Markii Sulaymaan uu hor istaagay meeshii allabariga ee Rabbiga xilligii macbudka Yeruusaalem la daah-furayay, wuxuu tukaday mid ka mid ah salaadaha ugu cajiibsan ee Qorniinka lagu qoray. Erayadiisa ku jira 1 Boqorradii 8 waxay dib inoogu celinayaan ballanqaadyadii Ilaah, waxay ka hadlayaan baahiyihii ruuxiga ahaa ee Israa'iil xilligaas, sidoo kalena waxay tilmaamayaan ujeeddo aad uga weyn oo mustaqbalka ah.
Macbudku xaqiiqdii wuxuu ahaa xarunta cibaadada qaranka Israa'iil. Si kastaba ha ahaatee, Sulaymaan wuxuu fahmay in ujeeddada Ilaah aanay waligeed ku koobnayn Israa'iil oo keliya. Salaaddiisa wuxuu ku daray shisheeyaha — qof aan Israa'iili ahayn — kaas oo maqli lahaa magaca Rabbiga oo iman lahaa Yeruusaalem si uu isaga u doondoono.
Mabda'ani wuxuu ka sii dhex muuqdaa Qorniinka oo dhan ilaa nebiyadu ay ka hadlaan waqti mustaqbalka ah oo Yeruusaalem ay noqon doonto xarun ay dadka quruun kasta ka yimid Ilaah ku caabudaan.
Sidaas darteed macbudku wuxuu ahaan lahaa wax aad uga weyn dhisme qurux badan. Wuxuu ahaan lahaa guri salaad u ah quruumaha oo dhan.
Salaaddii Weyneyd ee Sulaymaan
Daah-furkii macbudku wuxuu ahaa mid ka mid ah dhacdooyinkii ugu muhiimsanaa taariikhda Israa'iil.
Daa'uud wuxuu jeclaa inuu guri u dhiso magaca Rabbiga, laakiin hawshaas waxaa loo dhiibay wiilkiisii Sulaymaan. Markii macbudku dhammaaday, Sulaymaan wuxuu Israa'iil ku soo ururiyey Yeruusaalem, wuxuu hor istaagay meeshii allabariga, gacmihiisana cirka ayuu u taagay oo tukaday.
Salaaddiisu waxay muujinaysaa faham qoto dheer oo ku saabsan tabardarrada aadanaha iyo naxariista Ilaah labadaba.
Sulaymaan wuxuu ogaa in Israa'iil dembi geli doonto.
Uma uusan tukan sidii joogitaanka macbudku u dammaanad qaadi lahaa in ummaddu mar walba aamin ahaan doonto. Halkii, wuxuu sii arkayay xaalado ay caasinimada Israa'iil keeni doonto xukunka Ilaah.
Wuxuu ka hadlay guuldarro cadow, abaar, gaajo, belaayo, burburka dalagga, cudur, iyo ugu dambayn maxaabiisnimo.
Laakiin mar kasta jid dib loogu soo noqon karo wuu jiray.
Dadku waxay ahayd inay dembigooda gartaan, Ilaah u soo noqdaan, oo tukadaan.
“Markaas samada ka maqal, oo dembiga addoommadaada iyo dadkaaga Israa'iil cafi...”
— 1 Boqorradii 8:36
Habku waa cad yahay:
dembi — xukun — garasho — toobad — salaad — cafis — soo celin.
Habkani wuxuu marar badan ka soo muuqan lahaa taariikhda Israa'iil.
Markii Israa'iil La Jabiyey
Sulaymaan wuxuu tukaday:
“Markii dadkaaga Israa'iil lagu jebiyo cadowga hortiisa, maxaa yeelay way kugu dembaabeen, hadday kuu soo noqdaan, magacaagana qirtaan, oo ay ku tukadaan oo ku baryaan gurigan; markaas samada ka maqal, oo dembiga dadkaaga Israa'iil cafi...”
— 1 Boqorradii 8:33-34
Awoodda ciidan ee Israa'iil looguma talagelin inay noqoto saldhigga ugu dambeeya ee ammaankooda.
Badbaadadoodu waxay ku xirnayd xiriirkooda Ilaah.
Markii dadku Ilaah isku halleeyeen oo adeeceen, wuxuu ka samatabbixin karay cadow aad uga xoog badan iyaga. Markii ay isaga ka tageen, xitaa xaalado u muuqday kuwo wanaagsan waxay ku dhammaan kari jireen guuldarro.
Tusaale weyn ayaa dhacay xilligii boqor Yehooshaafaad.
Ciidan aad u weyn ayaa ku soo kacay Yahuudah. Marka la eego awoodda aadanaha, xaaladdu waxay u muuqatay rajo la'aan. Yehooshaafaad wuxuu dadka isugu yeedhay inay Rabbiga doondoonaan.
Salaaddiisu waxay si cad u xusuusinaysay mabaadi'dii la xiriirtay Sulaymaan iyo macbudka:
“Haddii shar nagu dhaco, sida seef, xukun, belaayo ama abaar, oo aannu gurigan iyo hortaada istaagno... oo dhibaatadayada adiga kuugu qaylinno, markaas waad maqli doontaa oo waad na badbaadin doontaa.”
— 2 Taariikhdii 20:9
Yehooshaafaad wuxuu si cad u qirtay tabardarrada Yahuudah:
“Annagu xoog uma lihin ciidankan weyn ee nagu soo socda; mana garanayno waxa aannu samayno; laakiinse indhahayagu adigay kuu jeedaan.”
— 2 Taariikhdii 20:12
Taasi waa mid ka mid ah bayaannada iimaanka ugu xooggan ee Qorniinka.
Ma ay haysan xoog ciidan oo ay dhibaatadooda ku xalliyaan, laakiin waxay garanayeen meesha ay eegayaan.
Ilaah wuxuu badbaadiyey Yahuudah.
Fannaaniintu waxay hor mareen ciidanka iyagoo Rabbiga ammaanaya, Ilaahna wuxuu sababay in cadowgoodii ay is baabi'iyaan.
Salaaddii Sulaymaan ma ahayn hadal xafladeed oo keliya oo lagu yidhi furitaanka dhisme. Mabaadi'deedu waxay noqdeen qayb ka mid ah xiriirka nool ee u dhexeeya Israa'iil iyo Ilaah.
Markii Samadu Xirantay
Sulaymaan wuxuu sidoo kale sii arkay abaar:
“Markii samadu xiranto oo roobuna waayo, maxaa yeelay way kugu dembaabeen; hadday meeshan u soo tukadaan, magacaagana qirtaan, oo ay dembigooda ka soo noqdaan... markaas samada ka maqal...”
— 1 Boqorradii 8:35-36
Roobku wuxuu ahaa lama huraan nolosha dalka.
Ku tiirsanaanta Israa'iil ee roobabka xilliyeed waxay si joogto ah u xusuusinaysay in barwaaqadu ugu dambayn Ilaah ka timaaddo.
Mabda'aas ayaa mar dambe ka muuqda Malakii.
Dadku waxay noqdeen kuwo ruux ahaan dayacan. Waxyaabo kale oo ay ka mid yihiin, waxay ku guuldarreysteen waajibaadkooda tobnaadka iyo qurbaannada. Ilaah wuxuu ku baaqay inay isaga ugu soo noqdaan daacadnimo:
“Tobnaadka oo dhan bakhaarka keena... oo hadda igu tijaabiya arrintan, ayuu leeyahay Rabbiga ciidammadu, inaanan idiin furin daaqadaha samada...”
— Malakii 3:10
Barako maaddi ahi marna ma beddeli karto daacadnimada ruuxiga ah. Halkii, daryeelka Ilaah waxaa loogu talagalay inuu Israa'iil baro inay isaga ku tiirsanaadaan.
Roobka, goosashada iyo barwaaqadu ma ahayn arrimo dhaqaale oo keliya. Waxay la xiriireen xiriirka axdiga ee u dhexeeya ummadda iyo Ilaah.
Casharkani wuxuu noqdaa mid aad muhiim u ah marka aan u jeesanno nebiyada oo aan ogaano in mabaadi'dan oo kale ay mustaqbalka ka shaqayn doonaan quruumaha ku jira Boqortooyada Ilaah.
Gaajo, Belaayo iyo Dhibaato Qaran
Sulaymaan wuxuu sii yidhi:
“Haddii dalka gaajo ka dhacdo, haddii belaayo timaaddo, cudur dalag, caaryo, ayax... haddii cadowgu ku hareereeyo... belaayo kasta ama cudur kasta oo jira...”
— 1 Boqorradii 8:37
Liiskaasi waa mid aad u xoog badan.
Sulaymaan wuxuu garanayey in masiibada qaran ay qaadan karto qaabab badan. Laakiin nooca dhibaatadu ha ahaato kee doonto, su'aasha muhiimka ahi waxay ahayd isku mid: dadku ma fahmi doonaan casharka ruuxiga ah oo Ilaah ma u soo noqon doonaan?
Wuxuu tukaday in markii qofku garanayo “belaayada qalbigiisa” oo uu gacmihiisa u fidiyo xagga macbudka, Ilaah maqlo.
Erayadaasi waxay naga dhaafayaan duruufaha qaran.
Dhibaatada ugu weyn ma ahayn gaajada.
Ma ahayn ciidanka duullaanka ah.
Xitaa ma ahayn cudurka.
Dhibaatada ugu weyn waxay ahayd qalbiga aadanaha.
Xukunnada dibadda waxaa loogu talagalay inay dadka ka kiciyaan dhibaatada aad uga weyn — kala fogaanshaha Ilaah.
Taasi weli waa mabda' muhiim ah oo Kitaabka Quduuska ah.
Toobadda dhabta ahi ma aha oo keliya in Ilaah laga baryo inuu naga qaado cawaaqib aan fiicnayn. Waxay ka dhigan tahay inaan garanno waxa naga qaldan oo aan isaga u soo noqonno.
Salaad Laga Tukaday Maxaabiisnimo
Salaadda Sulaymaan ugu dambayn waxay gaadhaysaa musiibadii qaran ee ugu weyneyd Israa'iil: maxaabiisnimada.
Wuxuu ogaa in caasinimo joogto ahi keeni karto in dadka dalkooda laga kaxeeyo:
“Hadday kugu dembaabaan, waayo ma jiro nin aan dembaabin, oo aad u cadhooto oo cadowga u gacangeliso...”
— 1 Boqorradii 8:46
Laakiin xitaa maxaabiisnimadu kama fogeyn naxariista Ilaah.
Hadday jidadkooda dib u fiiriyeen, toobad keeneen, dembigooda qirteen, oo ay Yeruusaalem dhinaceeda u tukadeen, Sulaymaan wuxuu Ilaah ka baryay inuu maqlo.
Qarniyo ka dib, Daanyeel sidaas ayuu sameeyey.
Daanyeel wuxuu ku noolaa Baabuloon, meel aad uga fog Yeruusaalem. Si kastaba ha ahaatee:
“Maalin kasta saddex jeer ayuu jilbaha dhulka dhigi jiray, tukaday, oo Ilaahiisa u mahadnaqay...”
— Daanyeel 6:10
Waxa muhiimka ah ayaa ah in daaqadihiisu u furnaayeen dhinaca Yeruusaalem.
Daanyeel wuxuu fahmay salaaddii Sulaymaan.
Markii dambe, Daanyeel 9, isagoo ka fahmay wax sii sheegidda Yeremyaah in toddobaatankii sano ee burburka Yeruusaalem ay dhammaad ku dhow yihiin, Daanyeel wuxuu tukaday mid ka mid ah salaadaha qirashada dembiga ugu waaweyn ee Kitaabka Quduuska ah.
Isagu iskama soocin dadkiisa oo kama hadlin kaliya khaladaadkooda.
Wuxuu yidhi:
“Waannu dembaabnay, xumaan baannu samaynay, shar baannu falnay, waannu caasinnay...”
— Daanyeel 9:5
Daanyeel kuma tiirsanayn xaqnimada Israa'iil, balse wuxuu ku tiirsanaa naxariista Ilaah.
Ilaahna dadkiisii wuu soo celiyey.
Baabuloon way dhacday. Kuuros oo Faaris ahaa wuxuu soo saaray amar u oggolaanaya Yuhuudda inay soo noqdaan, Yeruusaalem iyo macbudkiina dib ayaa loo dhisay.
Mar kale mabaadi'dii salaadda Sulaymaan waxay ka muuqdeen taariikhda.
Laakiin Sulaymaan Israa'iil oo Keliya Uma Uusan Tukan
Way fududahay in 1 Boqorradii 8 loo akhriyo sidii salaad Israa'iil oo keliya ku saabsan.
Laakiin Sulaymaan si lama filaan ah ayuu aragtida u ballaariyaa:
“Weliba shisheeyaha aan ka mid ahayn dadkaaga Israa'iil, laakiin dal fog uga yimaada magacaaga aawadiis...”
— 1 Boqorradii 8:41
Kani waa shisheeye.
Ma aha mid ka mid ah farcanka dabiiciga ah ee Israa'iil.
Laakiin wuxuu maqlay Ilaaha Israa'iil.
Sulaymaan wuxuu sii yidhi:
“Markuu yimaado oo gurigan xaggiisa u tukado; markaas samada, meesha aad deggan tahay, ka maqal, oo u samee wax alla wixii shisheeyuhu kuugu yeedho...”
— 1 Boqorradii 8:42-43
Sabab?
Sulaymaan wuxuu sheegayaa sababta:
“Si dadka dhulka oo dhammu ay magacaaga u ogaadaan oo ay kaa cabsadaan sida dadkaaga Israa'iil.”
Weedhani waxay muujinaysaa ujeeddo Ilaah oo aad uga weyn.
Israa'iil waxaa loogu yeedhay ujeeddo, laakiin ujeeddada Ilaah ugu dambayn waxay khusaysaa dunida oo dhan.
Macbudka Yeruusaalem wuxuu tilmaamayay waqti aqoonta iyo cibaadada Ilaah ay dhaafi doonto hal qaran.
Guriga Salaadda ee Ishacyaah
Nebi Ishacyaah wuxuu sii horumariyaa mabda'aas.
Wuxuu ka hadlayaa shisheeyaha Rabbiga ku biira:
“Oo weliba wiilasha shisheeyaha ah ee Rabbiga isku dara, inay isaga u adeegaan, oo magaca Rabbiga jeclaadaan... kuwaas waxaan keeni doonaa buurtayda quduuska ah, oo waxaan ku farxin doonaa gurigayga salaadda...”
— Ishacyaah 56:6-7
Kadib waxaa imanaya bayaanka caanka ah:
“Waayo gurigayga waxaa loogu yeedhi doonaa guri salaad u ah quruumaha oo dhan.”
— Ishacyaah 56:7
Tani ma aha oo keliya hadal ku saabsan aqbalidda shisheeyaha.
Waxay sharxaysaa ujeeddada Ilaah ee ah inuu dadka quruumaha ka soo ururiyo si ay u caabudaan.
Ilaaha Israa'iil ma aha ilaah qabiil oo keliya.
Isagu waa Abuuraha samada iyo dhulka, ujeeddadiisuna waxay khusaysaa aadanaha oo dhan.
Doorashada Israa'iil ugu dambayn waxay ahayd inay quruumaha u keento barako.
Taasina waxay inaga sii celinaysaa ballanqaadkii Ilaah u sameeyey Ibraahim:
“Farcankaagana waxaa ku barakoobi doona quruumaha dhulka oo dhan.”
— Bilowgii 22:18
Cibaadada caalamiga ah ee Ishacyaah sharxayo waa qayb ka mid ah fulinta ballanqaadkaas.
Quruumuhu Waxay Aadagi Doonaan Yeruusaalem
Sekaryaah wuxuu ujeeddadan caalamiga ah ku sharxayaa faahfaahin cajiib ah.
Sekaryaah 8 waxay ka hadlaysaa waqti mustaqbalka ah oo dadku si firfircoon isu dhiirrigelin doonaan inay Rabbiga doondoonaan:
“Dadka magaalo ayaa u tegi doona magaalo kale, iyagoo leh, Ina keena aynu dhaqso u tagnee Rabbiga hortiisa aynu ku tukanno, oo Rabbiga ciidammada aynu doondoonnee...”
— Sekaryaah 8:21
Nebigu wuxuu sii yidhi:
“Haa, dad badan iyo quruumo xoog leh ayaa iman doona inay Rabbiga ciidammada ku doondoonaan Yeruusaalem, oo Rabbiga hortiisa ku tukadaan.”
— Sekaryaah 8:22
Jihada bulshada aadanaha si weyn ayay isu beddeli doontaa.
Maanta quruumuhu waxay ku tartamaan dhul, kheyraad, saameyn iyo maal.
Sekaryaah wuxuu sharxayaa quruumo raadinaya wax aad uga weyn: aqoonta Ilaah.
Dadku waxay isku odhan doonaan:
“Ina keena... aynu Rabbiga doondoonnee.”
Yeruusaalem waxay noqon doontaa xarunta ruuxiga ah ee dunida.
“Idinkaan Idinla Soconaynaa”
Sekaryaah wuxuu ku darayaa sawir kale oo cajiib ah:
“Maalmahaas toban nin oo ka mid ah luqadaha quruumaha oo dhan ayaa qabsan doona... iyagoo leh, Idinkaan idinla soconaynaa, waayo waxaan maqalnay inuu Ilaah idinla jiro.”
— Sekaryaah 8:23
Taariikhda Israa'iil waxay lahayd waqtiyo badan oo dhib, kala firdhisanaan iyo colaado uga imanayay quruumaha.
Laakiin wax sii sheegiddu waxay tilmaamaysaa isbeddel weyn.
Quruumuhu waxay garan doonaan in ujeeddada Ilaah ay la xiriirto dadka iyo ballanqaadyada Israa'iil.
Colaaddu waxay isu beddeli doontaa rabitaan waxbarasho.
“Idinkaan idinla soconaynaa.”
Sabab?
“Waayo waxaan maqalnay inuu Ilaah idinla jiro.”
Boqorka Yeruusaalem
Sekaryaah 14 wuxuu sawirka sii ballaariyaa.
Cutubku wuxuu ka hadlayaa faragelinta Rabbiga ee arrimaha dunida, dabadeed wuxuu leeyahay:
“Rabbiguna wuxuu boqor ka ahaan doonaa dhulka oo dhan; maalintaas waxaa jiri doona Rabbi keliya, magaciisuna mid keliya ayuu ahaan doonaa.”
— Sekaryaah 14:9
Boqortooyada Ilaah waxay ahaan doontaa boqortooyo dhab ah oo caalami ah.
Ciise Masiix wuxuu boqor ahaan u xukumi doonaa isagoo Ilaah magacaabay.
Quruumaha ka badbaada xukunnada la xiriira aasaaska Boqortooyadaas waxaa laga doonayaa inay Yeruusaalem tagaan:
“Oo kuwa ka hadhay quruumaha oo dhan... sannad kasta way kori doonaan si ay u caabudaan Boqorka, Rabbiga ciidammada, oo ay u dhawraan Iiddii Waababka.”
— Sekaryaah 14:16
Halkan mabda'ii ka shaqaynayay taariikhda Israa'iil wuxuu noqdaa mid caalami ah.
Quruumuhu waxay baran doonaan addeecidda Ilaah.
Sekaryaahna wuxuu mar kale si gaar ah ugu soo noqdaa roobka.
Haddii qaran diido inuu Yeruusaalem u baxo:
“Roob kuma di'i doono.”
— Sekaryaah 14:17
Xiriirka salaaddii Sulaymaan waa mid muuqda.
Israa'iil waxaa abaaraha lagu barayay in barakadu Ilaah ka timaaddo iyo in caasinimadu leedahay cawaaqib.
Xilligii Boqortooyada, quruumuhu waxay baran doonaan isla casharkaas.
Quruumuhu Ma Si Ikhtiyaari ah Bay U Tegi Lahaayeen?
Tani waxay keenaysaa su'aal adag laakiin muhiim ah.
Haddii dadka maanta si fudud loogu yeedho inay ka tagaan mudnaantooda hadda oo ay Yeruusaalem u tagaan inay caabudaan Ilaaha runta ah, quruumuhu ma si ikhtiyaari ah bay sidaas u samayn lahaayeen?
Taariikhda aadanaha wax badan nama siinayso oo taas lagu aamino.
Dadka iyo quruumuhu inta badan waxaa dhaqaajiya maal, raaxo, damac qaran, awood siyaasadeed iyo dan shakhsi ah.
Qorniinku Boqortooyada Ilaah uma sawirayo inay imanayso sababtoo ah aadanuhu si tartiib ah ayuu u go'aansaday inuu wanaagsanaado.
Ilaah ayaa soo farageliya.
Xukunka Masiixu wuxuu dhulka ka dhisayaa awoodda Ilaah.
Sabuurradii 2 waxay sharxaysaa quruumaha oo ka soo horjeeda Kan Ilaah Subkay, laakiin iska caabintaasi ma burburin karto ujeeddada Ilaah:
“Hase yeeshee waxaan Boqorkayga dul dhigay Siyoon, buurtayda quduuska ah.”
— Sabuurradii 2:6
Xukunka Masiixu wuxuu quruumaha bari doonaa xaqnimada.
Ishacyaah wuxuu tilmaamayaa natiijada:
“Waayo markii xukummadaadu dhulka jiraan, dadka dunidu waxay baran doonaan xaqnimo.”
— Ishacyaah 26:9
Sidaas darteed xukunku ma aha ujeeddada ugu dambaysa ee Ilaah.
Ujeeddadu waa waxbarasho.
Waa isbeddel.
Waa dunida oo fahanta oo raacda jidadka Ilaah.
Xukun ilaa Barako
Tani waxay naga caawinaysaa inaan fahanno qaabka ku soo noqnoqda salaadda Sulaymaan.
Xukunka looma soo bandhigin ciqaab keliya oo ciqaab darteed ah.
Guuldarradu waxay ahayd inay Israa'iil soo celiso.
Abaartu waxay ahayd inay Israa'iil soo celiso.
Gaajadu waxay ahayd inay Israa'iil soo celiso.
Maxaabiisnimadu waxay ahayd inay Israa'iil soo celiso.
Natiijada uu Ilaah doonayey waxay ahayd toobad, cafis iyo soo celin.
Isla mabda'aas ayaa ka muuqda sawirka nebiyadu ka bixiyeen mustaqbalka.
Xukunnada la socda aasaaska Boqortooyada Ilaah waxay leeyihiin ujeeddo: quruumaha in la keeno inay aqoonsadaan awoodda Ilaah oo ay bartaan jidadkiisa.
Ishacyaah wuxuu sharxayaa natiijada quruxda badan:
“Dad badan baa iman doona oo odhan doona, Ina keena aynu buurta Rabbiga u kacnee... isaguna wuxuu ina bari doonaa jidadkiisa, annaguna waddooyinkiisa ayaannu ku socon doonnaa...”
— Ishacyaah 2:3
Quruumaha lagama joojin doono xumaanta oo keliya.
Waxaa la bari doonaa xaqnimada.
Guri Salaad oo Caalami ah
Sulaymaan wuxuu hor istaagay macbudkii dhawaan la dhammeeyey qiyaastii saddex kun oo sano ka hor oo u tukaday Israa'iil.
Laakiin salaaddaas waxaa ku jiray wax aad uga weyn.
Wuxuu u tukaday shisheeyaha.
Wuxuu tukaday in dadka dalalka fogfog ka yimaada ay maqlaan magaca weyn ee Ilaah.
Wuxuu tukaday in Ilaah maqlo.
Wuxuuna sharxay sababta:
“Si dadka dhulka oo dhammu ay magacaaga u ogaadaan.”
Ishacyaah wuxuu arkay guri salaad u ah quruumaha oo dhan.
Sekaryaah wuxuu arkay quruumo xoog leh oo Yeruusaalem u imanaya inay tukadaan.
Wuxuu arkay dad luqado kala duwan ku hadlaya oo leh, “Idinkaan idinla soconaynaa.”
Wuxuu arkay quruumaha oo dhan oo u socda inay Boqorka caabudaan.
Kuwani ma aha waxsii sheegyo aan xiriir lahayn.
Waa qaybo ka mid ah hal ujeeddo oo Ilaah leeyahay.
Yeruusaalem, oo marar badan lala xiriiriyey colaado, waxay noqon doontaa xarun nabad, waxbarid iyo cibaado.
Quruumaha maanta wax yar ka yaqaan Ilaaha runta ah waxay baran doonaan jidadkiisa.
Dawladda aadanaha waxay booska u banayn doontaa xukunka xaqa ah ee Masiix.
Ballanqaadkii Ibraahim la siiyey wuxuu gaadhi doonaa fulintiisa caalamiga ah.
Mabda'ii lagu dhawaaqay markii macbudkii Sulaymaan la daah-furayayna ugu dambayn wuxuu muuqan doonaa isagoo dhammaystiran:
Guriga Ilaah run ahaan wuxuu noqon doonaa guri salaad u ah quruumaha oo dhan.
Maxay Tani Inaga Dhigan Tahay?
Wax sii sheegyadani waxay ku saabsan yihiin mustaqbalka, laakiin farriintoodu kuma koobna mustaqbalka oo keliya.
Salaadda Sulaymaan waxay marar badan dadka ugu baaqaysaa inay aqoonsadaan inay Ilaah ku tiirsan yihiin.
Daanyeel ma sugin ilaa xaaladda qaranku ku habboonaato si uu u tukado.
Yehooshaafaad iskama dhigin inuu jawaab u hayo dhibaatadii Yahuudah.
Shisheeyaha aaminka ahi uma oggolaan dhalashadiisa inay ka hor istaagto inuu doondoono Ilaaha Israa'iil.
Mid kasta wuxuu aqoonsaday xaqiiq isku mid ah: awoodda aadanuhu kuma filna, laakiin Ilaah wuxuu maqlaa kuwa isaga si dhab ah u doondoona.
Sidaas darteed waa inaan isla su'aalahaas is weydiinnaa.
Xaggee baynu kalsoonideenna dhigannaa?
Ma garanaynaa “belaayada qalbigeenna”?
Markaan dembaabno, ma is difaacnaa, mise Ilaah baan u soo noqonnaa?
Dhab ahaan ma sugaynaa duni lagu xukumo heerarka Ilaah halkii ay ka ahaan lahayd heerarka aadanaha?
Oo ma isu diyaarinaynaa hadda Boqortooyada imanaysa?
Mustaqbalka nebiyadu sharxayaan waa mid cajiib ah.
Dunida maanta ku kala qaybsan qaran, luqad, siyaasad, maal iyo colaad waxaa hoos iman doona hal Boqor oo xaq ah.
Dad ka imanaya quruumo badan waxay doondooni doonaan Ilaaha Israa'iil.
Yeruusaalem waxay noqon doontaa xarunta ay waxbaridda Ilaah ka faafto dhulka oo dhan.
Sida Ishacyaah leeyahay:
“Waayo Siyoon waxaa ka soo bixi doona sharciga, ereyga Rabbiguna wuxuu ka soo bixi doonaa Yeruusaalem.”
— Ishacyaah 2:3
Sidaas darteed salaaddii Sulaymaan waxay aad uga fog tahay oo keliya daah-furkii dhisme qadiimi ah.
Waxay muujinaysaa mabda' dhex socda dhammaan ujeeddada Ilaah: dembiga waa in la garto, toobaddu waa inay dhab noqotaa, cafiskuna Ilaah ayuu ka yimaadaa, ujeeddadiisa ugu dambaysana waa inuu dhulka ka buuxiyo dad isaga yaqaan oo caabuda.
Maalin baa imanaysa marka martiqaadku dunida oo dhan gaadho:
“Ina keena aynu buurta Rabbiga u kacnee.”
Yeruusaalemna ugu dambayn waxay buuxin doontaa aragtida weyn ee nebiyada:
guri salaad u ah quruumaha oo dhan.
Bedford Ecclesia