KWAS DIN LITTAFI MAI TSARKI TA WASIKU NA CHRISTADELPHIANS
DARASI NA 10
Yadda Allah Yake Kallon Tarihi
KARATU • DANIYEL 2
Tarihi daga mahangar Allah
Tarihin mutum sau da yawa yana auna muhimmanci da iko, dukiya da dauloli. Littafi Mai Tsarki yana kallon tarihi ta wata hanya. Yana bi da manufar Allah, musamman hulɗarsa da Isra'ila, kuma yana nuna yadda wannan manufar take kaiwa ga Mulkin Allah a duniya.
Tarihin Littafi Mai Tsarki yana da manufa
Littafi Mai Tsarki ba cikakken tarihin kowace al'umma ba ne. Yana zaɓar mutane da abubuwan da suke taimaka mana mu fahimci manufar Allah da maza da mata. Isra'ila tana da matsayi na musamman a wannan tarihin, amma begen da ake bayarwa ta wurin Ubangiji Yesu Almasihu yana kai wa mutane na kowace al'umma.
Ayyukan Manzanni 7 yana ba da misali mai kyau: Istifanas ya koma tarihin Ibrahim, Yusuf, Musa da Isra'ila domin ya bayyana manufar Allah mai ci gaba.
Daga Adamu zuwa Musa
MUTUM | MATSAYINSA A LABARIN LITTAFI MAI TSARKI |
ADAMU | Mutum na farko. Allah ya halicce shi da kyau ƙwarai, amma ya yi rashin biyayya; zunubi da mutuwa suka shiga kwarewar ɗan adam. |
NUHU | A zamanin tashin hankali da mugunta, Nuhu ya gaskata Allah ya yi biyayya. Allah ya kiyaye shi da iyalinsa ta Ambaliya. |
IBRAHIM | An kira shi abokin Allah. Ya bar Ur bisa umarnin Allah ya kuma sami alkawura game da zuriya, ƙasa da albarka. |
ISHAKU | Ɗan Ibrahim na alkawari, an haife shi sa'ad da Ibrahim da Saratu suka wuce shekarun haihuwa na yau da kullum. |
YAKUBU | Ɗan Ishaku. Allah ya ba shi suna Isra'ila. 'Ya'yansa maza goma sha biyu suka zama kakannin kabilun Isra'ila. |
YUSUF | 'Yan'uwansa suka sayar da shi zuwa Masar, amma Allah yana tare da shi ya ɗaukaka shi. Daga baya Yakubu da iyalinsa suka koma Masar. |
MUSA | An haife shi ga iyayen Isra'ila kuma ya girma a gidan Fir'auna. Allah ya yi amfani da shi wajen fitar da Isra'ila daga Masar. |
Allah, Isra'ila da bautar gumaka
Allah ya ba Isra'ila dokoki masu hikima ya kira su su bauta masa shi kaɗai. Amma sun juya sau da yawa zuwa gumaka. Gunki duk wani abu ne da aka ba matsayin da ya dace da Allah na gaskiya. Tarihin Isra'ila yana gargaɗar da mu ma: duk abin da ya fi Allah muhimmanci a zuciya yana iya zama gunki.
Yoshuwa, Alƙalai da sarakuna
LOKACI | MUTANE | ABIN DA YA FARU |
SHIGA KAN'ANA | Yoshuwa | Yoshuwa ya jagoranci Isra'ila cikin ƙasar da Allah ya yi wa Ibrahim, Ishaku da Yakubu alkawari. |
ALƘALAI | Alƙalan Isra'ila | Zagayen rashin biyayya, danniya, tuba da ceto sun nuna bukatar biyayya mai aminci. |
MULKIN ƊAYA | Saul, Dawuda, Sulemanu | Saul shi ne sarki na farko. Dawuda ya sami alkawuran da suka cika a ƙarshe cikin Almasihu. Sulemanu ya gaje shi. |
“Sai Sulemanu ya zauna a kursiyin UBANGIJI a matsayin sarki maimakon Dawuda ubansa.” 1 Tarihi 29:23 • fassara mai aminci daga rubutun KJV |
Mulki ya rabu da gudun hijira
Bayan Sulemanu mulkin ya rabu. Mulkin arewa ya ci gaba da suna Isra'ila, na kudu kuma aka kira Yahuda. Dukansu sun juya daga Allah sau da yawa.
Daular Assuriya ta ci mulkin arewa ta kwashe mutane da yawa. Daga baya Babila ta ci Yahuda, mutane da yawa aka kai bauta. Bayan kusan shekaru saba'in, wasu daga Yahuda suka sami izinin komawa su sake gina Urushalima da haikali.
Wannan tarihi yana da muhimmanci domin alkawura, zuriyar sarautar Dawuda da begen Mulkin Allah sun ci gaba ko da daulolin mutane suna tashi suna fāɗi.
Sabon Alkawari
Bayan ƙarni masu yawa, Allah ya aiko Ɗansa, Ubangiji Yesu Almasihu. Sabon Alkawari yana ba da labarin rayuwarsa, mutuwarsa da tashinsa daga matattu, da kafa ecclesias na farko. Bishara ta fita daga Yahudiya zuwa mutanen al'ummai da yawa.
Manufa guda ɗaya mai ci gaba “Tsohon Alkawari da Sabon Alkawari ba labarai biyu dabam ba ne. Alkawura da tarihi na Tsohon Alkawari suna shirya hanya domin Almasihu, Sabon Alkawari kuma yana nuna yadda suka kai ga cikarsu.” |
Mafarkin Nebukadnezzar
Daniyel 2 yana ba da wata mahanga ta tarihin duniya. Nebukadnezzar, sarkin Babila, ya yi mafarkin wani babban mutum-mutumi. Allah ya bayyana mafarkin da ma'anarsa ga Daniyel. Mutum-mutumin yana wakiltar jerin mulkoki, sannan a ƙarshe Mulkin da Allah da kansa zai kafa.
“Kai ne wannan kan zinariya.” Daniyel 2:38 • fassara mai aminci daga rubutun KJV |
Daniyel ya bayyana a sarari cewa Babila ta Nebukadnezzar ita ce kan zinariya. Ya kuma yi magana game da wani mulki na biyu, na uku na tagulla, da na huɗu mai ƙarfi kamar baƙin ƙarfe. A fassarar gargajiya da wannan kwas ke bi, ana fahimtar su a matsayin Medo-Persiya, Girka da Roma.
Mutum-mutumin Daniyel 2
SASHI | MULKI / LOKACI | MA'ANA |
KAN ZINARIYA | Babila | Daniyel ya bayyana Nebukadnezzar da mulkinsa da kan zinariya. |
ƘIRJI DA HANNAYEN AZURFA | Medo-Persiya | Kwas ɗin yana danganta mulki na biyu da Daular Medo-Persiya. |
CIKI DA CINYA NA TAGULLA | Girka | Ana danganta mulki na uku da Girka; Daniyel 8 ya ambaci Girka da suna. |
ƘAFAFU NA BAƘIN ƘARFE | Roma | Mulki na huɗu mai ƙarfi ana fahimtar sa a al'ada a matsayin Roma. |
SAWOWA: BAƘIN ƘARFE DA LÃKA | Tsari siyasa da ya rabu | Haɗin yana da ƙarfi a wani ɓangare, rauni a wani ɓangare, kuma baya zama mulki ɗaya mai ɗorewa. |
Dutse da Mulkin Allah
Nebukadnezzar ya ga dutse da aka “yanke ba da hannu ba”. Ya bugi mutum-mutumin, ya tarwatsa shi, sannan dutsen ya zama babban dutse mai cika duniya. Ma'anar ita ce Mulkin ƙarshe ba aikin iko na ɗan adam ba ne; Allah ne zai kafa shi.
“Ka duba har aka yanke dutse ba da hannu ba, ya bugi mutum-mutumin a ƙafafunsa na baƙin ƙarfe da lãka, ya farfasa su.” Daniyel 2:34 • fassara mai aminci daga rubutun KJV |
Wannan kwas yana fahimtar dutsen a matsayin nuna Ubangiji Yesu Almasihu da Mulkin Allah da za a kafa ta wurinsa idan ya dawo. Mulkin mutane na ɗan lokaci ne; Mulkin Allah zai dawwama.
“A kwanakin waɗannan sarakuna Allah na sama zai kafa Mulkin da ba za a taɓa hallaka shi ba.” Daniyel 2:44 • fassara mai aminci daga rubutun KJV |
Me ya sa wannan annabci yake da muhimmanci?
Darasin Daniyel 2 ya fi jerin dauloli girma. Yana koya cewa Allah ya san tafiyar tarihi kuma ikon ɗan adam ba ya dawwama. Mutum-mutumin ya fara da ɗaukakar Babila, amma ya ƙare da Mulkin da Allah kansa ya kafa.
Yawancin jerin da hangen ya nuna suna baya. Alkawari na ƙarshe yana jawo hankalinmu gaba: Mulkin Allah zai maye gurbin mulkin ɗan adam kuma ya cika duniya. Wannan shi ne begen da Littafi Mai Tsarki gaba ɗaya ke ginawa, ya kuma mayar da hankalinsa ga dawowar Ubangiji Yesu.
TAƘAITAWA
1 | Littafi Mai Tsarki yana ba tarihi manufa. Yana mayar da hankali kan mutane da abubuwan da suke bayyana manufar Allah. | 5 | Daniyel 2 yana nuna jerin mulkoki. Kwas ɗin yana fahimtar su Babila, Medo-Persiya, Girka, Roma da tsari da ya rabu. |
2 | Tarihin Isra'ila yana koyar da darussa na ruhaniya. Bangaskiya, biyayya da rashin biyayya suna da sakamako. | 6 | Mulkin Allah shi ne ƙarshen hangen. Dutse da ba da hannu aka yanke ba yana nuna Mulkin da Allah zai kafa. |
3 | Mulkin ɗan adam yana tashi yana fāɗi. Ko da mulkin Isra'ila ya rabu ya rushe, alkawuran Allah ba su ɓace ba. | 7 | Annabcin yana ba bege. Daulolin mutane na ɗan lokaci ne; Mulkin Allah ba zai rushe ba. |
4 | Tsohon da Sabon Alkawari suna tare. Tsohon yana shirya hanya domin Almasihu, Sabon yana bayyana cikar alkawuran. |
Sura da za a karanta
Ayyukan Manzanni 7
KA HADDACE • DANIYEL 2:44 “A kwanakin waɗannan sarakuna Allah na sama zai kafa Mulkin da ba za a taɓa hallaka shi ba... zai farfasa ya cinye waɗannan mulkoki duka, shi kuma zai dawwama har abada.” Daniyel 2:44 • fassara mai aminci daga rubutun KJV |
Christadelphian Bible Mission • Box CBM, 404 Shaftmoor Lane, Birmingham B28 8SZ, England
CHRISTADELPHIAN BIBLE MISSION