286. MACHAFUKO KATIKA ISRAELI
" kila mtu alifanya alichokiona kizuri mbele ya macho yakeâ
Yoshua aliyekuwa mwaminifu aliweza kuunda kizazi cha viongozi wacha Mungu ambao, hata baada ya kifo chake kama kiongozi wa taifa, waliweza kudumisha hali ya kiroho ya watu (Yos. 24:31; . Jud 02:07 ) . Kizazi hiki kilibarikiwa kwani kilishuhudia maajabu na ishara kubwa za Mungu ambazo alikuwa ameonyesha wana wa Israeli kuanzia msafara wao kutoka Misri na kuingia katika Nchi ya Ahadi. Lakini kizazi kilichofuata kilikuwa tofauti : " hakikumjua Mungu, wala kutambua kazi ambazo alikuwa amewafanyia wana wa Israeli " (Amo.2:10) Bila shaka wazazi wao waaminifu walikuwa wametangaza matendo yake ya ajabu kama walivyoamriwa. (Kum . 31:13; 32:7 ; Zab. 78:4 ), lakini watoto wao walijiingiza kwenye anasa za nchi yao mpya , na miji yake , nyumba na mashamba ambayo hayakuwa yao (Kum. 06:10 - ! 11). wao "walimsahau Bwana" na kukataa kuweka matumaini yao kwake.
Lengo la somo hili ni kuonyesha kushindwa kwa wanadamu kufuata njia za Mungu na huruma na uaminifu wa Mungu kwa wale wanaomkimbilia.
Waamuzi 2
SABABU YA WAISRAELI KUSHINDWA.
Katika Zab. 106:34-36 kuna muhtasari wa matukio yaliyosababisha kushindwa wa kizazi hiki kipya wakati waliingia katika nchi : "Wao hawakuwaangamiza watu wa mataifa kama walivyoamriwa na Bwana, Lakini walijichanganya na mataifa haya, na kujifunza tabia zao. Waliabudu sanamu zao, ambazo zilikuwa mtego kwao "
Jambo moja lilifuatia lingine na haya yote yanaonyeshwa katika sura ya kwanza ya kitabu cha Waamuzi.
1.Hawakuwa angamiza mataifa ya Kanaani - Waamuzi 1.
2. Kutokana na haya, walianza kuhusishwa na watu waovu - tazama Amu. 2:1-4 ambapo malaika alikuja kutoka Gilgali ( hii inaonyesha kizazi cha hapo awali cha uharibifu wa njia ya mwili , Josh 5:8-9) akielekea Bokimu na kushutumu Israel kwa kushirikiana na wenyeji wa nchi .
3. Hatua ya mwisho ilitokea kama kawaida wakati walianza kuabudu miungu ya marafiki zao wa mataifa - tazama Amu. 2:11-13 .
Kila hatua ilikuwa ya kuvunja amri za Mungu kwa njia ya Musa na Yoshua kuhusu mataifa ya Kanaani. "Na wakati Bwana Mungu,atawaokoa;...nyinyi hamtafanya agano lolote nao , wala kuwahurumia, Wala kufunga nao ndoa ... kwani watawageuza na muache kunifuata, na muanze kutumikia miungu mingine "(Kum. 7:2-4 ; pia Kut. 34:11-17 ; . . Kum 6:14; . Hes. 33:55 ; . Josh 23:6-13 ). Maneno haya ya Musa yalikuwa ya kinabii. Kizazi baada ya Yoshua kilifurahia starehe na nguvu na katika kujiamini kwao walishindwa kuwafukuza Wakanaani , lakini waliwaweka chini ya kodi (Amo 1:28). Watoto wao walifunga ndoa na mabinti za Wakanaani ( 3:06 ), na wakageuka na kuanza kutumikia sanamu ( 2:10-12).
MUUNDO WA MZUNGUKO WA NYAKATI ZA MAJAJI .
Sura ya pili ya kitabu Waamuzi inatoa muundo wa kitabu .
⢠Mistari 10-13 inaonyesha dhambi za Israeli.
⢠Mistari 14-15 inaonyesha mateso yao kwa ajili ya dhambi .
⢠Mistari 16-18 inaonyesha kwamba kwa kumtafuta Mungu watapata wokovu kwa njia ya ukombozi kupita Muamuzi aliyeteuliwa na Mungu.
Somo hili lina maadili makubwa kwani - dhambi huleta mateso, lakini kumtafuta Mungu huleta wokovu. Lakini mstari wa 19 unaonyesha tabia asili ya binadamu. Wakati hakimu aliondoka, watu waliacha njia za Mungu na kutenda dhambi. Basi, mateso na mizunguko ilianza kujirudia yenyewe.
Kuna matukio sita ya kishujaa katika kitabu cha Waamuzi inayoonyesha mfano huo wa DHAMBI, mateso na mwishowe kumtafuta Mungu na kutafuta WOKOVU.
1. Wakati huo Kushan -rishathaimu mfalme wa Mesopotamia aliwanyanyasa waIsraeli , Mungu alimtuma Othniel kuwaokoa ( 3:7-11) .
2. Wakati Egloni wa Moabu alipowanyanyasa WaIsraeli , Mungu alimtuma Ehud kuwaokoa ( 3:12-30 ).
3. Wakati Yabini na Sisera walipowanyanyasa waIsraeli , Mungu alimtuma Debora na Baraka kuwaokoa ( sura ya 4 na 5).
4. Wakati Wamidiani waliwanyanyasa waIsraeli , Mungu alimtuma Gideoni kuwaokoa (sura ya 6-8 ).
5. Wakati wana wa Amoni waliwanyanyasa waIsraeli , Mungu alimtuma Yeftha kuwaokoa ( sura ya 10 hadi 12).
6. Wakati Wafilisti waliwanyanyasa waIsraeli , Mungu alimtuma Samsoni kuwaokoa (sura 13-16 ).
Katika mwisho wa somo kuna chati inayoonyesha muundo huu na mzunguko kwa undani zaidi.
MACHAFUKO âISRAELI BILA MFLAME
Katika sura ya mwisho ya kitabu cha Waamuzi kuna mambo mawili yaliyorekodi kuhusu tabia mbaya za waIsraeli. Hadithi hizi za kutisha zimewekwa kwenye kitabu, sio kwa sababu matukio haya yalitokea mwishoni mwa kipindi cha Waamuzi , lakini kwa sababu tabia hizi zinawakilisha matukio mengine yaliyotokea nyakati hizo. Matukio haya yanaunganishwa na matukio mengine manne na maneno haya : "Katika siku hizo hapakuwa na mfalme katika Israeli", na pia kwa maneno haya: " lakini kila mtu alifanya yale yaliyokuwa yanapendeza machoni mwake " ( 17:06 , 18 : 1; 19:01 ; 21:25).
Kwa hiyo taifa lilikosa mwelekeo na uongozi wa mfalme. Ingawa hema liliwekwa Shilo ( 18:31 ; . Linganisha 19:18 ; 20:18 ), na makuhani wangeweza kutambua mapenzi ya Mungu kwa Israeli , kwa ujumla watu walilipuuza yake kwa hivyo hawakuwa na uratibu na mamlaka ya Mungu. Hawakuona Mungu kama mfalme wao ( linganisha 1 Sam. 8:6-7) , lakini walimkataa, na ikawa kila mtu achague njia yake mwenyewe.
Uhuru huu wa kibinafsi ulisababisha kupotoka kwa taifa. Wakati hakimu mwaminifu angeweza kuwaongoza makabila kadhaa kwa ushindi mkubwa , lakini wengine hawakuyumbishwa (linganisha 5:14-17) . Wakati Gideoni aliwashinda adui , miji mingine ya Israel ilikataa kumsikiliza ( 8:5-6 ). Yuda ilikuwa imechanguliwa awali kuanzisha ushindi juu ya Wakanaani, lakini miaka walimsaliti Samsoni ( 1:02 ; 15:11).
NGUVU ZA MUNGU ZAFANYWA KUWA KAMILI WAKATI WA UDHAIFU.
Imani inaonyeshwa kwetu katika kitabu hiki kama njia ya ukombozi. "Hakuna mfalme anayeokolewa na wingi wa jeshi , au mtu hodari kuokolewa kwa nguvu zake" (Zab. 33:16). Katika kitabu cha Waamuzi, Mungu alitumia njia za kipekee kuwafunza somo la imani na utegemezi. Ukombozi wa Israeli ulipatikana kwa: -
⢠Mtu wa mkono wa kushoto na kisu (3:15-16).
⢠Ng'ombe mchokoo (3:31).
⢠Mwanamke na kigingi cha hema (4:21-22).
⢠Mwanamke mmoja (05:07).
⢠Wanaume 300 wenye mitungi na taa (7:06, 16).
⢠Mwanamke na jiwe (9:53).
⢠Aliyetupwa na jamii (11:2-3).
⢠Taya ya punda (15:16).
Katika matukio haya yote, tunafunzwa kutotegemea nguvu zetu na kujifunza somo lililofunzwa na Paulo kwamba : "Neema yangu inawatosha nyinyi: kwani nguvu zangu zimefanywa kuwa kamili wakati wa udhaifu" (2 Kor. 12:09.).
IKLEZIA LEO ANASUBIRI MFALME WAKE.
Kipindi cha Waamuzi kilishuhudiwa kipindi cha kati ya kazi ya Yoshua, ambaye ilitoa fursa kwa kila mtu kupata urithi wake, na kipindi cha kuanzisha ufalme chini ya Daudi na Sulemani. Ilikuwa ni muda mrefu (miaka 450) wa vipindi vya mafanikio na kushindwa , ushindi na majanga.
Mfano huu wa maisha ya Kanisa katika nyakati zetu. Kama Yoshua alivyowatayarisha wakuu ambao kwa busara yao waliwaongoza watu wa Israeli baada ya kifo chake (Yos. 24:31) , hivyo Bwana Yesu alifanya vivyo hivyo wakati aliwateuwa Mitume na wakuu kumfuata (Efe. 4:11-12). Lakini tangu siku yao historia ya ukweli imefananishwa na ile ya wakati wa Waamuzi - wakati Israeli hakukuwa na mfalme kila mtu alifanya kile achoona kuwa haki mbele ya macho yake." Sisi tumekosa mamlaka ya kiMungu ambayo yametambuliwa na kuheshimiwa na wote. Kwa sababu hiyo, kutokana na vifo vya Mitume, ushindi na dhiki zimefuatana moja baada ya nyingine: Ukweli umefufuliwa na kufukiwa kwa nyakati tofauti. Haya ndio matokeo ya binadamu kushindwa kufuata njia za Mungu. Hata hivyo sasa tuna nafasi ya kujiandaa kwa ajili ya ujio wa mwana wa Daudi atakaye anzisha ufalme na kutawala Yerusalemu (linganisha 2 Sam. 5:12. ). Na hata katika nyakati hizi za mwisho hatari tunaweza kulinda urithi wetu kwa kuweka imani yetu katika Bwana, Mungu ili tuone nguvu zake katika njia zetu za ukombozi.
DEBORAH - MWANAMKE MWENYE IMANI (WAAMUZI 4 , 5 ).
Mmoja kati ya majaji alikuwa mwanamke , nabii , iitwaye Debora . Israeli kwa mara nyingine walikuwa mashakani kwa sababu ya dhambi zao. Mungu alikuwa amewaaacha kwa mikono ya Yabini, mfalme wa Kanaani. Kamanda wake mkuu, Sisera, alionyesha jeshi lake kubwa ( ikiwa ni pamoja na watu 900 na magari ya chuma ) mbele ya macho ya waIsraeli walijaa woga.
Baada ya miaka 20 ya ukandamizaji , waIsraeli walimlilia Mungu wao ( 4:03 ). Ambaye akawajibu kupitia sauti ya Debora. Alimwita Baraka wa Kadesh- Naftali kukusanyika na watu 10,000 juu ya Mlima Tabori Kwa mtizamo wa Kibinadamu hii ilikuwa hatua ya kujiangamiza kwani mlima huu ulisimama wima na kwa bonde la Esdraloni kulikuwa na magari ya kivita ya Sisera. Maisha ya watu hawa 10,000 yalitegemea imani yao , ambayo iliongezwa nguvu kwamba Debora, nabii wa Mungu , alikuwa miongoni mwao.
Wakati ambao uliteuliwa na Mungu Debora alitoa amri ya shambulio. Wanaume 10,000 wakimfuata Baraka walishuka mlima wa chini mita 300 kupambana na magari na majeshi ya mataifa yaliyokusanyika ( 4:14). Lakini Mungu alikuwa upande wao. Mbingu zikafunguka na maji yakamwagika kwa wingi , sehemu yote ikafurika maji na kufunikwa na giza kubwa, mto Kishoni ukavunja kingo zake. Sisera na majeshi yake wakazombwa na maji ( 5:19-23) .
Sisera aliyeshindwa alitoroka kwa miguu lakini kwa ujinga wake alikubali ukarimu wa mwanamke mwingine wa imani aitwaye, Yaeli. Ingawa alikuwa mwanachama wa familia iliokosa uaminifu ya Heberi ( 4:11-12) , Yaeli alikuwa mwiIsraeli wakweli moyoni . Wakati mkuu huyu alikuwa amelala juu ya sakafu ya hema lake , Yaeli aliweka uoga na hisia za kike kado na akachukua nyundo kwa mkono mmoja na kigingi cha hema kwa mkono mwingine, akitumia kigingi cha hema alimpiga mkuu yule kichwani hadi kikatokezea upande wa pili kwenye udongo na kumuua ( 5:24-27 ). Hivyo, " Bwana alikuwa amemuuza Sisera katika mkono wa mwanamke ", kama vile Debora alivyokuwa ametabiri hapo awali ( 4:09 ).
Hivyo Mungu , siku moja , aliwaokoa Waisrael kutoka miaka 20 ya ukandamizaji wa kujitakia , hasa kupitia imani ya wanawake wawili. Debora baadaye alisababisha Israeli kufurahi katika maneno ya wimbo wa ushindi:
"Nitamwimbia Bwana; Nitamhimidi Bwana, Mungu wa Israeli" (5:03).
MAFUNZO KWETU:
Haja kubwa ya kizazi kipya ni kusikiza ushauri wa busara na mawaidha ya kiMungu ya wazazi na wakuu. Wakati watoto wanaposwa kujitenga na mambo ya ulimwengu, basi Ukweli unakuwa upo hatarini kwani kizazi hiki kipya kitafanya kile kitakachoonekana haki mbele ya macho yao."
Kitabu cha Waamuzi kinafunza kwamba dhambi ina madhara machungu, yanayoleta utumwa wa dhambi usioepukika na mwishowe kifo. Lakini kitabu hiki pia kinatufunza kuhusu huruma ya Mungu. Dhambi huleta mateso, lakini kumtafuta Mungu huleta wokovu.
Mungu hahitaji nguvu zetu za kibinadamu ili kutimiza lengo lake; ila anatumia mambo na watu ambao duniani yanaonekana kuwa dhaifu.
MAKTABA YA KUREJELEA
"The Story of the Bible" (H. P. Mansfield)âTol. 2, Nam. 12
"The Ways of Providence" (R. Roberts) â Sura 13
"The Judges" (C.S.S.S. Study Notes)
MASWALI YA AYA:
1. "Katika siku ambazo hakukuwa na mfalme katika Israeli; kila mtu alifanya alichokiona kuwa sawa machoni mwake." Ni muda gani katika historia ya Israeli unaonyeshwa na kipindi hiki? Nini lilikuwa tatizo la watu na jinsi gani walifikia tatizo hili?
2. Kwa jinsi gani kitabu cha Waamuzi kinaonyesha kanuni za kwamba nguvu za Mungu zilifanywa kuwa kamili katika wakati wa udhaifu?
3. Ni masomo gani tunayojifunza kutoka na ushindi wa Debora na Baraka?
4. Ni mfano gani wa matukio tunayopata katika kitabu cha Waamuzi?
MASWALI YA INSHA
- Kwa Muhtasari elezea mzunguko wa matukio katika kitabu cha Waamuzi. Ni somo gani tunajifunza kutokana na hili?