visible Hand of God " (R. Roberts)-Sura ya 9
" Moses My Servant " (H. Tennant)-Sura ya 1
" Letter to the Hebrews " (J. Carter)-za 151-156
MASWALI YA AYA:
- Nini ilikuwa pale kuhusu vifo vya Yakobo na Yusufu ambayo ilifundisha Waisraeli kuhusu tumaini la ahadi zilizofanywa kwa baba?
- Kwa nini Musa kukimbia kutoka Misri?
- Masomo gani Musa alijifunza katika miaka yake arobaini kama mchungaji katika Midiani.
- Ya Mose yanasemwa: "Aliona ni afadhali kuteseka pamoja na watu wa Mungu kuliko kufurahia raha ya dhambi kwa muda" (Ebr. 11:25). Kwa njia gani hii hutumika kwa sisi leo?
MASWALI YA INSHA:
1. Andika insha kuhusu utumwa wa Israeli katika Misri na utoaji wa Mungu wa mkombozi, Musa.
2. Jinsi gani Musa alitayarishwa kwa ajili ya kazi yake ya ukombozi? Mafunzo gani tunajifunza kutoka hali zake za mapema?
3. Kwa njia gani kazi ya Musa ilitambili ile ya Bwana Yesu?