KOORSADA BAYBALKA EE BOOSTADA CHRISTADELPHIAN
CASHARKA 34
Waajibaadkeenna Dawladda
AKHRISKA • 1 BUTROS 2
Laba daacadnimo — mid keliya ayaa koowaad ah
Xerta Ciise waxay ku dhex nooshahay qaran bini-aadan, waana inay noqotaa muwaadin nabad jecel, daacad ah oo sharciga dhowra. Haddana daacadnimada ugu sarreysa ee rumaystuhu waxay u tahay Ilaah iyo Boqortooyadiisa soo socota. Badanaa waajibaadyadani way is waafaqaan; marka ay dhab ahaan is khilaafaan, Ilaah ayaa koowaad ah.
Ilaah wuxuu dad ka soo yeedhayaa quruun kasta
Waagii Baybalka Israa'iil waxaa loo aasaasay quruun Ilaah leeyahay. Maanta Injiilku rag iyo dumar quruun iyo af kasta ka tirsan ayuu ugu yeedhaa inay Masiixa ka mid noqdaan. Yooxanaa wuxuu kuwa la badbaadiyey ku tilmaamaa dad badan oo quruumaha oo dhan laga soo ururiyey:
“Dad aad u badan oo aan ninna tirin karin, oo ka yimid quruumaha oo dhan, qabiilooyinka, dadyowga iyo afafka, ayaa carshiga iyo Wanka hortooda istaagay.” Muujintii 7:9 |
|---|
Rajadoodu waxay ku udub-dhexaad tahay soo noqoshada Rabbi Ciise Masiix iyo dhismaha Boqortooyada Ilaah ee dhulka. Tani rumaystayaasha waxay siinaysaa muwaadinnimo iyo daacadnimo ka weyn nidaam siyaasadeed kasta oo hadda jira.
Boqortooyada Ilaah waagii hore
Siinay, Ilaah Israa'iil axdi ayuu la dhigtay oo sharcigiisa siiyey (Baxniintii 19:1–8). Nidaamkaas sharciga Ilaah ayaa sidoo kale ahaa sharciga quruunta. Markii dambe boqorro ayaa Yeruusaalem kaga talinayey waxa Qorniinku ugu yeedho “carshiga Rabbiga” (1 Taariikhdii 29:23).
Xaaladdaasi ma sii waarin. Caasinimo joogto ah awgeed, boqortooyadii woqooyi Ashuur ayaa qabsatay, Yahuudahna markii dambe Baabuloon ayaa loo qaaday. Israa'iiliintii daacadda ahaa waxay markaas ku noolaayeen dawlad aan iimaankooda wadaagin. Waayo-aragnimadoodu waxay naga caawisaa inaan ka fikirno nolosha Masiixiga ee quruumaha maanta.
Daanyeel — Ilaah daacad u ah, dawladdana waxtar u leh
Daanyeel iyo saaxiibbadiis waxay bixiyaan tusaalooyinka ugu cad. Si damiir leh ayay madax shisheeye ugu adeegeen, laakiin waxay diideen amarro ku khasbayay inay Ilaah caasiyaan.
| XAALADDA | JAWAABTA DAACADDA AH | CASHARKA |
|---|---|---|
| Daanyeel 1:8 — cuntada boqorka ayaa damiirka Daanyeel nijaasayn lahayd. | Daanyeel wuxuu codsaday beddel halkii uu muran aan loo baahnayn samayn lahaa. | Ilaah adeec adigoo ixtiraam iyo xigmad ku dhaqmaya. |
| Daanyeel 3 — boqorku wuxuu amray in sanamka dahabka ah la caabudo. | Shadrag, Meshag iyo Cabeednego way diideen xataa hanjabaad dhimasho. | Cibaadadu Ilaah keliya ayay leedahay. |
| Daanyeel 6 — soddon maalmood tukasho cid aan boqorka ahayn ayaa la mamnuucay. | Daanyeel wuxuu sii watay tukashadiisii joogtada ahayd sida uu hore u samayn jiray. | Sharci ma baabi'in karo waajib Ilaah lagu leeyahay. |
“Masiixiyiintu waa inay sharciga dalkooda adeecaan ilaa adeecidda sharcigu ka dalbato inay Ilaah caasiyaan. Xataa markaas rumaystuhu waa inuu si furan, nabad leh oo aan kicin aan loo baahnayn lahayn u dhaqmaa.” Mabda'a |
|---|
Ciise xukunkii Roomaanka hoostiisa
Rabbi Ciise wuxuu ku noolaa dhul ay Rooma xukunto. Xertiisa uma sheegin inay waajibaadka madaniga ah iska indhatiraan kaliya sababtoo ah madaxdu qummanayn. Markii canshuur Kaysar laga weydiiyey, wuxuu bixiyey mabda' weli rumaystayaasha hagaya:
“Haddaba Kaysar siiya waxa Kaysar leeyahay, Ilaahna waxa Ilaah leeyahay.” Matayos 22:21 |
|---|
Waxaa jira waxyaalo dawladdu si sax ah u heli karto: canshuur sharci ah, daacadnimo arrimaha dadweynaha, ixtiraamka maamulka iyo hab-dhaqan nabad taageera. Bawlos Rooma 13 ayuu arrintan sii horumariyaa, wuxuuna si gaar ah u leeyahay, “canshuur kii loo leeyahay” (Rooma 13:7).
Ixtiraamka maamulka
“Rabbiga dartii isu dhiiba nidaam kasta oo dadka ah; boqorka sida kan ugu sarreeya, ama guddoomiyeyaasha sida kuwa isaga laga soo diray.” 1 Butros 2:13–14 |
|---|
Butros wuxuu u qorayay rumaystayaal aan nidaamka siyaasadeed ee hareerahooda maamulin. Amarkiisu ma ahayn sharci-darro ama muran, laakiin nolol sharaf leh. Isla cutubku wuxuu leeyahay, “Dadka oo dhan sharfa. Walaalaha jeclaada. Ilaah ka cabsada. Boqorka sharfa” (1 Butros 2:17).
“Maamulka madaniga ah oo la ixtiraamo macnaheedu ma aha in madaxda loo arko kuwo anshax ahaan aan khaldi karin, siyaasaddooda oo dhan lala raaco ama Dawladda la siiyo cibaadada iyo daacadnimada aan xad lahayn ee Ilaah keliya leeyahay.” Is-hoosaysiintu cibaado ma aha |
|---|
Marka maamulka aadanuhu Ilaah ka hor yimaado
Rasuullada laftoodu dhibkan ayay la kulmeen. Maamulku wuxuu ku amray inay joojiyaan waxbaridda magaca Ciise. Jawaabtoodu waxay ahayd mid fudud oo cad:
“Waa inaan Ilaah adeecno intii aan dadka adeeci lahayn.” Falimaha Rasuullada 5:29 |
|---|
Tani ma ahayn hal-ku-dheg loogu diido sharci kasta oo aynaan jeclayn. Waxay khusaysay xaalad maamulku si toos ah u amray wax ka hor imanaya amarka Ilaah. Rasuulladu cawaaqibka adeeciddooda way aqbaleen, markhaatigoodana way sii wadeen iyagoo aan kacdoon rabshad leh samayn.
Ciise iyo boqortooyooyinka dunida
“Boqortooyadaydu dunidan kama aha; haddii Boqortooyadaydu dunidan ahaan lahayd, addoommadaydu way dagaallami lahaayeen ... laakiin hadda Boqortooyadaydu halkan kama timaaddo.” Yooxanaa 18:36 |
|---|
“Dunidan kama aha” macnaheedu ma aha in Boqortooyada Masiixu weligeed dhulka ka jiri doonin. Ciise wuxuu sharxayay in asalka iyo awoodda Boqortooyadiisu aanay ka iman nidaamka siyaasadeed ee markaas ku hareeraysnaa. Addoommadiisu boqornimadiisa xoog kuma dhisaan. Boqortooyadu waxay iman doontaa ficilka Ilaah marka Masiixu soo noqdo.
Siyaasadda iyo mowqifka Christadelphian
Christadelphians dhaqan ahaan waxay mabaadi'dan u fahmeen in xertu dhexdhexaad ka ahaato siyaasadda xisbiyada. Rajadeennu ma aha in xisbi ama dawlad bini-aadan ahi dhisto Boqortooyada Ilaah, laakiin in Ciise Masiix soo noqdo oo dhulka xaqnimo ku xukumo.
Sababtaas Christadelphians caadi ahaan uma tartamaan xil siyaasadeed, uma ololeeyaan xisbiyo siyaasadeed, mana codeeyaan doorashooyinka. Tani waa gunaanad ka soo baxa fahamkeenna kala-soocidda Masiixiga iyo daacadnimada Boqorka soo socda; ma aha sheegasho ah in aayad kastaa si toos ah uga hadlayso doorashooyinka casriga ah.
“Idinku waxaad tihiin farac la doortay, wadaadnimo boqortooyo, quruun quduus ah, dad gaar ah; si aad ammaanta kan gudcurka idiinka yeedhay oo iftiinkiisa yaabka leh idiin keenay u muujisaan.” 1 Butros 2:9 |
|---|
Erayada Butros rumaystayaasha waxay siinayaan aqoonsi wanaagsan. Kala-soociddu macnaheedu ma aha inaan deriska daryeelkooda ka fogaanno. Masiixiyiintu waa inay noqdaan dad caawiya, naxariis leh, daacad ah oo bulshada waxtar u leh, nolosha maalinlaha ahna ku muujiya dabeecadda Masiixa.
Dagaal, adeeg ciidan iyo isticmaalka xoog
Casharka asalka ahi kala-soocidda Masiixiga wuxuu ku xidhaa adeegga ciidamada. Christadelphians taariikh ahaan waxay qaateen mowqif diidmo damiir: xerta Masiixu ma aha inay dagaal ku disho ama isu geliso amarro ku khasbaya inay sidaas sameeyaan. Tani waxay ku salaysan tahay waxbaridda Masiixa ee jacaylka cadowga, diidmadiisa inuu Boqortooyadiisa xoog ku horumariyo, iyo filashada in rumaystayaashu sugaan Boqortooyada Ilaah halkii ay u dagaallami lahaayeen boqortooyooyinka dadka.
“Cadaawayaashiinna jeclaada, kuwa idin habaara u duceeya, kuwa idin neceb wanaag u sameeya, kuwa idin caaya oo idin silciyana u tukada.” Matayos 5:44 |
|---|
“Su'aalaha adeeg ciidan, shaqo hubaysan ama adeeg qaran oo qasab ah waa in Qorniinka laga fiirsadaa ka hor inta xaalad adag iman. Meel sharcigu aqoonsan yahay diidmada damiirka, rumaystayaashu waa inay si daacad iyo ixtiraam leh u isticmaalaan.” Damiirka ka fikir ka hor qalalaase |
|---|
Boolis iyo shaqooyin xoog qasab ah ku lug leh
Isla arrinta ayaa ka dhalan karta shaqooyin laga yaabo inay u baahan yihiin xoog dilaa ah, ka qaybgal dagaal ama ficillo ka hor imanaya damiirka Masiixiga. Shaqo kasta oo dawladdu bixiso isku dhibaato ma laha, sidaas darteed hadallo guud waa in laga fogaado. Rumaystuhu waa inuu eegaa waajibaadka dhabta ah ee shaqada oo weydiiyaa inay waafaqi karaan sharciga Masiixa.
Adeegyo dadweyne badan—caafimaad, waxbarasho, maamul, gurmad degdeg ah, injineernimo, daryeel bulsho iyo kuwo kale—waxay noqon karaan siyaabo qiimo leh oo deriska loogu adeego. Arrintu ma aha in loo shaqeeyo Dawladda iyo in kale, laakiin inay shaqadu qofka ku khasbayso inuu Ilaah caasiyo iyo in kale.
Dhaaro iyo hadal run ah
Christadelphians sidoo kale dhaqan ahaan waxay ka taxaddaraan dhaaro daacadnimo oo si aan shuruud lahayn awood dhuleed ugu sheegta xaq daacadnimo. Ciise wuxuu baray hadal run toos ah: “Hadalkaagu ha ahaado, Haa, haa; Maya, maya” (Matayos 5:37). Nidaamyo sharci badan, xaqiijin aan dhaar ahayn ayaa la isticmaali karaa.
Canshuur, sharci iyo waajibaad muwaadinimo
Dhexdhexaadnimada siyaasadeed ma baabi'iso waajibaadka caadiga ah ee muwaadinka. Qorniinku wuxuu dalbanayaa canshuur bixinta, ixtiraamka maamulka iyo daacadnimada.
“Mid kasta wixii uu leeyahay siiya: canshuur kii canshuur loo leeyahay; khidmad kii khidmad loo leeyahay; cabsi kii cabsi loo leeyahay; sharaf kii sharaf loo leeyahay.” Rooma 13:7 |
|---|
Xertu waa inay bixisaa waxa sharcigu dalbado, heshiisyada ilaalisaa, xuquuqda dadka kale ixtiraamtaa, maamulka dadweynahana run kula dhaqantaa.
Masiixi ma ka hortagi karaa xumaan?
Ixtiraamka dawladda macnaheedu ma aha in caddaalad-darro laga aamuso. Bawlos laftiisu wuxuu isticmaalay ilaalinta sharciga ee uu muwaadin Roomaan ah ahaan u lahaa (Falimaha Rasuullada 22:25–29; 25:10–12).
“Masiixi wuxuu soo sheegi karaa xumaan, rafcaan ka qaadan karaa go'aan aan caddaalad ahayn ama xuquuqdiisa sharci waddo sharci ah ku difaaci karaa. Daacadnimo, is-xakamayn iyo ixtiraam waa inay calaamad u noqdaan dhaqankiisa.” Ficil nabad iyo sharci ah |
|---|
Masuuliyadda koowaad ee Masiixiga
Dawladaha iyo sharciyadu way is beddelaan, laakiin Ilaah weligiis ayuu ugu sarreeyaa. Dhaqanka Masiixiga waa inaanu ku socon daacadnimo xisbi, waddaniyad xad-dhaaf ah, cadho ama cabsi.
“Wax awood ah iguma lahaan lahayn haddaan xagga sare lagaa siin.” Yooxanaa 19:11 |
|---|
Ciise sidan ayuu yidhi isaga oo wajahaya xukun aan caddaalad ahayn. Kalsoonidiisu Aabbihiis ayay ku jirtay; tusaalahaasna wuxuu rumaystayaasha ka caawiyaa inay degganaadaan marka maamulka bini-aadamku niyad jabiyo.
Sida shisheeyayaal iyo socdaalayaal
Butros rumaystayaasha wuxuu ugu yeedhaa “shisheeyayaal iyo socdaalayaal” (1 Butros 2:11). Weli waan shaqaynaa, qoys dhisnaa, deriska caawinnaa oo waajibaadka sharci fulinnaa, laakiin xilligan hadda ahi ma aha rajadeenna ugu dambaysa.
| DAWLADDU SI SAX AH AYAY U FILAN KARTAA | ILAAH MAR WALBA WAA INUU HELAA |
|---|---|
| Adeecid sharci ah, canshuur iyo dhaqanka nabadda | Cibaado, daacadnimada koowaad iyo adeecid marka amarka dadka ka hor yimaado amarkiisa |
| Ixtiraamka madaxda iyo saraakiisha | Iimaan, damiir iyo daacadnimo anshaxeed |
| Adeeg masuuliyad leh oo deriska ah | Kalsooni ah in Boqortooyadiisu—ee aan siyaasadda dadka—ugu dambayn dunida saxayso |
Markhaati wanaagsan bulshada dhexdeeda
Masiixiga looma yeedhin oo keliya inuu siyaasadda, dagaalka ama xumaanta ka fogaado. Butros wuxuu rumaystayaasha ugu yeedhaa inay si sharaf leh u noolaadaan si dadka kale shaqadooda wanaagsan u arkaan oo Ilaah u ammaanaan (1 Butros 2:12). Xertu waa inay noqotaa lagu kalsoonaan karo, run sheegta, naxariis leh oo deriskeeda waxtar u leh.
“Dawladda adeec meel aad awooddo. Saraakiisheeda ixtiraam. Wixii lagugu leeyahay bixi. Hababka sharciga si daacad ah u isticmaal. Deriska wanaag u samee. Laakiin awood aadanaha ha siin adeecidda, cibaadada ama daacadnimada Ilaah keliya leeyahay.” Isu-dheelitirka |
|---|
SOO KOOBID
1. Ilaah ayaa koowaad ah. Daacadnimadeenna ugu sarreysa waxay u tahay Ilaah iyo Rabbi Ciise Masiix.
2. Maamulka sharci ah adeec. Nabad iyo daacadnimo ku noolow; canshuur bixi oo waajibaadka muwaadinnimo ee caadiga ah fuliso.
3. Marka khilaaf dhaco, Ilaah adeec. “Waa inaan Ilaah adeecno intii aan dadka adeeci lahayn.”
4. Kala-soocnaaw, laakiin wanaag samee. Christadelphians dhaqan ahaan waxay ka fogaadaan siyaasadda xisbiyada, codbixinta iyo adeegga ciidan, iyagoo haddana deriska u adeegaya oo waddo sharci ah si daacad ah u isticmaala.
Cutubyo aad akhrido
Daanyeel 3 • Daanyeel 6 • Rooma 13 • Matayos 22:15–22 • Falimaha Rasuullada 4–5 • 1 Butros 2
XAFID • 1 BUTROS 2:9–11
“Idinku waxaad tihiin farac la doortay, wadaadnimo boqortooyo, quruun quduus ah, dad gaar ah; si aad ammaanta kan gudcurka idiinka yeedhay oo iftiinkiisa yaabka leh idiin keenay u muujisaan; waagii hore dad ma aydaan ahayn, laakiin hadda waxaad tihiin dadka Ilaah; naxariis ma helin, laakiin hadda waad heshay. Gacaliyayaalow, sida shisheeyayaal iyo socdaalayaal ayaan idiinka baryayaa inaad ka fogaataan damacyada jidhka ee nafta la dagaallama.” 1 BUTROS 2:9–11 • King James Version |
|---|