Ẹ̀KỌ́ BÍBÉLÌ LẸ́TÀ ÀWỌN CHRISTADELPHIAN
Ẹ̀KỌ́ 3
Bíbélì: Olùdarí Wa
KÍKA • SÁÀMÙ 119:1–40
Ìwé kan tí ó ṣe ìbéèrè ńlá kan
Bíbélì kì í fi ara rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí àkójọpọ̀ ìrònú ènìyàn lasan. Ó sọ pé òun ni Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, nítorí náà ó ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú àṣẹ Ẹlẹ́dàá.
Ohun tí Bíbélì sọ nípa ara rẹ̀
Bíbélì sọ pé, “Gbogbo Ìwé Mímọ́ ni Ọlọ́run mí sí” (2 Tímótì 3:16). Ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “ìmísí” ń fúnni ní ìmọ̀ràn pé Ọlọ́run mí sí i. Bíbélì fi àwọn òǹkọ̀wé rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí àwọn ọkùnrin tí Ọlọ́run darí láti kọ ìhìn Rẹ̀ sílẹ̀. Léraléra ni àwọn wòlíì Májẹ̀mú Láéláé máa ń bẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ wọn pẹ̀lú gbolohun bí, “Báyìí ni OLUWA wí.”
Bí Bíbélì bá jẹ́ ìwé ènìyàn nìkan, a lè ka ìhìn rẹ̀ sí ìrònú kan lára ọ̀pọ̀. Ṣùgbọ́n bí ó bá jẹ́ ìhìn Ọlọ́run sí àwọn ọkùnrin àti obìnrin ní tòótọ́, nígbà náà kíka rẹ̀, lílóye rẹ̀ àti fífi ìhìn rẹ̀ sílò di ohun pàtàkì gan-an.
Báwo ni a ṣe mọ̀ pé Bíbélì jẹ́ òtítọ́?
Ẹ̀kọ́ yìí yóò padà sí ìbéèrè yìí léraléra. Ní ẹ̀kọ́ yìí a bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn irú ẹ̀rí díẹ̀ tí àwọn Christadelphian gbà pé ó ń ṣe àtìlẹ́yìn fún ìsọ Bíbélì pé òun ni Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run.
1. Ìbí Jesu
Mátíù 2 sọ nípa àwọn amòye tí wọ́n béèrè lọ́wọ́ Herodu pé, “Níbo ni ẹni tí a bí gẹ́gẹ́ bí Ọba àwọn Júù wà?” Herodu béèrè lọ́wọ́ àwọn olórí alufaa níbi tí olùṣàkóso tí a ṣèlérí náà yóò ti bí, wọ́n sì dáhùn pé, “Ní Betlehemu ti Juda.” Wọ́n lè dáhùn bẹ́ẹ̀ nítorí pé wòlíì Májẹ̀mú Láéláé, Míkà, ti dárúkọ Betlehemu ní ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún ṣáájú (Míkà 5:2; Mátíù 2:2, 5–6).
2. Ikú Jesu
Sáàmù 22 ní àwọn àlàyé tí Májẹ̀mú Tuntun so mọ́ ikú Jesu. Ẹsẹ 16 sọ pé, “wọ́n gún ọwọ́ mi àti ẹsẹ̀ mi”, ẹsẹ 18 sì sọ pé, “Wọ́n pín aṣọ mi láàárín ara wọn, wọ́n sì dìbò fún aṣọ mi.” Jòhánù 19:23–24 sọ bí àwọn ọmọ-ogun ṣe pín aṣọ Jesu, tí wọ́n sì dìbò fún ẹ̀wù rẹ̀ tí kò ní rírán.
Ìdí tí èyí fi yàtọ̀: A kọ Sáàmù 22 pípẹ́ ṣáájú ìgbà Jesu. Àwọn Christadelphian rí ìbámu pẹkipẹki láàárín Sáàmù náà àti ìtàn Ìhìn Rere gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí àsọtẹ́lẹ̀ tó lágbára.
3. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá tí a sọ tẹ́lẹ̀
Aísáyà 13:19–20 sọ tẹ́lẹ̀ nípa ìparun Bábílónì. Nígbà tí Aísáyà kọ, Bábílónì jẹ́ ìlú olókìkí àti alágbára. Ní àwọn ọ̀rúndún tó tẹ̀lé ó ṣubú sí ìparun. Àwọn Christadelphian rí èyí àti ọ̀pọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ mìíràn tí ó ṣẹ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí pé Bíbélì ń sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ìmọ̀ tó kọjá ìfojúsùn ènìyàn lasan.
Archaeology àti Bíbélì
Archaeology ti jẹ́rìí sí àyíká ìtàn ọ̀pọ̀ ènìyàn àti ibi tí a dárúkọ nínú Bíbélì. Àwọn ibi àtijọ́ tó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Ai, Ashkelon, Bethel, Beth-shemesh, Gibeah, Hazor, Jericho, Lachish, Megiddo, Samaria àti Shechem, lára ọ̀pọ̀ mìíràn, ni àwọn archaeologist mọ̀. Àwọn àwókù àwọn ìlú àtijọ́ ràn wá lọ́wọ́ láti rí i pé Bíbélì ń ṣàpèjúwe àwọn ibi gidi nínú ayé àtijọ́.
A ti pa ọ̀rọ̀ náà mọ́
Lára Dead Sea Scrolls tí a rí láti ọdún 1947 lọ ni ẹ̀dà ìwé Aísáyà kan tó ti pẹ́ gan-an. Ó jẹ́ nǹkan bí ẹgbẹ̀rún ọdún méjì, síbẹ̀ ọ̀rọ̀ rẹ̀ jọra gan-an pẹ̀lú ọ̀rọ̀ Hébérù tí a fi ń túmọ̀ Májẹ̀mú Láéláé wa lónìí. Èyí fún wa ní ẹ̀rí pàtàkì pé a ti pa ọ̀rọ̀ Bíbélì mọ́ pẹ̀lú ìṣọ́ra jálẹ̀ àwọn ọ̀rúndún.
Ìhìn tí a rù kọjá àwọn ọ̀rúndún: Àwọn ìwé afọwọ́kọ àtijọ́ jẹ́ kí àwọn olùkà lónìí lè fi àwọn ẹ̀dà Ìwé Mímọ́ atijọ́ wé ọ̀rọ̀ tí a ní báyìí. Ìhìn gbogbogbò kò sọnù, a kò sì rọ́pò rẹ̀.
Jesu gba àkọsílẹ̀ Májẹ̀mú Láéláé
Àwọn Ìhìn Rere fi hàn pé Jesu tọ́ka sí àwọn ènìyàn àti ìṣẹ̀lẹ̀ Májẹ̀mú Láéláé gẹ́gẹ́ bí apá kan ti àkọsílẹ̀ Ìwé Mímọ́. Nítorí náà, àwọn Christadelphian ka ojú tí Jesu fi wo Májẹ̀mú Láéláé sí ohun pàtàkì gan-an.
| Adamu àti Efa | Mátíù 19:4–5 |
|---|---|
| Noah àti Ìkún Omi | Lúùkù 17:26–27 |
| Loti àti aya rẹ̀ | Lúùkù 17:29–32 |
| Abrahamu, Isaaki àti Jakọbu | Mátíù 8:11 |
| Dafidi àti Solomoni | Mátíù 12:3, 42 |
| Jónà àti ẹja ńlá | Mátíù 12:40 |
Májẹ̀mú Tuntun tún kọ pé Ọlọ́run jí Jesu dìde kúrò nínú òkú lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́ta. Fún àwọn Christadelphian, àjíǹde náà wà ní àárín àṣẹ Jesu àti ìrètí Kristẹni.
Bíbélì ti dojú kọ ọ̀pọ̀ ìpenija
Ọ̀pọ̀ alárìíwísí ti gbìmọ̀ láti sọ Bíbélì di asán. Àwọn Christadelphian gbà pé, láìka ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún ti àríwísí àti ìwádìí sí, àwọn ìsọ pàtàkì àti ìhìn rẹ̀ kò tíì jẹ́ kí a ṣẹ́gun. Ìdí kan nìyí tí a fi ń gba àwọn akẹ́kọ̀ọ́ níyànjú láti ṣàyẹ̀wò Bíbélì dáadáa fúnra wọn dípò kí wọ́n kan gba ohun tí àwọn ènìyàn mìíràn sọ nípa rẹ̀.
ṢÉ O MỌ̀?
A kọ Bíbélì kọjá ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún.
Àwọn òǹkọ̀wé rẹ̀ ní àwọn olùṣọ́-agutan, ọba, apẹja, dókítà àti aláṣọ-agọ.
Ó ní ìwé 66: 39 nínú Májẹ̀mú Láéláé àti 27 nínú Májẹ̀mú Tuntun.
Ọ̀pọ̀ ìwé rẹ̀ darapọ̀ láti sọ ìtàn kan ṣoṣo tó ń tẹ̀síwájú nípa ète Ọlọ́run fún àwọn ọkùnrin àti obìnrin.
Ó fẹ́rẹ̀ jẹ́ pé gbogbo àwọn òǹkọ̀wé ènìyàn rẹ̀ jẹ́ Júù.
Apá ńlá Bíbélì ń kọ ìbáṣepọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn Júù.
Ìtọ́sọ́nà kúkúrú sí Bíbélì
Bíbélì jẹ́ ìkàwé àwọn ìwé, kì í ṣe ìwé kan tó ń lọ láìdáwọ̀dúró. Àtòjọ yìí fi hàn ní ọ̀nà gbogbogbò ohun tí a rí nínú àwọn apá pàtàkì rẹ̀.
MÁJẸ̀MÚ LÁÉLÁÉ
| Jẹ́nẹ́sísì | Ìbẹ̀rẹ̀ ayé àti ìbáṣepọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn ọkùnrin àti obìnrin àkọ́kọ́, tó yọrí sí ìdílé Abrahamu. |
|---|---|
| Eksodu–Deuteronomi | Bí Ọlọ́run ṣe mú Ísírẹ́lì jáde kúrò ní Íjíbítì, fún wọn ní òfin Rẹ̀, tí Ó sì pèsè wọn láti wọ ilẹ̀ Kenaani. |
| Jóṣúà–Esther | Ìtàn tó tẹ̀síwájú ti àwọn Júù ní ilẹ̀ náà àti ní àkókò ìgbèkùn àti ìpadà. |
| Jobu–Orin Solomoni | Àwọn ìwé ewi, ìjọsìn, ọgbọ́n àti ìrònú lórí ìgbésí ayé pẹ̀lú Ọlọ́run. |
| Aísáyà–Malaki | Àwọn wòlíì: ìpè sí ìgbọràn, ìkìlọ̀, ìlérí àti àsọtẹ́lẹ̀ nípa Ísírẹ́lì, àwọn orílẹ̀-èdè àti ète Ọlọ́run ọjọ́ iwájú. |
MÁJẸ̀MÚ TUNTUN
| Mátíù–Jòhánù | Ìtàn mẹ́rin nípa ìgbésí ayé, ẹ̀kọ́, ikú àti àjíǹde Jesu Kristi. |
|---|---|
| Ìṣe àwọn Aposteli | Ìdàgbàsókè àwọn ecclesia ọ̀rúndún àkọ́kọ́ àti ìwàásù Ìhìn Rere lẹ́yìn àjíǹde Jesu. |
| Róòmù–Jude | Àwọn lẹ́tà tí àwọn aposteli àti àwọn òǹkọ̀wé míì tí Ọlọ́run mí sí kọ láti kọ́, fún ní ìgboyà àti tún àwọn onígbàgbọ́ àkọ́kọ́ ṣe. |
| Ìfihàn | Ìwé àsọtẹ́lẹ̀ tí a fún nípasẹ̀ Jesu Kristi nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ń yọrí sí ìmúṣẹ ète Ọlọ́run. |
Àtòjọ pípé àwọn ìwé Bíbélì sábà máa ń wà ní àwọn ojú-ìwé ìbẹ̀rẹ̀ Bíbélì rẹ.
Ṣé àwọn ìfihàn Ọlọ́run mìíràn tí a kọ sílẹ̀ wà?
Ọ̀pọ̀ ẹ̀sìn ní àwọn ìwé tí wọ́n ka sí mímọ́. Fún àpẹẹrẹ, àwọn Mùsùlùmí ní Qur’an, Church of Jesus Christ of Latter-day Saints sì ń lo Book of Mormon. Díẹ̀ lára àwọn ìwé ẹ̀sìn ní ìrònú tí ó tún wà nínú Bíbélì, díẹ̀ sì ní ìmọ̀ràn ìwà rere tó ní ọgbọ́n. Síbẹ̀, wọ́n tún ní àwọn ẹ̀kọ́ tí ó yàtọ̀ sí Bíbélì.
Àwọn Christadelphian gbà pé Ọlọ́run kì í fúnni ní ìfihàn tí ó tako ara rẹ̀. Nítorí náà, ẹ̀kọ́ yìí ń tẹ̀síwájú lórí ìdánilójú pé Bíbélì nìkan ni Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run tí a mí sí, àti pé a yẹ kí a dán àwọn ìwé tó wá lẹ́yìn wò nípa Bíbélì, kì í ṣe kí a fi wọn sí ẹgbẹ̀ Bíbélì gẹ́gẹ́ bí orísun àṣẹ Ọlọ́run mìíràn.
Bíbélì—olùdarí wa fún ìgbésí ayé
Bíbélì ń ṣe ju sísọ fún wa nípa ohun tó ti kọjá lọ. Ó ṣàlàyé ìṣòro ẹ̀ṣẹ̀ ènìyàn, ó sọ ète Ọlọ́run nípasẹ̀ Ọmọ Rẹ̀, Jesu Kristi, ó sì fi ìrètí ìyè àìnípẹ̀kun hàn. Ó tún fún wa ní àpẹẹrẹ àwọn ọkùnrin àti obìnrin olóòtítọ́, ó kọ àwọn ìkùnà sílẹ̀ kí a lè kọ́ lára wọn, ó sì kọ́ wa àwọn ìlànà fún ìgbésí ayé ojoojúmọ́.
Ní ìparí
Ọ̀rọ̀ alààyè: Ó jẹ́ ohun ìyanu pé Ọlọ́run ti fún àwọn ọkùnrin àti obìnrin ní ìwé tí wọ́n fi lè mọ̀ Ọ́, lóye ète Rẹ̀ àti kọ́ bí Ó ṣe fẹ́ kí wọ́n gbé. Bíbélì kò yẹ kí ó wà ní títìpa lórí àga ìwé; ó jẹ́ olùdarí tí a yẹ kí a máa ka pẹ̀lú ìṣọ́ra, nígbà gbogbo àti pẹ̀lú àdúrà.
Bíbélì sọ fún wa ìdí tí Ọlọ́run fi dá ayé, bí Ó ṣe ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ènìyàn jálẹ̀ ìtàn, àti ibi tí ète Rẹ̀ ń lọ. Ó ń tọ́ka sí ìmúṣẹ Ìhìn Rere àti sí àkókò tí ète Ọlọ́run yóò kún gbogbo ayé. Nítorí náà, àwọn Christadelphian ka kíka Bíbélì lójoojúmọ́ sí apá pàtàkì ìjẹ́ ọmọ-ẹ̀yìn.
ÀKÓTÁN — Ohun tí ẹ̀kọ́ yìí ti fi hàn
1. Bíbélì jẹ́ aláìlẹ́gbẹ́. Ó sọ pé òun ni Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run sí àwọn ọkùnrin àti obìnrin.
2. Ó ń fúnni ní ìrètí. Ìhìn rẹ̀ dojú kọ ète Ọlọ́run láti fúnni ní ìyè nípasẹ̀ Jesu Kristi.
3. Jesu gba Ìwé Mímọ́. Àwọn Ìhìn Rere fi hàn pé ó ka àkọsílẹ̀ Májẹ̀mú Láéláé sí ohun tó ní àṣẹ.
4. Ẹ̀rí wà láti ṣàyẹ̀wò. Àsọtẹ́lẹ̀, ìtàn, archaeology àti àwọn ìwé afọwọ́kọ àtijọ́ ń fúnni ní ìdí láti ṣàyẹ̀wò àwọn ìsọ Bíbélì dáadáa.
5. Ó sọ ìtàn kan ṣoṣo tó ń tẹ̀síwájú. Láti ìṣẹ̀dá lọ, Bíbélì ń ṣàpèjúwe ìbáṣepọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn ọkùnrin àti obìnrin àti ète Rẹ̀ fún ayé.
6. Ó jẹ́ olùdarí fún ìgbésí ayé. Bíbélì kò kàn pè wá láti lóye ìhìn rẹ̀, ó tún pè wá láti fi í sílò lójoojúmọ́.
Àwọn ẹsẹ láti ka: Sáàmù 1 • Sáàmù 22 • 2 Tímótì 3
KỌ́ SÍ ỌKÀN • 2 TÍMÓTÌ 3:16–17
“Gbogbo Ìwé Mímọ́ ni Ọlọ́run mí sí, ó sì wúlò fún ẹ̀kọ́, fún ìbáwí, fún àtúnṣe, fún ìkọ́ni nínú òdodo; kí ènìyàn Ọlọ́run lè pé, kí a sì pèsè rẹ̀ dáadáa fún gbogbo iṣẹ́ rere.”
2 Tímótì 3:16–17 • Ìtumọ̀ olóòtítọ́ láti ọ̀rọ̀ KJV
Christadelphian Bible Mission
Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England
CHRISTADELPHIAN BIBLE MISSION • Ẹ̀KỌ́ 3